Thể chế và quy hoạch - "Đôi cánh" giúp TP.HCM phát triển

Tổ chức không gian đô thị đa cực, đa tâm

Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM có diện tích hơn 6.700 km². Quy mô mới đặt ra yêu cầu tích hợp định hướng phát triển của ba địa phương thành một quy hoạch tổng thể thống nhất, thay cho việc lập riêng quy hoạch tỉnh và quy hoạch chung như trước đây.

Theo ông Trương Trung Kiên, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM, điểm cốt lõi của quy hoạch mới là gắn kết định hướng phát triển KT-XH với tổ chức không gian đô thị đa cực, đa tâm. Bốn nhóm vấn đề trọng tâm gồm nâng cao năng lực cạnh tranh; bố trí lại không gian phù hợp với sức chịu tải sinh thái; tăng kết nối vùng và quốc tế qua hạ tầng giao thông, hạ tầng số; nâng cao chất lượng sống đô thị.

Quy hoạch tổng thể cũng cần giải quyết các điểm nghẽn về tổ chức không gian, hạ tầng, kết nối vùng và mô hình tăng trưởng; đồng thời ứng phó biến đổi khí hậu, giảm ùn tắc, ngập và sụt lún. Thành phố được định hướng phát triển công nghiệp, logistics, năng lượng và công nghệ cao làm nền tảng cho chuyển đổi số, thu hút doanh nghiệp và nhân lực.

Trong điều kiện nguồn lực có hạn, TP.HCM phải lựa chọn các dự án động lực và xác định thứ tự ưu tiên. Ý kiến của chính quyền, người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư được tổng hợp để hoàn thiện phương án quy hoạch, hài hòa nhu cầu của các bên.

Theo ông Trương Trung Kiên, quy hoạch lần này có mối liên hệ chặt chẽ với Luật Phát triển đô thị. Khi có Luật, việc tăng phân cấp, phân quyền và mở rộng tự chủ sẽ giúp TP.HCM hoàn thiện cơ chế đặc thù, xử lý nhanh hơn các vấn đề về đất đai, hạ tầng, phát triển các ngành ưu tiên và thu hút nhân lực chất lượng cao.

"Luật Phát triển đô thị sẽ tăng phân cấp, phân quyền, mở rộng tự chủ, hoàn thiện cơ chế đặc thù về thủ tục đất đai, hạ tầng, hạ tầng xã hội, nhân lực chất lượng cao và các ngành ưu tiên. Về ưu tiên các khu đặc thù thì sẽ có: Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do, Trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia, các khu công nghệ cao, trung tâm công nghệ số, dữ liệu đổi mới sáng tạo, phát triển thương mại, văn hóa nhằm cắt giảm chi phí, tinh giản thủ tục, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số", ông Trương Trung Kiên cho biết.

PGS.TS. Kiến trúc sư Hoàng Vĩnh Hưng, Viện trưởng Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia (VIUP), đại diện liên danh tư vấn Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025–2050, tầm nhìn 100 năm cho biết, việc kết nối định hướng phát triển của ba địa phương là thách thức lớn. Quy hoạch phải cụ thể hóa các mục tiêu của Trung ương và Thành phố, đồng thời đưa ra giải pháp khả thi cho không gian phát triển mới.

Theo ông, khi quy hoạch tổng thể được hoàn thiện và Luật Phát triển đô thị có hiệu lực, Thành phố sẽ có thêm cơ chế để thúc đẩy các mục tiêu quy hoạch thành hiện thực.

"Chúng tôi tin rằng, với các giải pháp quy hoạch được thành phố lựa chọn, khi áp dụng Luật Đô thị đặc biệt thì sẽ thành một cơ chế mới để thúc đẩy việc thực hiện các giải pháp quy hoạch một cách là nhanh hơn, hiệu quả hơn, bền vững hơn. Và chắc chắn sẽ mang lại các cái kết quả rõ ràng và cụ thể cho người dân, cho doanh nghiệp và tiếp tục đưa TP.HCM phát triển lên một tầm cao mới, một cái thứ hạng mới trong khu vực Đông Nam Á cũng như châu Á", PGS.TS. Kiến trúc sư Hoàng Vĩnh Hưng nhấn mạnh.

Đôi cánh giúp Thành phố nhiều cơ hội bứt phá

PGS.TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, ví Luật Phát triển đô thị và quy hoạch tổng thể như “đôi cánh” giúp Thành phố phát triển.

Theo ông, quy hoạch mở ra không gian mới, nhưng để biến tầm nhìn đó thành hiện thực, TP.HCM cần một thể chế tương xứng. Việc luật có hiệu lực trước thời điểm dự kiến phê duyệt quy hoạch sẽ giúp Thành phố có đủ lực, đủ quyền và đủ tự tin xác lập hướng phát triển của mình.

"Có những yếu tố này thì TP.HCM có cơ hội để bứt phá phát triển, đua tranh với thế giới, khả năng thực hiện mới khả thi được. Nếu mở tầm nhìn nhưng chế vẫn chưa kịp mở hoặc chậm, mất vài năm có khi lại vỡ trận. Luật Phát triển đô thị rất hay, đảm bảo các yếu tố này song hành", PGS.TS Trần Đình Thiên nhận định.

Kiến trúc sư Khương Văn Mười, nguyên Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM cho rằng, khi đã có những cơ chế đột phá, Thành phố cần phát huy vai trò đầu tàu và hành động nhanh để theo kịp sự phát triển. TP.HCM không chỉ phát triển cho riêng mình mà còn phải tạo sức kéo cho kinh tế vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Theo ông, Thành phố cần phát huy tinh thần “đã nói là làm”, đưa các chủ trương, chính sách thành sản phẩm cụ thể, đáp ứng yêu cầu của người dân và doanh nghiệp: "Tôi muốn làm càng nhanh càng tốt, vì thời gian không cho phép chúng ta kéo dài. Thế giới phát triển liên tục, không chờ đợi ai, nên chúng ta phải chạy và chạy với tốc độ cao. Thời gian qua, tôi thấy những công việc vừa nói xong là bắt tay làm ngay, hoàn thành chỉ trong vòng vài tháng, đã tạo ra sự hưng phấn cho người dân".

Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1/10 và TP.HCM cũng đã cụ thể hóa nhiều cơ chế trong Luật tại kỳ họp HĐND vừa diễn ra. Trong khi đó, Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025- 2050, tầm nhìn 100 năm cũng đang ở những bước chuẩn bị cuối cùng và dự kiến sẽ được phê duyệt trong tháng 11/2026.
Khi đó TP sẽ có đủ các điều kiện để hiện thực hóa các mục tiêu giàu tham vọng của mình.

HĐND TP.HCM thông qua nhiều nghị quyết triển khai Luật Phát triển đô thị

VOV.VN - Kết thúc Kỳ họp thứ 5, HĐND TP.HCM khoá XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, các đại biểu đã thông qua nhiều nghị quyết quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội và triển khai Luật Phát triển đô thị.