Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương: Văn hóa có thể đóng góp thêm bao nhiêu cho tăng trưởng hai con số?
VOV.VN - Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết yêu cầu sau cuộc làm việc hôm nay phải trả lời cho được câu hỏi: Văn hóa có thể đóng góp thêm bao nhiêu cho tăng trưởng hai con số, bằng con đường nào, ai làm và bao giờ?
Chiều 17/9, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết làm việc với các cơ quan về phát huy vai trò của văn hóa đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng với mục tiêu tăng trưởng hai con số, đòi hỏi phải khơi thông mọi nguồn lực, trước hết là nguồn lực nội sinh. Tại phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt ra yêu cầu rất rõ: Xác lập văn hóa là trụ cột của phát triển, động lực tăng trưởng mới; phát triển công nghiệp văn hóa thành một động lực tăng trưởng; đo lường được đóng góp của từng ngành, từng địa phương.
Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã giao chỉ tiêu: Đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP, hình thành từ 5 đến 10 thương hiệu quốc gia; đến năm 2045 đóng góp khoảng 9% GDP. Nghị quyết số 19-NQ/TW của Trung ương về đổi mới mô hình phát triển yêu cầu văn hóa Việt Nam phải trở thành lợi thế trong hoạt động kinh tế, xã hội và đối ngoại. Như vậy, Đảng đã chuyển từ khẳng định vị trí của văn hóa sang giao chỉ tiêu cho văn hóa.
Phát biểu tại buổi làm việc, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết đề nghị các đại biểu tập trung làm rõ những vấn đề sau:
Một là, nhận diện và lượng hóa cho được đóng góp của văn hóa đối với tăng trưởng. Đóng góp vào GDP, GRDP, giá trị gia tăng, việc làm, thu nhập, ngân sách, xuất khẩu, thu hút đầu tư; cả đóng góp trực tiếp, gián tiếp và tác động lan tỏa. "Đo được thì mới quản trị được; lượng hóa được thì mới chọn đúng ưu tiên và phân bổ nguồn lực đúng chỗ".
Hai là, xác định rõ những lĩnh vực có khả năng trở thành động lực tăng trưởng mới. Không thể dàn trải, không thể “bình quân” chính sách cho mọi lĩnh vực. Lĩnh vực văn hóa nào Việt Nam có lợi thế cạnh tranh thực sự; lĩnh vực nào cần cơ chế đột phá; sản phẩm chủ lực nào có thể trở thành thương hiệu quốc gia ngay trong nhiệm kỳ này.
Ngoài ra, ông Trịnh Văn Quyết yêu cầu cần nhận diện đúng và tháo gỡ những điểm nghẽn then chốt đang cản trở việc chuyển hóa nguồn lực văn hóa thành giá trị; Xác định vị trí của chuyển đổi số, dữ liệu, tài sản trí tuệ và đổi mới sáng tạo trong việc tạo bước nhảy về quy mô; Có cơ chế phối hợp, theo dõi, đánh giá và truyền thông.
Từ những vấn đề trên, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương yêu cầu các ý kiến phát biểu đi thẳng vào trả lời 5 câu hỏi cốt lõi:
Văn hóa hiện đang đóng góp bao nhiêu cho tăng trưởng và đến năm 2030 còn có thể đóng góp thêm bao nhiêu? Những lĩnh vực nào, sản phẩm nào có thể tạo động lực tăng trưởng mới và trở thành thương hiệu quốc gia? Điểm nghẽn lớn nhất là gì; điểm nghẽn nào phải ưu tiên tháo gỡ trước, bằng cơ chế nào, ai làm, bao giờ xong? Huy động nguồn lực Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội theo cơ chế nào để tạo đột phá, đồng thời phát huy vai trò chủ thể của đội ngũ sáng tạo? Tổ chức hệ thống dữ liệu, đo lường và truyền thông như thế nào để đóng góp của văn hóa được tính bằng chỉ tiêu, bằng lộ trình, bằng kế hoạch, bằng sản phẩm cụ thể?
Theo Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, doanh thu của ngành công nghiệp điện ảnh những năm gần đây rất tốt. Có những thời điểm chúng ta nghĩ rằng, các sản phẩm phim liên quan đề tài chiến tranh cách mạng thì ít đối tượng khán giả trẻ xem nhưng một số bộ phim về đề tài chiến tranh, trong đó có Mưa Đỏ giới trẻ đi xem rất đông. Vì thế, cần nhận diện đúng để đầu tư đúng cho sự phát triển.
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Nguyễn Huy Dũng, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VH-TT& DL cho biết, Bộ VH-TT& DL đang tập trung triển khai một số nhóm nhiệm vụ, giải pháp quan trọng như: Đo lường cụ thể đóng góp của công nghiệp văn hóa vào nền kinh tế, Xác định rõ tỷ trọng đóng góp của công nghiệp văn hóa vào GDP quốc gia cũng như GDP của từng địa phương.
Theo những kết quả định lượng ban đầu, đóng góp của ngành văn hóa trong giai đoạn 2023-2025 đạt khoảng 5% GDP. Mục tiêu đặt ra đến năm 2030 là nâng tỷ trọng đóng góp của văn hóa lên 7% GDP. Bên cạnh đó, Bộ đang tập trung vào một số ngành có khả năng tạo ra tăng trưởng nhanh và có tiềm năng phát triển lớn như: du lịch văn hóa, quảng cáo và các hoạt động truyền thông, âm nhạc và các lĩnh vực sáng tạo liên quan. Bộ cũng đang nghiên cứu hình thành và phát triển các doanh nghiệp văn hóa đầu tàu đủ năng lực dẫn dắt.
Ngoài ra, Bộ cũng quan tâm thát triển nguồn nhân lực và năng lực sáng tạo; phát triển thị trường trong nước và kích cầu tiêu dùng văn hóa; Phát triển các trung tâm và hệ sinh thái văn hóa tại địa phương; Đưa văn hóa thấm sâu vào các ngành kinh tế khác
Để thực hiện những nhiệm vụ đó, Bộ VH-TT&DL triển các giải pháp: Xây dựng thể chế và chính sách phù hợp để tạo môi trường thuận lợi cho công nghiệp văn hóa phát triển. Bộ đang xây dựng Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026.
Cùng với đó, Bộ chú trọng đo lường được giá trị kinh tế của văn hóa, xác định rõ đóng góp của từng ngành và từng địa phương vào GDP; Xây dựng hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, trong đó có nguồn nhân lực sáng tạo, doanh nghiệp, thị trường trong nước, hoạt động xuất khẩu và sự liên kết giữa Trung ương với địa phương.
"Mục tiêu cuối cùng là đưa văn hóa trở thành một động lực quan trọng của phát triển kinh tế, đồng thời đưa bản sắc, sáng tạo và các giá trị văn hóa Việt Nam thấm sâu vào các sản phẩm, dịch vụ và hoạt động kinh tế của đất nước", ông Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.