Huyết áp thay đổi thế nào khi thường xuyên ăn củ dền?

VOV.VN - Củ dền giàu nitrat, có thể giúp hạ huyết áp tâm thu. Tuy nhiên, tác dụng phụ thuộc vào việc sử dụng đều đặn và không thay thế điều trị.

Củ dền mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tim mạch nhờ hàm lượng nitrat cao. Thường xuyên sử dụng loại thực phẩm này, đặc biệt dưới dạng nước ép, có thể hỗ trợ hạ huyết áp. Tuy nhiên, hiệu quả đối với huyết áp tâm thu và tâm trương không giống nhau, đồng thời phụ thuộc vào việc duy trì lượng nitrat trong chế độ ăn.

Nitrat giúp mạch máu giãn nở

Củ dền chứa nitrat vô cơ tự nhiên (NO₃), được cơ thể chuyển hóa thành oxit nitric (NO). Oxit nitric giúp mạch máu thư giãn và mở rộng. Nhờ đó, máu lưu thông dễ dàng hơn, sức cản mà tim phải vượt qua để bơm máu giảm xuống, góp phần hạ huyết áp.

Huyết áp tâm thu có thể giảm

Nghiên cứu về ảnh hưởng của củ dền sống hoặc nấu chín đối với huyết áp còn hạn chế. Trong khi đó, tác dụng của nước ép củ dền đã được nghiên cứu nhiều hơn.

huyet ap thay doi the nao khi thuong xuyen an cu den hinh anh 1 — Củ dền giàu nitrat, có thể giúp hạ huyết áp tâm thu. Tuy nhiên, tác dụng phụ thuộc vào việc sử dụng đều đặn và không thay thế điều trị (Ảnh: Getty)

Một tổng quan hệ thống các thử nghiệm ở người trưởng thành bị tăng huyết áp cho thấy, việc sử dụng nước ép củ dền cung cấp khoảng 200-800 mg nitrat mỗi ngày có liên quan đến mức giảm huyết áp tâm thu khi nghỉ là 5,3 mmHg so với nhóm đối chứng.

Huyết áp tâm thu là chỉ số phía trên trong kết quả đo huyết áp, thể hiện áp lực trong động mạch khi tim co bóp, đẩy máu đi. Một phân tích khác ghi nhận, uống 70-250 ml nước ép củ dền mỗi ngày giúp giảm huyết áp tâm thu trung bình 4,95 mmHg ở người trưởng thành bị tăng huyết áp.

Tác động đến huyết áp tâm trương có thể nhỏ hơn

Các nghiên cứu cho thấy tác dụng của củ dền giàu nitrat đối với huyết áp tâm trương có thể không đáng kể. Đây là chỉ số phía dưới trong kết quả đo huyết áp, phản ánh áp lực trong động mạch giữa các nhịp tim. Trong nhiều thử nghiệm có đối chứng, nước ép củ dền giúp giảm rõ rệt huyết áp tâm thu. Tuy nhiên, ở một số nghiên cứu, mức thay đổi huyết áp tâm trương không có ý nghĩa thống kê.

Một phân tích khác ghi nhận nitrat từ củ dền giúp giảm huyết áp tâm trương khoảng 0,9 mmHg ở người trưởng thành bị tăng huyết áp. Dù vậy, mức giảm này thường chưa đạt ý nghĩa thống kê.

Huyết áp có thể thay đổi sau vài giờ

Một lần uống nước ép củ dền có thể giúp giảm huyết áp tâm thu vài mmHg trong vòng 2-3 giờ. Tác dụng ngắn hạn này xuất phát từ quá trình chuyển hóa nitrat trong thực phẩm thành oxit nitric. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy thường xuyên sử dụng củ dền tạo ra tác dụng hạ huyết áp kéo dài suốt 24 giờ.

Hiệu quả ngắn hạn còn phụ thuộc vào tuổi, giới tính và mức huyết áp ban đầu. Một số kết quả cho thấy người cao tuổi và người có huyết áp ban đầu cao hơn có thể nhận được tác dụng lớn hơn.

Hiệu quả phụ thuộc vào việc sử dụng đều đặn

Một tổng quan nghiên cứu cho thấy oxit nitric được tạo ra từ nước ép củ dền có thể hỗ trợ kiểm soát tăng huyết áp trong thời gian dài hơn, với điều kiện lượng nitrat được bổ sung đều đặn. Trong các nghiên cứu kéo dài đến 90 ngày, mức giảm huyết áp được ghi nhận khi người tham gia tiếp tục uống nước ép củ dền.

Khi ngừng bổ sung nitrat thường xuyên qua chế độ ăn, nồng độ nitrat và nitrit có xu hướng trở về mức trước đó. Điều này cho thấy lợi ích đối với huyết áp phụ thuộc vào việc duy trì sử dụng. Cân nặng, giới tính và tuổi tác cũng có thể ảnh hưởng đến thời gian tác dụng mất đi sau khi ngừng sử dụng củ dền.

Một số nghiên cứu cho thấy sử dụng củ dền đều đặn trong hai tuần có thể giúp ghi nhận kết quả ổn định hơn và đánh giá tác động đối với huyết áp.

Cần lưu ý nguy cơ hạ huyết áp quá mức

Tác dụng của oxit nitric từ củ dền có thể không đồng nhất ở người đang dùng thuốc hạ huyết áp. Các bằng chứng hiện có cho thấy củ dền và nước ép củ dền nên được kết hợp với những biện pháp điều chỉnh lối sống khác để kiểm soát huyết áp, thay vì sử dụng như một phương pháp điều trị riêng lẻ.

Để tránh huyết áp giảm quá thấp, người dùng nên trao đổi với bác sĩ trước khi thường xuyên bổ sung củ dền, đặc biệt nếu đang dùng thuốc điều trị tăng huyết áp.