Ninh Bình gắn khoa học, công nghệ với tăng trưởng hai con số

Hướng đến kinh tế số chiếm tối thiểu 30% GRDP

Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Ninh Bình lần thứ I và Đề án chuyển đổi số tỉnh số 01/ĐA-UBND ngày 23/4/2026, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số chiếm tối thiểu 30% GRDP, so với mức ước khoảng 15% năm 2025; năng suất lao động tăng bình quân ít nhất 9%/năm; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo vượt 43% GRDP. Tỉnh đồng thời phấn đấu đưa GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 180 triệu đồng, huy động tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 1,39 - 1,45 triệu tỷ đồng và kim ngạch xuất khẩu vượt 40 tỷ USD.

Tỉnh triển khai các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng công nghệ số trong quản trị, sản xuất, marketing và thanh toán, với mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 60% doanh nghiệp thuộc nhóm này ứng dụng công nghệ số. Cùng với đó là thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, hướng tới 100% giao dịch điện tử và 95% người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử.

Tỉnh cũng định hướng phát triển Khu Công nghệ cao Ninh Bình với quy mô được nêu là 663,19 ha, tạo điều kiện thu hút đầu tư vào các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao. Việc phát triển thị trường khoa học, công nghệ, thúc đẩy thương mại điện tử và đưa sản phẩm địa phương lên các nền tảng số được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và tăng giá trị sản phẩm.

Từ định hướng đến thực tiễn, việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất đang mở ra dư địa nâng cao năng suất và chất lượng tăng trưởng của Ninh Bình. Trong 9 tháng năm 2026, GRDP Ninh Bình ước đạt 250.180 tỷ đồng, tăng 11,31% so với cùng kỳ. Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,06%; công nghiệp và xây dựng tăng 15,58%; dịch vụ tăng 9,95%. Công nghiệp tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng chủ yếu của tỉnh.

Đáng chú ý, giá trị tăng thêm ngành công nghiệp tăng 17,23%, đóng góp 6,68 điểm phần trăm vào mức tăng GRDP; chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 25,01%, riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 25,38%. Các ngành điện tử, máy vi tính, sản phẩm quang học, thiết bị điện và sản phẩm cao su, plastic ghi nhận mức tăng cao.

Kết quả này cho thấy đà mở rộng sản xuất, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao năng suất và giá trị gia tăng thông qua đổi mới công nghệ, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước. Thu hút đầu tư cần đi đôi với năng lực tiếp nhận, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững hơn.

Thực tế tại Ninh Bình đã có những mô hình cho thấy khả năng cải thiện năng suất nhờ công nghệ. Tại làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân, công nghệ CNC được ghi nhận giúp năng suất một số khâu sản xuất tăng từ 3–4 lần. Tài liệu của tỉnh cũng nêu mức độ tự động hóa tại nhà máy Nasaco đạt khoảng 90%. Những ví dụ này cho thấy tiềm năng của công nghệ trong giảm sự phụ thuộc vào lao động thủ công, rút ngắn thời gian sản xuất và nâng cao độ chính xác của sản phẩm.

Ở lĩnh vực doanh nghiệp, theo số liệu được cung cấp, Ninh Bình hiện có 21 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, 3 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và một doanh nghiệp công nghệ cao. Khoảng 50% doanh nghiệp trong mẫu khảo sát có hoạt động đổi mới sáng tạo. Đây là cơ sở để tiếp tục mở rộng ứng dụng công nghệ trong khu vực sản xuất, kinh doanh, dù mức độ lan tỏa và hiệu quả thực tế cần được đánh giá cụ thể hơn.

Trong phát triển thị trường khoa học, công nghệ, sàn giao dịch công nghệ đã giới thiệu 641 công nghệ và ghi nhận 36 hợp đồng chuyển giao, theo số liệu được cung cấp. Doanh thu từ sản phẩm, dịch vụ mới hoặc cải tiến chiếm khoảng 24,1% tại các doanh nghiệp được khảo sát. Những kết quả này phản ánh hoạt động kết nối, chuyển giao công nghệ và đổi mới sản phẩm; tuy nhiên, cần làm rõ phạm vi thống kê, số hợp đồng đã triển khai và giá trị thực tế tạo ra.

Đối với thị trường đầu ra, thương mại điện tử, dịch vụ số và các nền tảng công nghệ có thể hỗ trợ quảng bá, kết nối khách hàng cho nông sản, sản phẩm OCOP và hàng hóa làng nghề. Dù vậy, hiệu quả mở rộng thị trường vẫn phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm, khả năng đáp ứng đơn hàng, tiêu chuẩn phân phối và uy tín của cơ sở sản xuất.

Những mô hình đã triển khai cho thấy dư địa ứng dụng công nghệ trong nâng cao năng suất và mở rộng thị trường. Tuy nhiên, các chỉ tiêu về kinh tế số, năng suất lao động, thu hút đầu tư và xuất khẩu vẫn là mục tiêu phấn đấu đến năm 2030. Để chuyển định hướng thành kết quả cụ thể, Ninh Bình cần tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn về nguồn lực, công nghệ, nhân lực và khả năng ứng dụng tại doanh nghiệp.

Khơi thông nguồn lực, thúc đẩy ứng dụng công nghệ

Theo UBND tỉnh Ninh Bình, để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp thực chất vào mục tiêu tăng trưởng hai con số, Ninh Bình cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về nguồn vốn, hạ tầng, nhân lực và khả năng ứng dụng công nghệ tại doanh nghiệp.

Trước hết, cần đẩy nhanh giải ngân nguồn ngân sách đã bố trí cho các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, ưu tiên những dự án hạ tầng số, hạ tầng công nghệ cao có tính kết nối và khả năng khai thác thực tế. Việc phân bổ vốn cần gắn với mục tiêu, tiến độ và hiệu quả đầu ra, tránh đầu tư dàn trải hoặc xây dựng hạ tầng nhưng chưa khai thác hết công năng.

Bên cạnh nguồn lực nhà nước, tỉnh cần tạo điều kiện huy động vốn đầu tư tư nhân và thu hút đầu tư nước ngoài vào các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao. Định hướng nghiên cứu quỹ đầu tư mạo hiểm, cơ chế vốn mồi và bảo lãnh tín dụng cho khởi nghiệp sáng tạo cần đi kèm tiêu chí lựa chọn minh bạch, cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn. Với Khu Công nghệ cao, việc thu hút nhà đầu tư cần gắn với tiến độ hoàn thiện hạ tầng, nhu cầu nhân lực và khả năng kết nối với doanh nghiệp trên địa bàn.

Đối với doanh nghiệp, trọng tâm là hỗ trợ đổi mới, tiếp nhận và làm chủ công nghệ phù hợp với quy mô, ngành nghề và điều kiện sản xuất. Các chương trình hỗ trợ cần hướng đến kết quả cụ thể như tăng năng suất, giảm chi phí, nâng chất lượng sản phẩm, tiết kiệm nguyên liệu và mở rộng thị trường. Việc nhân rộng mô hình CNC tại làng nghề hoặc tự động hóa trong sản xuất cần dựa trên đánh giá hiệu quả và khả năng áp dụng thực tế, không chạy theo thiết bị hay công nghệ mới khi chưa phù hợp.

Cùng với đó, cần phát triển thị trường khoa học, công nghệ theo hướng tăng khả năng kết nối giữa bên có công nghệ và doanh nghiệp có nhu cầu. Sàn giao dịch công nghệ cần từng bước hoàn thiện các dịch vụ hỗ trợ như định giá, kiểm định, tư vấn sở hữu trí tuệ và tài chính. Hiệu quả hoạt động không nên chỉ tính bằng số công nghệ được giới thiệu hoặc hợp đồng được ký, mà cần theo dõi số hợp đồng được triển khai, giá trị chuyển giao và tác động đối với sản xuất, kinh doanh.

Trong phát triển kinh tế số, Ninh Bình cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, bảo đảm khả năng kết nối và chia sẻ theo quy định, đồng thời nâng cao chất lượng dữ liệu phục vụ quản lý, điều hành. Các nền tảng số cần giải quyết nhu cầu thực tế của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân. Với thương mại điện tử, hỗ trợ sản phẩm OCOP, nông sản và hàng hóa làng nghề cần gắn với truy xuất nguồn gốc, chuẩn hóa chất lượng, năng lực đáp ứng đơn hàng và xây dựng uy tín thương hiệu.

Nguồn nhân lực cũng là yếu tố quyết định hiệu quả đầu tư công nghệ. Tỉnh cần tăng cường đào tạo nhân lực chất lượng cao, kỹ năng số cho người lao động và năng lực quản trị công nghệ cho doanh nghiệp; thúc đẩy liên kết giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để gắn đào tạo với nhu cầu thực tế.

Đồng thời, việc khai thác nguồn lực dữ liệu, quỹ đất, tài sản công và rà soát các dự án chậm triển khai cần được thực hiện hiệu quả, đúng quy định, tạo thêm dư địa cho các mô hình phát triển mới.

Với mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân tối thiểu 11%/năm trong giai đoạn 2026 - 2030, yêu cầu đặt ra là phải đo lường được hiệu quả của các chương trình khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Năng suất lao động, chi phí tiết giảm, doanh thu từ sản phẩm mới, hiệu quả chuyển giao công nghệ và khả năng mở rộng thị trường cần trở thành những chỉ số quan trọng để đánh giá kết quả.

Khi các nguồn lực được phân bổ đúng trọng tâm, doanh nghiệp nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ và dữ liệu được khai thác hiệu quả, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mới có thể đóng góp rõ nét hơn vào việc nâng cao chất lượng tăng trưởng và thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế của Ninh Bình.

Ninh Bình tháo gỡ vướng mắc dự án Quất Lâm mở hướng phát triển kinh tế biển

VOV.VN - Trong định hướng phát triển kinh tế biển, Ninh Bình đang tập trung tháo gỡ các vướng mắc về quy hoạch, đất đai và thủ tục pháp lý tại dự án khu đô thị nghỉ dưỡng, sinh thái, vui chơi giải trí biển Quất Lâm, phấn đấu khởi công trước ngày 25/12/2026.