Quy định 208-QĐ/TW: Đột phá trao quyền kết nạp và khai trừ đảng viên cho cơ sở
VOV.VN - Quy định 208 về thi hành Điều lệ Đảng đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong công tác xây dựng Đảng, từ phân cấp, phân quyền cho cơ sở, siết chặt tiêu chuẩn đảng viên đến thúc đẩy chuyển đổi số, hướng tới phương thức quản trị hiện đại, minh bạch và hiệu quả.
Tổ chức cơ sở Đảng được phân cấp mạnh hơn
Một trong những điểm đáng chú ý của Quy định số 208-QĐ/TW về thi hành Điều lệ Đảng là việc điều chỉnh hệ thống tổ chức, thẩm quyền và phương thức hoạt động của các tổ chức Đảng theo hướng phù hợp hơn với mô hình tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp. Theo đó, Đảng ủy trực thuộc cơ sở được quyết định kết nạp đảng viên, công nhận đảng viên chính thức, xoá tên, thi hành kỷ luật khai trừ đảng viên
Việc phân định rõ thẩm quyền của tổ chức Đảng ở cơ sở được kỳ vọng góp phần nâng cao tính chủ động, trách nhiệm và hiệu quả trong công tác xây dựng Đảng.
PGS. TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, điều này thể hiện rất rõ tinh thần phân cấp, phân quyền.
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và kiểm soát quyền lực.
Trong tổ chức Đảng, việc phân cấp đã được thực hiện theo hướng giao mạnh về cơ sở, bỏ cấp trung gian. Đảng ủy trực thuộc cơ sở được quyết định kết nạp đảng viên, thi hành kỷ luật khai trừ đảng viên.
“Quy định 208 đã tăng thẩm quyền cho tổ chức đảng ở cơ sở. Cơ sở là nơi trực tiếp bồi dưỡng, xem xét, giáo dục, rèn luyện và quyết định kết nạp đảng viên, chứ không chỉ dừng lại ở vai trò giới thiệu như trước. Trong quá trình quản lý, giáo dục và rèn luyện, nếu có đảng viên suy thoái, không còn bảo đảm tiêu chuẩn thì Đảng ủy trực thuộc cơ sở có quyền khai trừ. Đây chính là sự phân cấp, phân quyền thực chất, qua đó phát huy vai trò giám sát và quản lý trực tiếp đội ngũ đảng viên ngay từ cơ sở”, PGS. TS Lê Văn Cường nhận xét.
Làm rõ các trường hợp không được xem xét kết nạp lại vào Đảng
Bên cạnh việc điều chỉnh tổ chức và thẩm quyền, Quy định 208-QĐ/TW cũng quy định cụ thể hơn về việc kết nạp lại người đã ra khỏi Đảng, trong đó xác định rõ những trường hợp không được xem xét kết nạp lại.
Không xem xét, kết nạp lại những người trước đây ra khỏi Đảng vì lý do: Tự bỏ sinh hoạt đảng; làm đơn xin ra khỏi Đảng (trừ trường hợp vì lý do gia đình đặc biệt khó khăn); gây mất đoàn kết nội bộ nghiêm trọng; bị kết án hình sự vì hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; bị kết án hình sự về tội phạm nghiêm trọng trở lên.
Như vậy, Quy định 208 làm rõ những trường hợp không thuộc diện được xem xét kết nạp lại, qua đó nhấn mạnh yêu cầu về phẩm chất chính trị, đạo đức và ý thức chấp hành kỷ luật đối với người vào Đảng.
PGS. TS Lê Văn Cường nhận xét, Quy định 208 chặt chẽ hơn, không xem xét kết nạp lại đối với một số trường hợp có vi phạm nghiêm trọng. “Tôi hoàn toàn đồng tình với quy định này. Bởi đây là những người từng được Đảng tin tưởng giao nhiệm vụ, nhưng sau đó lại vi phạm đến mức bị cơ quan tư pháp xử lý hình sự. Trong trường hợp như vậy, họ không còn đáp ứng tiêu chuẩn của người đảng viên nữa. Việc siết chặt quy định như vậy mang ý nghĩa cảnh tỉnh, răn đe rất nghiêm khắc”.
PGS. TS Lê Văn Cường phân tích, Quy định 208 làm rõ khái niệm "bị kết án hình sự", giúp các tổ chức Đảng ở cơ sở dễ áp dụng hơn khi được trao quyền trực tiếp kết nạp đảng viên. Theo quy định của pháp luật, một người chỉ bị coi là có tội khi bản án kết tội của tòa án có hiệu lực pháp luật. Ở đây là bản án hình sự, chứ không phải các quyết định xử lý vi phạm hành chính hay các vụ việc trong lĩnh vực lao động, hôn nhân, gia đình. Nếu không làm rõ khái niệm này rất dễ dẫn đến cách hiểu khác nhau. Vì vậy, lần này quy định cụ thể hơn như thế sẽ thuận lợi hơn trong quá trình thực hiện.
Chuyển sinh hoạt Đảng lên môi trường số
Quy định 208-QĐ/TW đặt cơ sở cho việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác Đảng, từ quản lý hồ sơ, dữ liệu đảng viên điện tử đến thực hiện các thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường số. Quy định cũng nêu việc chuyển sinh hoạt Đảng trên môi trường số, thực hiện theo hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương.
Theo PGS. TS Lê Văn Cường, việc chuyển đổi số trong công tác Đảng là một yêu cầu cấp bách, đồng thời cũng là xu thế tất yếu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Chuyển đổi số đang đi vào mọi ngõ ngách của đời sống xã hội, vì vậy công tác Đảng cũng phải đồng hành với sự phát triển của công nghệ. Việc sinh hoạt trên nền tảng số, sử dụng sổ tay đảng viên điện tử hay các ứng dụng số đều là những nội dung gắn với thực tiễn hiện nay.
PGS. TS Lê Văn Cường cho rằng, Quy định 208 có sự thay đổi mang tính đột phá, đó là “công nghệ quản lý” sẽ thay đổi. Quản lý, điều hành theo cách cũ chủ yếu dựa trên văn bản, hồ sơ, giấy tờ và chuyển sang hậu kiểm, tức là đến cuối cùng mới xem có làm đúng hay không. Với Quy định 208 sẽ chuyển sang tư duy quản trị, nghĩa là phân cấp, phân quyền, giao việc và tiền kiểm, đồng thời đánh giá bằng kết quả thực hiện.
Nếu tiếp tục áp dụng phương thức quản lý truyền thống, việc đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ sẽ gặp khó khăn, bởi một số nội dung trong công tác quản lý đảng viên và xây dựng tổ chức Đảng mang tính định tính, khó lượng hóa bằng các tiêu chí cụ thể.
Nhưng nếu đưa về quản trị thì sẽ khác. Nó mở ra không gian để cấp dưới được quyền tự chủ, được quyền hoạt động trong phạm vi được phân cấp, phân quyền; trên cơ sở đó, họ có cả nguồn lực để phát huy. Đó chính là tư duy về mặt quản trị.
Khi đã tư duy về mặt quản trị như vậy thì người ta sẽ dám làm, dám chịu trách nhiệm. Và đương nhiên, cấp trên khi giao việc rồi sẽ quản trị bằng kết quả. Quản trị bằng kết quả thì ngay từ đầu đã rõ người, rõ việc, rõ tiến độ. Lúc này, trách nhiệm thuộc về ai cũng đã rõ.
“Đó là lý do mà tôi cho rằng Quy định 208 về thi hành Điều lệ Đảng chính là một bước đột phá về mặt tư duy, để mỗi cán bộ, đảng viên cũng như những người lãnh đạo, quản lý, điều hành thay đổi phương pháp, cách thức và quy trình làm việc”, PGS. TS Lê Văn Cường nhận xét.