Ninh Bình kết nối “3 nhà” tạo động lực cho chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo

Kết nối đào tạo phù hợp với nhu cầu doanh nghiệp

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, tỉnh Ninh Bình đang từng bước thúc đẩy liên kết giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp, hướng tới hình thành chuỗi kết nối từ đào tạo, nghiên cứu đến ứng dụng và thương mại hóa kết quả khoa học, công nghệ.

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình cho biết, để chuyển đổi số tạo ra giá trị thực chất, bên cạnh đầu tư hạ tầng và xây dựng các nền tảng dữ liệu, địa phương chú trọng phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu mới, nâng cao năng lực tiếp nhận công nghệ của doanh nghiệp và gắn hoạt động nghiên cứu trong nhà trường với nhu cầu thực tiễn. 

Đây là cơ sở để thúc đẩy mô hình hợp tác “3 nhà”, trong đó Nhà nước kiến tạo cơ chế, chính sách và môi trường thuận lợi; nhà trường cung cấp nguồn nhân lực, tri thức khoa học; doanh nghiệp đặt ra yêu cầu từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh, đồng thời tham gia đào tạo và tiếp nhận kết quả nghiên cứu. Khi các bên phối hợp chặt chẽ, hoạt động đào tạo và nghiên cứu có điều kiện bám sát nhu cầu thị trường hơn, trong khi doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận nguồn nhân lực chất lượng và công nghệ phù hợp.

Các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn tỉnh đã chủ động mở rộng hợp tác với doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) để triển khai các hoạt động đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Tiêu biểu, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Nam Định đã ký kết hợp tác với Công ty Quanta nhằm tăng cường đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật, tiếp cận công nghệ tiên tiến và nâng cao cơ hội việc làm cho sinh viên.

Nhờ đó, hoạt động đào tạo có thêm điều kiện gắn với yêu cầu thực tế của doanh nghiệp. Trong bối cảnh công nghệ và phương thức sản xuất liên tục thay đổi, sự kết nối này giúp sinh viên tiếp cận sớm hơn với môi trường làm việc, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhân lực kỹ thuật phục vụ sản xuất và chuyển đổi số.

Ở lĩnh vực khởi nghiệp, Trường Đại học Hoa Lư đã ký kết hợp tác với Câu lạc bộ Khởi nghiệp sáng tạo tỉnh Ninh Bình nhằm thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, hỗ trợ sinh viên phát triển ý tưởng và hình thành các dự án khởi nghiệp. Sự kết nối này góp phần mở rộng môi trường sáng tạo trong nhà trường, đồng thời tạo cơ hội để các ý tưởng của sinh viên tiếp cận mạng lưới hỗ trợ bên ngoài.

Những hoạt động trên cho thấy liên kết “3 nhà” tại Ninh Bình đang từng bước được mở rộng, từ đào tạo nhân lực kỹ thuật đến hỗ trợ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để sự hợp tác tạo chuyển biến rõ nét trong chuyển đổi số và phát triển kinh tế, điều quan trọng là phải chuyển từ các chương trình ký kết sang triển khai những nhiệm vụ cụ thể, xuất phát từ nhu cầu của doanh nghiệp và địa phương.

Trong đó, nhu cầu đào tạo nhân lực số, ứng dụng công nghệ vào sản xuất, nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp, phát triển sản phẩm mới và khai thác dữ liệu là những lĩnh vực có thể thúc đẩy hợp tác giữa cơ sở đào tạo với khu vực sản xuất, kinh doanh. Khi các hoạt động nghiên cứu và đào tạo giải quyết được bài toán thực tiễn, liên kết “3 nhà” mới phát huy hiệu quả, góp phần đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Từng bước hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Cùng với thúc đẩy hợp tác “3 nhà”, Ninh Bình đang từng bước kết nối các thành tố của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, gồm cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, chuyên gia và cộng đồng khởi nghiệp.

Các hoạt động kết nối cung - cầu công nghệ, tư vấn sở hữu trí tuệ, hỗ trợ doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được tỉnh Ninh Bình triển khai thường xuyên nhằm tạo môi trường thuận lợi cho việc phát triển ý tưởng và ứng dụng kết quả nghiên cứu. Đây là những mắt xích cần thiết để tri thức, công nghệ không chỉ dừng lại trong phòng nghiên cứu mà có thể được đưa vào sản xuất, kinh doanh và tạo ra giá trị kinh tế.

Qua đánh giá hoạt động đổi mới sáng tạo của 150 doanh nghiệp, hợp tác xã trong năm 2026, có 91 doanh nghiệp thực hiện hoạt động đổi mới sáng tạo, trong đó có 2 doanh nghiệp thương mại hóa sản phẩm từ sáng chế đã được bảo hộ. Một số sản phẩm tiêu biểu đã được triển khai như chế phẩm diệt ốc hại cây trồng, hệ thống nhiệt phân rác thải, công nghệ nuôi cấy ngọc trai, cải tiến công nghệ hệ thống đốt phục vụ sản xuất kính nổi công suất lớn.

Nhiều doanh nghiệp cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong sản xuất. Nhà máy chế biến thức ăn chăn nuôi Nasaco Hà Nam ứng dụng công nghệ 4.0 với mức độ tự động hóa lên tới 90% các khâu sản xuất. Trong lĩnh vực chế tác đá mỹ nghệ, việc ứng dụng máy cắt dây kim cương và máy chạm khắc CNC 3D giúp rút ngắn từ 60% đến 70% thời gian gia công, nâng năng suất lao động lên gấp 3-4 lần, giảm 80% lượng bụi mịn trong sản xuất.

Theo định hướng này, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình, đang xây dựng Đề án phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2026-2030, tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo; nghiên cứu đề xuất các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox); phát triển các lĩnh vực công nghệ ưu tiên, công nghệ chiến lược; đồng thời tăng cường liên kết giữa các thành tố trong hệ sinh thái nhằm nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo của địa phương.

Bên cạnh những kết quả bước đầu đạt được trong đào tạo nguồn nhân lực, thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo và tăng cường liên kết giữa nhà trường với doanh nghiệp, tỉnh Ninh Bình vẫn còn một số nội dung đang trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện điều kiện triển khai, đó là: về xây dựng cơ chế đặc thù cho chuyên gia, giảng viên và nhà khoa học, tỉnh đã ban hành các nghị quyết chuyên đề về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục đào tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời đang xây dựng các chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyên gia, nhà khoa học trong các lĩnh vực ưu tiên của tỉnh. Tuy nhiên, địa phương chưa ban hành cơ chế riêng đối với giảng viên, chuyên gia khoa học công nghệ theo mô hình đặc thù và đang tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện theo hướng dẫn của Trung ương.

Về Đề án hỗ trợ đào tạo sau đại học, các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn tiếp tục thực hiện các chương trình nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, khuyến khích đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, tỉnh đang nghiên cứu các chính sách hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo các mục tiêu đã được xác định trong các nghị quyết chuyên đề của Tỉnh ủy.

Về quy định thành lập doanh nghiệp khởi nghiệp trong cơ sở giáo dục đại học, các trường đại học trên địa bàn đã bước đầu thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, kết nối với các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và doanh nghiệp. Tuy nhiên, đến nay chưa phát sinh mô hình doanh nghiệp khởi nguồn (spin-off) được thành lập từ các cơ sở giáo dục đại học.

Về rà soát, sắp xếp hệ thống viện nghiên cứu và cơ chế đồng biên chế giữa viện nghiên cứu với cơ sở giáo dục đại học, trên địa bàn tỉnh hiện chưa có viện nghiên cứu độc lập quy mô lớn thuộc diện phải sắp xếp. Do đó, chưa phát sinh việc thực hiện cơ chế đồng biên chế giữa viện nghiên cứu và cơ sở giáo dục đại học. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục rà soát, đánh giá hiện trạng các tổ chức khoa học và công nghệ, cơ sở đào tạo để nghiên cứu áp dụng các mô hình tổ chức phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo đánh giá, mô hình hợp tác "3 Nhà" và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của tỉnh Ninh Bình đã có những bước phát triển tích cực, từng bước hình thành mạng lưới liên kết giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp. Tuy nhiên, mức độ liên kết nghiên cứu - phát triển - thương mại hóa sản phẩm còn hạn chế; chưa hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo quy mô lớn hoặc các doanh nghiệp khởi nguồn từ trường đại học. Đây sẽ là những nội dung trọng tâm tỉnh sẽ tập trung triển khai trong giai đoạn 2026-2030 nhằm thực hiện hiệu quả các mục tiêu của Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Chuyển đổi số đang thay đổi cách làm việc, cách phục vụ người dân ở Ninh Bình

VOV.VN - Chuyển đổi số đang thay đổi cách Ninh Bình vận hành, phục vụ người dân và khai thác dữ liệu, từ thủ tục hành chính đến các hoạt động ở cơ sở.