Đây không chỉ là cột mốc về thu nhập hay tăng trưởng kinh tế, mà còn phản ánh những chuyển biến về giáo dục, y tế và chất lượng cuộc sống của người dân. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc nền kinh tế toàn cầu, nhiều tổ chức quốc tế cho rằng chất lượng nguồn nhân lực sẽ là yếu tố quyết định liệu Việt Nam có thể bứt phá trong giai đoạn phát triển mới hay không.

Theo các báo cáo của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc, trong hơn ba thập kỷ qua, Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ cải thiện chỉ số phát triển con người nhanh trên thế giới. Chỉ số HDI tăng từ 0,499 năm 1990 lên khoảng 0,766 năm 2023, đưa Việt Nam tiến gần nhóm quốc gia có mức phát triển con người cao.

Theo đánh giá của bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện thường trú của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam: “Việt Nam đã trở thành một cường quốc kinh tế đang nổi. Sau đổi mới, hàng triệu người đã thoát nghèo, tăng trưởng kinh tế duy trì ổn định và nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng. Những bước tiến trong phát triển con người đã đưa Việt Nam trở thành một hình mẫu về phát triển lấy con người làm trung tâm”.

Tuy nhiên, các tổ chức quốc tế cũng lưu ý rằng phía sau những con số tích cực vẫn còn không ít thách thức. Khi điều chỉnh theo bất bình đẳng, chỉ số HDI của Việt Nam giảm đáng kể, cho thấy khoảng cách phát triển giữa các vùng miền và nhóm dân cư vẫn còn hiện hữu.

Liên hợp quốc cho rằng thách thức lớn nhất của Việt Nam trong giai đoạn tới không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng, mà là bảo đảm phát triển con người theo hướng bao trùm và bền vững trong bối cảnh thế giới đang bước vào thời kỳ chuyển đổi số sâu rộng.

Mục tiêu phát triển con người của Việt Nam trong giai đoạn tới sẽ gắn với khả năng tận dụng chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Bà Pauline Tamesis - Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam nhận định: “Đây là mục tiêu đầy tham vọng nhưng hoàn toàn khả thi. Mạng lưới hội nhập quốc tế sẽ giúp Việt Nam thúc đẩy thương mại, đầu tư và chuyển giao công nghệ - những yếu tố then chốt để chuyển dịch sang nền kinh tế xanh và kinh tế số. Việt Nam cũng có cơ hội tiếp cận tri thức, tiến bộ khoa học toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực như chuyển đổi số, quản trị trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo.”

Nếu như trước đây lợi thế cạnh tranh của các quốc gia chủ yếu dựa vào tài nguyên hay lao động giá rẻ, thì nay nhiều tổ chức quốc tế cho rằng cạnh tranh toàn cầu ngày càng trở thành cuộc đua về chất lượng nguồn nhân lực.

Trong các báo cáo về tương lai việc làm, Diễn đàn Kinh tế Thế giới mới đây nhận định trí tuệ nhân tạo và tự động hóa đang làm thay đổi nhanh chóng thị trường lao động toàn cầu, khiến nhiều kỹ năng truyền thống có nguy cơ trở nên lỗi thời. Điều này đòi hỏi lực lượng lao động phải liên tục nâng cao kỹ năng số, năng lực sáng tạo và khả năng thích ứng với công nghệ mới.

Dù đang bước vào giai đoạn già hóa dân số, Việt Nam vẫn được nhiều tổ chức quốc tế đánh giá có lực lượng lao động thích ứng khá nhanh với công nghệ mới và tiềm năng lớn trong phát triển kinh tế số.

Mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045 đòi hỏi nền kinh tế phải chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Phát biểu tại Diễn đàn hợp tác giáo dục và đổi mới sáng tạo Việt Nam – Trung Quốc trong chuyến thăm Trung Quốc mới đây, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phải là ưu tiên hàng đầu. Việt Nam cần một thế hệ mới có nền tảng khoa học vững chắc, có khả năng làm chủ công nghệ hiện đại, có tư duy đổi mới sáng tạo và bản lĩnh hội nhập quốc tế. Tôi tin rằng đầu tư cho con người , cho giáo dục, cho các nhà khoa học chính là các khoản đầu tư cho tương lai”.

Theo các báo cáo quốc tế về phát triển con người, trí tuệ nhân tạo có thể mở ra cơ hội lớn để nâng cao năng suất, mở rộng khả năng tiếp cận giáo dục và y tế. Tuy nhiên, nếu không được quản trị hiệu quả, công nghệ này cũng có thể làm gia tăng bất bình đẳng và khiến một bộ phận lao động bị tụt lại phía sau.

Trong bối cảnh đó, mục tiêu đạt HDI 0,8 không chỉ là thước đo về mức sống hay thu nhập, mà ngày càng phản ánh năng lực phát triển con người trong thời đại số.

Các đánh giá quốc tế cho thấy Việt Nam đang có nhiều nền tảng thuận lợi để bứt phá. Tuy nhiên, để chuyển tiềm năng nguồn nhân lực thành lợi thế cạnh tranh và thích ứng với những thay đổi sâu sắc của kỷ nguyên số, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển kỹ năng số và bảo đảm cơ hội phát triển công bằng cho mọi người dân sẽ là yếu tố có ý nghĩa quyết định nền tảng quan trọng để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045.

Liên hợp quốc ủng hộ Việt Nam đảm nhiệm Chủ tịch NPT

VOV.VN - Ngày 23/4, tại New York, Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc đã có buổi làm việc với Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres để trao đổi về quan hệ Việt Nam - Liên hợp quốc và công tác chuẩn bị cho Hội nghị kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) lần thứ 11.