Giữ bình yên trên không gian số ở vùng đồng bào Mông

Trong bối cảnh các đối tượng xấu ngày càng triệt để lợi dụng không gian mạng để phát tán thông tin sai sự thật, tuyên truyền tà đạo, kích động, lôi kéo người dân, việc xây dựng "lá chắn" an ninh trên môi trường số đang trở thành yêu cầu cấp thiết, góp phần giữ vững bình yên từ mỗi bản làng.

Tháng 5/2011, tại bản Huổi Khon (huyện Mường Nhé cũ), nay là xã Nậm Kè, tỉnh Điện Biên, gần 5.000 người đã tụ tập giữa núi rừng sau khi bị các đối tượng xấu tuyên truyền về một "miền đất hứa", một "Nhà nước Mông" không có thật. Lợi dụng sự thiếu thông tin của một bộ phận đồng bào vùng sâu, vùng xa, các đối tượng đã trực tiếp vào bản, gặp gỡ, tuyên truyền tà đạo, gieo rắc những luận điệu xuyên tạc, kích động, lôi kéo người dân tham gia các hoạt động vi phạm pháp luật, gây mất an ninh, trật tự.

Bằng sự kiên trì bám bản, bám dân, lực lượng Công an Điện Biên đã cùng cấp ủy, chính quyền và người có uy tín gặp từng hộ dân, đối thoại, tuyên truyền, giúp bà con nhận biết rõ bản chất của các luận điệu sai trái, từng bước ổn định tình hình. 15 năm đã trôi qua, nhưng bài học từ Huổi Khon vẫn còn nguyên giá trị đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự ở vùng đồng bào dân tộc Mông.

Người từng trải qua những ngày tháng ấy, ông Hờ A Phua, bản Huổi Ping, xã Mường Toong, tỉnh Điện Biên vẫn không quên bài học về sự nhẹ dạ, cả tin. "Các đối tượng bảo thành lập Nhà nước Mông, rồi tuyên truyền những thứ không đúng. Mình ở nước nào thì phải tuôn thủ pháp luật của nước đấy. Mình là công dân của nước Việt Nam, phải tuân thủ luật pháp của Việt Nam. Trước đây mình không hiểu nên mình đi theo, giờ mình nhận thức ra làm theo các đối tượng xấu là sai với đường lối của Đảng và Nhà nước, ông Hờ A Phua cho biết.

Những vụ việc xảy ra tại Mường Nhé năm 2011 hay sự xuất hiện của các tổ chức, hiện tượng tôn giáo trái pháp luật như "Giê Sùa", "Bà Cô Dợ" trong những năm sau đó cho thấy các thế lực thù địch và đối tượng xấu chưa bao giờ từ bỏ âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chống phá. Chỉ có điều, phương thức, thủ đoạn đã thay đổi.

Nếu trước đây chúng phải trực tiếp vào bản, gặp gỡ, tuyên truyền, lôi kéo người dân thì nay, cùng với sự phát triển của internet và mạng xã hội, chỉ bằng một tài khoản facebook, zalo, messenger hay các nền tảng trực tuyến khác, những thông tin xấu độc, luận điệu xuyên tạc, lời dụ dỗ tham gia các tổ chức, hiện tượng tôn giáo trái pháp luật hay các hoạt động phạm tội có thể nhanh chóng len lỏi đến từng bản làng. Không gian mạng không chỉ trở thành công cụ để các đối tượng phản động chống phá mà còn bị các loại tội phạm triệt để lợi dụng để móc nối, câu kết, điều hành hoạt động phạm tội. Thực tế này đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh Điện Biên, đặc biệt là đối với các vùng đồng bào dân tộc Mông.

Thiếu tá Lầu A Vàng, Phó Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý, Công an tỉnh Điện Biên cho biết, tình hình các loại tội phạm trên địa bàn tỉnh Điện Biên vẫn diễn ra hết sức phức tạp. Các đối tượng ở bên trong nội địa và bên nước ngoài cấu kết với nhau. Các đối tượng này chủ yếu lợi dụng vấn đề không gian mạng như là facebook rồi zalo, messenger để  tìm cách trao đổi, móc nối. Qua đó lợi dụng các tuyến biên giới như đường mòn và lối mở để thực hiện hành vi phạm tội. Để ngăn chặn được sẽ phải tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng, đặc biệt là đối với các đơn vị cấp xã ở khu vực tuyến biên giới.

Không chỉ lợi dụng mạng xã hội để móc nối vận chuyển ma túy hay thực hiện các hành vi lừa đảo, các đối tượng còn phát tán thông tin sai sự thật, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tuyên truyền các tổ chức, hiện tượng tôn giáo trái pháp luật, từng bước tác động đến nhận thức của người dân. Chỉ với một tài khoản mạng xã hội, một cuộc gọi giả danh cơ quan chức năng hay một đường dẫn độc hại, những thông tin xấu có thể nhanh chóng len lỏi đến từng bản làng.

Theo thống kê của các cơ quan chức năng, năm 2025, thiệt hại do tội phạm lừa đảo trực tuyến ước tính trên 6.000 tỷ đồng. Bước sang năm 2026, tình hình tội phạm trên không gian mạng vẫn diễn biến phức tạp, các thủ đoạn ngày càng tinh vi, trong đó nổi lên các hành vi giả danh cơ quan chức năng, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), deepfake và mạng xã hội để lừa đảo, lôi kéo, thực hiện hành vi phạm tội

Thực tế đó cho thấy, cùng với đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm, việc trang bị kỹ năng số, nâng cao khả năng nhận diện thông tin xấu độc và xây dựng "lá chắn" an ninh trên không gian mạng cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc Mông ở vùng sâu, vùng xa, đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây cũng là hướng đi mà Công an tỉnh Điện Biên đang tập trung triển khai thông qua nhiều hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật và kỹ năng số phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Trung tá Nguyễn Thị Lan Phương, cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cho biết: Công an tỉnh Điện Biên xác định phòng ngừa từ sớm là giải pháp căn cơ. Từ các trường học, khu dân cư đến những bản vùng cao có đông đồng bào dân tộc Mông sinh sống, nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến kỹ năng số an toàn đã được triển khai. Hưởng ứng Chiến dịch "Không một mình - Cùng nhau an toàn trực tuyến", hàng nghìn học sinh, giáo viên và người dân trên địa bàn đã được trang bị kiến thức nhận diện các thủ đoạn lừa đảo, bảo vệ dữ liệu cá nhân và kỹ năng ứng xử an toàn trên môi trường mạng.

Chiến dịch cũng khuyến khích người dân theo dõi các kênh thông tin chính thống của lực lượng công an để tiếp cận cảnh báo và phản ánh kịp thời các dấu hiệu vi phạm. Bên cạnh đó, Công an tỉnh Điện Biên sử dụng trên 72 trang thông tin điện tử, mạng xã hội đăng tải, chia sẻ hơn 15.000 bài viết, hình ảnh, video clip, phóng sự phục vụ công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, hiểu biết, tinh thần cảnh giác của người dân về các hình thức, phương thức, thủ đoạn lừa đảo của các đối tượng trên không gian mạng.

 "Chúng tôi mong muốn fanpage của Công an tỉnh Điện Biên và Phòng an ninh mạng phòng chống tội phạm công nghệ cao sẽ là những trang thông tin cậy để học sinh, phụ huynh và nhân dân trên địa bàn thường xuyên theo dõi, nắm bắt các thông tin và trang bị những kiến thức, kỹ năng về phòng chống tội phạm cho bản thân. Và cũng là những kênh để cho nhân dân phản ánh kịp thời những hiệu nghi phạm khi phát hiện để chúng tôi có thể vào cuộc một cách nhanh nhất", Trung tá Nguyễn Thị Lan Phương cho biết.

Không chỉ đấu tranh với các loại tội phạm trên không gian mạng, Công an tỉnh Điện Biên còn xác định tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân là giải pháp căn cơ. Từ các bản vùng cao có đông đồng bào dân tộc Mông sinh sống, cán bộ Công an thường xuyên phối hợp với chính quyền cơ sở, tổ an ninh và người có uy tín đến từng hộ gia đình, từng buổi sinh hoạt cộng đồng để tuyên truyền pháp luật, cảnh báo các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm, đồng thời hướng dẫn người dân nâng cao cảnh giác khi sử dụng điện thoại thông minh và mạng xã hội. Những cách làm gần dân, sát dân ấy đang từng bước nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần xây dựng "lá chắn" an ninh ngay từ mỗi bản làng. 

Ông Sùng A Dia, người dân bản Phì Nhừ B, xã Xa Dung chia sẻ: "Bà con chúng tôi được lực lượng công an xã cũng như tổ an ninh các bản đến vận động tuyên truyền về tình an ninh trật tự, nhất là vào các dịp Tết. Khi được tuyên truyền của lực lượng công an xã chúng tôi đã hiểu và nghe theo".

Từ những bài học của quá khứ đến những thách thức trên không gian mạng hôm nay, bình yên ở vùng đồng bào dân tộc Mông không chỉ được giữ bằng sự vào cuộc của lực lượng Công an, mà còn được vun đắp từ nhận thức và ý thức cảnh giác của mỗi người dân. Khi mỗi người biết chọn lọc thông tin, không tin, không nghe, không làm theo những luận điệu sai trái, "lá chắn" an ninh trên không gian số sẽ được hình thành từ chính mỗi bản làng.

Xây dựng giáo trình về phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới

VOV.VN - Chiều 25/6, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội thảo "Xây dựng chương trình, giáo trình về phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới ứng dụng giảng dạy tại Học viện, các trường chính trị cấp tỉnh, trung tâm chính trị cấp xã.