Cần hành lang pháp lý mạnh hơn nữa về an toàn thực phẩm

Trao đổi bên hành lang Quốc hội, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) bày tỏ lo ngại sâu sắc trước tình trạng mất an toàn thực phẩm (an toàn thực phẩm) tại các trường học thời gian qua. Theo bà, đây không chỉ là vấn đề y tế đơn thuần mà đã trở thành vấn đề xã hội nổi cộm, gây tâm lý bất an cho cả phụ huynh, học sinh lẫn đội ngũ giáo viên.

“Bất cứ lý do gì, vi phạm về an toàn thực phẩm trong môi trường giáo dục là không thể chấp nhận được. Đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp là học sinh còn quá nhỏ, đặc biệt là lứa tuổi mầm non. Thực phẩm bẩn không chỉ tấn công sức khỏe mà còn ảnh hưởng lâu dài đến tinh thần và sự phát triển của thế hệ tương lai”, đại biểu Tú Anh nhấn mạnh.

Trước thực tế nhức nhối này, đại biểu Tú Anh kiến nghị cần đưa vấn đề an toàn thực phẩm vào chương trình giám sát tối cao ngay trong giai đoạn 2026-2027. Việc giám sát không chỉ để thấy rõ thực trạng, tìm ra nguyên nhân gốc rễ mà quan trọng hơn là đề xuất được các giải pháp ngăn chặn triệt để, không để cái sai tiếp diễn.

Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay trong công tác đảm bảo an toàn thực phẩm, theo đại biểu đoàn Lâm Đồng, chính là sự quản lý chồng chéo giữa nhiều bộ, ngành. Thực tế cho thấy, một bữa ăn của người dân đang chịu sự quản lý của 4-5 cơ quan khác nhau…

“Nếu không có một đầu mối cụ thể nào quản lý triệt để về an toàn thực phẩm thì khi xảy ra các sự cố vẫn sẽ còn tình trạng đùn đẩy, né trách nhiệm”, đại biểu Tú Anh thẳng thắn chỉ rõ.

Đánh giá cao nỗ lực của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường trong việc kịp thời giám sát thực tế tại các địa phương và trường học thời gian qua, song đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cho rằng đã đến lúc cần một hành lang pháp lý mạnh mẽ hơn.

Cụ thể, bên cạnh việc giám sát tối cao, Chính phủ và các cơ quan liên quan cần nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ sửa đổi Luật An toàn thực phẩm để sớm trình Quốc hội. Việc ban hành luật mới với những quy định chặt chẽ, xác lập đầu mối quản lý thống nhất là điều kiện tiên quyết để tạo ra hành lang pháp lý minh bạch, giúp bảo vệ tính mạng và sức khỏe nhân dân một cách bền vững.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng) cũng cho rằng, cần có những điều chỉnh mạnh mẽ cả ở cấp luật và dưới luật. Trước hết, cần bổ sung quy định riêng về an toàn thực phẩm trong bếp ăn học đường như một lĩnh vực có tính đặc thù. Hiện nay, quy định còn phân tán trong nhiều văn bản, chưa tạo thành một khung pháp lý đủ mạnh. Cần xác định rõ đây là khu vực "nhạy cảm cao", với yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt hơn so với thị trường thông thường.

Thứ hai, cần siết chặt trách nhiệm truy xuất nguồn gốc đến tận cùng. Không chỉ dừng ở việc có giấy tờ hợp lệ, mà phải có hệ thống truy xuất điện tử, minh bạch, cho phép kiểm tra ngược toàn bộ chuỗi cung ứng. Mỗi lô thực phẩm đưa vào trường học phải có "hồ sơ sống", có thể kiểm chứng bất cứ lúc nào.

Thứ ba, cần nâng mức chế tài đối với hành vi cung cấp thực phẩm bẩn cho trường học. Đây không chỉ là vi phạm kinh tế, mà là hành vi xâm hại sức khỏe trẻ em, cần được xem xét với chế tài nghiêm khắc hơn, kể cả trách nhiệm hình sự trong những trường hợp nghiêm trọng.

Thứ tư, cần hoàn thiện cơ chế hậu kiểm theo hướng chủ động, dựa trên phân tích rủi ro. Thay vì kiểm tra dàn trải, cần tập trung vào các khâu có nguy cơ cao, kết hợp công nghệ để giám sát liên tục.

Cuối cùng, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh việc rà soát lại sự chồng chéo trong quản lý giữa các ngành: "Khi trách nhiệm chưa rõ ràng, việc phối hợp sẽ kém hiệu quả. Do đó, cần quy định rõ một đầu mối chịu trách nhiệm chính trong quản lý an toàn thực phẩm học đường, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát đa tầng có sự tham gia thực chất của phụ huynh và xã hội".

Đại biểu Quốc hội cần tự giám sát an toàn thực phẩm ngay xung quanh mình

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh) cũng đồng tình quan điểm xử lý các vi phạm về an toàn thực phẩm là vấn đề rất nóng và cấp bách hiện nay.

"Dù thời gian qua chúng ta đã nỗ lực tăng cường các cơ chế, chính sách kiểm tra, giám sát việc thực hiện vệ sinh an toàn thực phẩm, nhưng thực tế cho thấy vẫn còn nhiều hiện tượng vi phạm. Tình trạng này hiện đã lan sang cả các doanh nghiệp lớn, thực phẩm bẩn len lỏi vào bếp ăn trường học, địa bàn dân cư và các khu, cụm công nghiệp. Nếu không tăng cường giám sát và có quyết sách kịp thời, nguy cơ ảnh hưởng đến đời sống, sức khỏe người dân là rất lớn, đặc biệt là thế hệ trẻ - tương lai của đất nước", đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà nêu ý kiến.

"Chúng ta cần cần lực phản đối và lên án những tổ chức, cá nhân lợi dụng thực phẩm giá rẻ vì mục tiêu lợi nhuận mà làm ảnh hưởng đến sức khỏe người dân. Tôi cũng kiến nghị các Đoàn đại biểu Quốc hội và từng đại biểu Quốc hội cần chủ động giám sát đời sống xung quanh mình, xem việc chấp hành pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm đã thực sự đảm bảo hay chưa", đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà nhấn mạnh.

Trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm bị "xé lẻ", tập trung nhiều vào giấy phép

VOV.VN - Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) cho rằng, thực trạng quản lý an toàn thực phẩm hiện nay đang lâm vào tình trạng "phân tán", "xé lẻ", dẫn đến thiếu hiệu quả.