Chỉ 4 bài kiểm tra có thể giúp nhận biết chó thuận chân nào

Con người thường có xu hướng sử dụng tay phải hoặc tay trái nhiều hơn trong các hoạt động hằng ngày. Tuy nhiên, ít ai biết rằng loài chó cũng có đặc điểm tương tự. Chúng có thể ưu tiên sử dụng một chân nhất định khi giữ đồ chơi, lấy thức ăn hoặc bước xuống cầu thang.

Đặc điểm này được gọi là tính ưu thế một bên cơ thể, hay xu hướng sử dụng một bên cơ thể nhiều hơn bên còn lại. Hiện tượng này không chỉ xuất hiện ở con người mà còn được ghi nhận ở nhiều loài động vật.

Một nghiên cứu công bố ngày 10/6/2026 trên tạp chí khoa học Royal Society Open Science đã giới thiệu phương pháp mới giúp xác định chó thuận chân trái, chân phải hay sử dụng cả hai chân tương đối đồng đều. Các nhà nghiên cứu đặt tên phương pháp này là Doginburgh Inventory, lấy cảm hứng từ bộ công cụ Edinburgh Handedness Inventory vốn được sử dụng để đánh giá tay thuận ở người.

Theo chuyên gia, công cụ mới có thể giúp giới khoa học hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa sự chuyên biệt hóa chức năng của hai bán cầu não với hành vi, cảm xúc và khả năng nhận thức của động vật.

Chân thuận có thể liên quan đến cảm xúc của chó

Những nghiên cứu trước đây cho thấy xu hướng sử dụng chân trái hoặc chân phải có thể liên quan đến cách chó phản ứng trước môi trường xung quanh. Một số nghiên cứu gợi ý rằng những con chó thuận chân trái có xu hướng bi quan hơn so với chó thuận chân phải hoặc không có chân thuận rõ rệt.

Trong khi đó, những con chó có xu hướng sử dụng hai chân tương đối đồng đều có thể biểu hiện nhiều đặc điểm liên quan đến sự hung hăng và sợ hãi hơn. Những con chó không có chân thuận rõ rệt cũng được ghi nhận có phản ứng mạnh hơn trước tiếng động lớn. Theo chuyên gia, hiện tượng này có thể liên quan đến cách hai bán cầu não xử lý cảm xúc.

Cụ thể, bán cầu não trái, điều khiển phần cơ thể bên phải, có vai trò nổi bật hơn trong việc xử lý những cảm xúc tích cực. Ngược lại, bán cầu não phải, điều khiển phần cơ thể bên trái, liên quan nhiều hơn đến việc xử lý các cảm xúc tiêu cực như sợ hãi hoặc lo lắng.

Tuy nhiên, đây là những mối liên hệ được gợi ý từ các nghiên cứu, không có nghĩa chỉ cần xác định chân thuận là có thể kết luận chính xác tính cách hay trạng thái cảm xúc của một con chó.

Trước đây, nhiều nghiên cứu chỉ sử dụng một bài kiểm tra để xác định chân thuận. Cách tiếp cận này có hạn chế vì chó có thể thay đổi chân được ưu tiên tùy theo hoạt động. Chẳng hạn, một con chó có thể thường xuyên dùng chân trái để giữ đồ chơi nhưng lại sử dụng chân phải khi thực hiện một nhiệm vụ khác. Để khắc phục hạn chế đó, nhóm nghiên cứu đã phát triển phương pháp đánh giá dựa trên bốn nhiệm vụ khác nhau.

Bốn cách kiểm tra chó thuận chân trái hay chân phải

Phương pháp Doginburgh Inventory gồm hai bài kiểm tra khả năng thao tác với đồ vật và hai bài kiểm tra vận động.

Bài kiểm tra thứ nhất: Giữ đồ chơi chứa thức ăn

Các nhà nghiên cứu đưa cho chó một món đồ chơi Kong có hình dạng gần giống hình nón bo tròn, bên trong chứa thức ăn. Họ quan sát và ghi lại con chó sử dụng chân nào để giữ đồ chơi ổn định khi tìm cách lấy thức ăn. Hoạt động này được thực hiện nhiều lần nhằm xác định xu hướng sử dụng chân.

Bài kiểm tra thứ hai: Lấy thức ăn dưới đồ nội thất

Chủ nuôi đặt một món ăn yêu thích của chó dưới ghế sofa hoặc đồ nội thất tương tự. Sau đó, họ quay video để ghi nhận con chó sử dụng chân nào khi cố gắng lấy thức ăn. Khác với bài kiểm tra đầu tiên được thực hiện trong phòng thí nghiệm, hoạt động này được tiến hành tại nhà.

Bài kiểm tra thứ ba: Bước xuống cầu thang

Con chó được cho ngồi ở đầu cầu thang. Các nhà nghiên cứu quan sát xem nó sử dụng chân nào để bước xuống bậc đầu tiên.

Bài kiểm tra thứ tư: Bước xuống một bậc thấp

Con chó được dắt đi bằng dây xích và được quan sát khi bước xuống một bậc thấp, chẳng hạn từ vỉa hè xuống mặt đường. Các nhà nghiên cứu ghi nhận chân nào được đưa ra trước. Sau khi hoàn thành các nhiệm vụ, nhóm nghiên cứu tổng hợp số lần sử dụng chân trái và chân phải để đánh giá hướng ưu thế và mức độ ưu thế của từng chân.

Trong nghiên cứu, mỗi bài kiểm tra được lặp lại khoảng 10 - 20 lần nhằm thu thập dữ liệu.

Kết quả bất ngờ từ 43 con chó

Nghiên cứu đã đánh giá tổng cộng 43 con chó. Kết quả cho thấy 11 con có xu hướng thuận chân trái rõ rệt, trong khi chỉ có 3 con thuận chân phải rõ rệt. Những con còn lại có mức độ ưu tiên sử dụng chân khác nhau, nằm giữa hai nhóm trên. Đáng chú ý, nghiên cứu không ghi nhận xu hướng thuận chân chung nổi trội ở toàn bộ nhóm chó được đánh giá. Điều này khác với con người, khi khoảng 90% dân số được cho là thuận tay phải.

Trong quá trình nghiên cứu, các nhà khoa học cũng gặp một trường hợp đặc biệt. Một con chó có điểm ưu thế chân trái rất cao trong các bài kiểm tra tại nhà. Tuy nhiên, nguyên nhân là con chó này đã được phẫu thuật cắt bỏ chân phải để điều trị ung thư.

Trường hợp trên cho thấy việc đánh giá chân thuận cần tính đến đặc điểm thể chất và hoàn cảnh của từng con vật để tránh đưa ra kết luận sai lệch.

Vì sao nắp chai bia luôn có 21 răng cưa?

VOV.VN - Sau nhiều lần thử nghiệm, các nhà khoa học phát hiện ra con số 21 răng cưa là phù hợp nhất để bảo quản chai bia thủy tinh, đồng thời còn nhiều lợi ích khác.