Không để “nhiệm vụ bắt buộc, kinh phí phụ thuộc” trong tuyên truyền pháp luật
VOV.VN - Góp ý vào dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), đại biểu Quốc hội (ĐBQH) kiến nghị cần luật hóa cụ thể cơ chế ngân sách, tránh tình trạng giao trách nhiệm nhưng thiếu nguồn lực thực hiện, nhất là tại các địa phương khó khăn.
Bỏ quy định lập dự toán, nguy cơ “có kinh phí mới làm”
Chiều 9/8, thảo luận về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, các đại biểu Quốc hội bày tỏ lo ngại về nguy cơ "nghẽn" nguồn lực tài chính khi phân cấp triệt để việc bố trí kinh phí cho địa phương.
Đại biểu Hoàng Thị Thu Trang (Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An) chỉ ra rằng, khả năng ngân sách giữa các vùng miền hiện chưa đồng đều. Đáng chú ý, các địa phương khó khăn, vùng sâu, vùng xa hay vùng đồng bào dân tộc thiểu số lại là nơi có nhu cầu tiếp cận pháp luật lớn nhất. Nếu phân cấp hoàn toàn, công tác truyền thông chính sách dễ rơi vào tình cảnh nhiệm vụ là bắt buộc nhưng hiệu quả lại phụ thuộc vào năng lực cân đối ngân sách của từng nơi, đặc biệt là ở cấp xã.
Bên cạnh đó, việc dự thảo bỏ quy định lập dự toán kinh phí hằng năm (như Điều 39 Luật năm 2012) có thể tạo ra khoảng trống pháp lý, dẫn đến tâm lý "có kinh phí thì làm, không có thì thôi". Đại biểu kiến nghị Quốc hội thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị về cơ chế tài chính cho công tác này tương tự như công tác xây dựng pháp luật, bổ sung một điều khoản riêng biệt quy định cụ thể về ngân sách thay vì dừng ở nguyên tắc chung.
Đồng quan điểm, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (Đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh) nhấn mạnh việc đảm bảo nguồn lực giúp đưa chính sách đến các nhóm yếu thế, nhóm đối tượng đặc thù, Người nghèo hay người khuyết tật... dù có nhiều chính sách hỗ trợ nhưng nếu không được thông tin đầy đủ về quyền tiếp cận dịch vụ hay trợ giúp pháp lý thì các quyền lợi đó vẫn chưa thực sự đến tay người dân.
Bảo đảm nguồn lực tài chính cho truyền thông chính sách
Để khắc phục điểm nghẽn này, đại biểu Hoàng Thị Thu Trang đề xuất ba nhóm giải pháp:
Thứ nhất, ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Căn cứ nhiệm vụ được giao, các cơ quan, tổ chức, đơn vị lập dự toán hằng năm, tổng hợp vào dự toán ngân sách cấp mình để trình cấp có thẩm quyền quyết định.
Thứ hai, giao Chính phủ quy định tiêu chí, định mức hoặc nguyên tắc xác định kinh phí; trên cơ sở đó, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định phù hợp với khả năng cân đối ngân sách địa phương.
Thứ ba, phân định rõ trách nhiệm giữa ngân sách Trung ương và địa phương. Trung ương bảo đảm các nhiệm vụ do mình chủ trì, đồng thời có cơ chế hỗ trợ có mục tiêu cho địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới. Ngân sách cấp tỉnh bảo đảm nhiệm vụ của cấp mình, đồng thời hỗ trợ các địa bàn khó khăn và đối tượng đặc thù; cấp xã bảo đảm các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của cấp mình.
Cùng quan tâm đến nguồn lực cho công tác này, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) đề nghị, cần bảo đảm nguồn lực cho công tác tuyên truyền đặc biệt có chính sách phù hợp đối với đội ngũ cán bộ tuyên truyền, đồng thời tăng cường đầu tư ngân sách cho hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật.
Ở góc độ bảo đảm quyền tiếp cận pháp luật cho các nhóm yếu thế, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung kiến nghị, đưa tiêu chí tiếp cận pháp luật liên quan đến đối tượng đặc thù vào các chương trình mục tiêu quốc gia. Quy định này nhằm bảo đảm thêm nguồn lực về ngân sách, kinh phí và nhân lực cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đối với các nhóm đặc thù. Cần xem phổ biến, giáo dục pháp luật như một “hạ tầng mềm” hỗ trợ các chương trình thực hiện chính sách an sinh xã hội.