Điều gì xảy ra với huyết áp nếu bạn thường xuyên uống nước ngọt?

Nước ngọt có đường là một trong những nguồn cung cấp đường bổ sung phổ biến trong chế độ ăn uống. Việc tiêu thụ thường xuyên loại đồ uống này có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như béo phì, tiểu đường type 2 và bệnh tim mạch, đồng thời ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng.

Tác động của nước ngọt đối với cân nặng và đường huyết đã được đề cập nhiều, nhưng ảnh hưởng của loại đồ uống này đến huyết áp lại ít được chú ý hơn. Vậy uống nước ngọt có thể ảnh hưởng đến huyết áp theo những cách nào?

4 tác động của nước ngọt đến huyết áp

Khiến cơ thể giữ lại nhiều natri hơn

Một lon nước ngọt dung tích khoảng 355ml thường chứa từ 35 đến 45g đường. Phần lớn nước ngọt được làm ngọt bằng siro ngô giàu fructose hoặc đường sucrose, đều là những nguồn cung cấp fructose. Theo chuyên gia, việc tiêu thụ nhiều fructose có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể xử lý natri.

Các nghiên cứu cho thấy lượng fructose cao có thể làm tăng khả năng hấp thụ natri tại ruột, đồng thời làm giảm lượng natri được thận đào thải. Khi cơ thể giữ lại nhiều natri, lượng nước tích tụ cũng tăng lên. Điều này khiến thể tích máu tăng, tim phải bơm nhiều máu hơn và có thể dẫn đến tăng huyết áp.

Làm tăng nồng độ axit uric

Khi cơ thể phân giải fructose, quá trình này tạo ra axit uric. Nồng độ axit uric cao có thể ảnh hưởng đến chức năng của lớp nội mô, tức lớp tế bào lót mặt trong của mạch máu, đồng thời làm giảm lượng nitric oxide. Đây là hợp chất có vai trò giúp mạch máu thư giãn và giãn nở.

Theo chuyên gia, sự suy giảm nitric oxide có thể khiến mạch máu khó giãn nở, từ đó ảnh hưởng đến huyết áp. Nồng độ axit uric tăng cao cũng có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tăng huyết áp.

Đáng chú ý, một số nghiên cứu ghi nhận cả huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương đều tăng đáng kể sau khi người tham gia tiêu thụ fructose. Điều này cho thấy tác động đối với huyết áp không chỉ xuất hiện sau thời gian dài mà có thể xảy ra ngay sau một lần tiêu thụ.

Góp phần gây tăng cân

Nước ngọt thường được xem là nguồn cung cấp "calo rỗng" vì chứa nhiều năng lượng từ đường bổ sung nhưng có rất ít giá trị dinh dưỡng. Đặc biệt, cơ thể có thể không nhận biết lượng calo từ đồ uống theo cách tương tự như calo từ thực phẩm. Vì vậy, việc thường xuyên uống nước ngọt có đường có thể khiến một người tiêu thụ nhiều năng lượng hơn nhu cầu thực tế.

Theo chuyên gia, lượng calo dư thừa tích lũy theo thời gian có thể dẫn đến tăng cân và kháng insulin. Cả hai tình trạng này đều có khả năng làm tăng huyết áp thông qua những cơ chế như tăng thể tích máu, kích hoạt hệ thần kinh giao cảm và làm giảm độ đàn hồi của mạch máu.

Ngoài ra, vị trí tích tụ mỡ cũng ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch. Lượng mỡ dư thừa, đặc biệt là mỡ vùng bụng hay mỡ nội tạng, có thể thúc đẩy tình trạng viêm và tạo thêm áp lực lên hoạt động của tim, khiến việc duy trì huyết áp khỏe mạnh trở nên khó khăn hơn.

Có thể khiến huyết áp tăng tạm thời

Không phải tất cả các loại nước ngọt đều chứa caffeine. Tuy nhiên, những loại có caffeine có thể ảnh hưởng đến huyết áp, đặc biệt ở người nhạy cảm với chất này. Theo chuyên gia, caffeine có thể khiến tim đập nhanh hơn và làm co mạch máu, từ đó khiến huyết áp tăng tạm thời.

Tác động này thường rõ rệt hơn ở những người không thường xuyên sử dụng caffeine hoặc những người đang gặp tình trạng huyết áp cao chưa được kiểm soát tốt. Các nghiên cứu cũng cho thấy caffeine có thể làm tăng cả huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương. Mức tăng có xu hướng lớn hơn khi lượng caffeine tiêu thụ cao hơn.

Mặc dù sự thay đổi huyết áp sau một lần uống có thể không quá lớn, tác động có thể cộng dồn nếu một người uống nhiều lon nước ngọt hoặc đồng thời sử dụng cà phê, trà đen và nước tăng lực.

Những loại đồ uống có lợi hơn cho huyết áp

Nếu muốn hạn chế nước ngọt, bạn có thể lựa chọn những loại đồ uống khác vừa giúp giải khát, vừa cung cấp một số dưỡng chất hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

Nước khoáng có gas không đường: Đây là lựa chọn thay thế giúp người dùng vẫn có cảm giác sảng khoái từ bọt khí nhưng không phải tiêu thụ lượng đường bổ sung như trong nước ngọt thông thường.

Nước ngâm trái cây: Có thể thêm một vài lát chanh, lá bạc hà, húng quế hoặc một ít quả mọng vào nước lọc để tạo hương vị tự nhiên mà không cần bổ sung đường.

Sữa: Sữa, bao gồm cả sữa không chứa lactose, cung cấp kali tự nhiên. Khoáng chất này giúp cân bằng phần nào tác động của chế độ ăn nhiều natri. Sữa cũng chứa canxi và magie, hai khoáng chất có vai trò hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

Trà thảo mộc không chứa caffeine: Trà hoa cúc, trà rooibos, trà gừng và trà bạc hà là những lựa chọn không chứa caffeine tự nhiên, có thể sử dụng mà không cần thêm đường.

Trà hoa dâm bụt: Một số nghiên cứu ở người tăng huyết áp mức độ nhẹ đến trung bình cho thấy trà hoa dâm bụt có thể giúp giảm cả huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương. Loại trà này không chứa caffeine, có vị chua nhẹ và có thể uống nóng hoặc lạnh.

Nước ép củ dền: Củ dền chứa nhiều nitrat tự nhiên. Khi vào cơ thể, nitrat được chuyển hóa thành nitric oxide, giúp mạch máu thư giãn và giãn nở, từ đó có thể hỗ trợ giảm huyết áp. Có thể uống nước ép củ dền trực tiếp hoặc kết hợp trong các món sinh tố.

Những thói quen giúp duy trì huyết áp khỏe mạnh

Bên cạnh việc hạn chế nước ngọt, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị một số thay đổi trong sinh hoạt hằng ngày để hỗ trợ kiểm soát huyết áp.

Uống đủ nước: Đặt nước uống ở vị trí dễ nhìn để hình thành thói quen uống nước thường xuyên. Có thể lựa chọn nước lọc, nước mát hoặc nước có gas không đường. Nên xem nước ngọt là đồ uống thỉnh thoảng sử dụng thay vì uống hằng ngày.

Kiểm soát lượng muối: Theo khuyến nghị, lượng natri tiêu thụ nên dưới 2.300mg mỗi ngày. Phần lớn natri trong chế độ ăn đến từ thực phẩm đóng gói và các món ăn chế biến sẵn. Vì vậy, đọc nhãn thực phẩm và tăng cường nấu ăn tại nhà có thể giúp giảm lượng natri hấp thụ.

Theo dõi huyết áp thường xuyên: Tăng huyết áp thường không có triệu chứng rõ ràng. Việc đo huyết áp tại nhà có thể giúp phát hiện sớm những chỉ số bất thường và theo dõi tác động của lối sống cũng như thuốc điều trị.

Ưu tiên thực phẩm tốt cho tim mạch: Kali, magie và canxi hỗ trợ chức năng mạch máu và quá trình điều hòa huyết áp. Vì vậy, nên tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và thực phẩm giàu khoáng chất.

Duy trì vận động: Hoạt động thể chất cường độ vừa phải, chẳng hạn đi bộ nhanh, có thể góp phần phòng ngừa và kiểm soát tăng huyết áp. Ngay cả những lần đi bộ khoảng 10 phút sau bữa ăn cũng mang lại lợi ích.

Kết luận

Theo chuyên gia, uống nước ngọt thường xuyên có thể ảnh hưởng đến huyết áp thông qua nhiều cơ chế, bao gồm tăng giữ natri, tăng nồng độ axit uric, góp phần gây tăng cân và làm huyết áp tăng tạm thời do caffeine.

Để hạn chế những tác động này, người tiêu dùng nên giảm lượng nước ngọt có đường, ưu tiên nước lọc và các loại đồ uống không bổ sung đường.

Bên cạnh đó, việc kiểm soát lượng natri, theo dõi huyết áp định kỳ, duy trì chế độ ăn lành mạnh và vận động thường xuyên đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Món ăn nhẹ nào có thể hỗ trợ người huyết áp thấp?

VOV.VN - Theo chuyên gia, hạt rang muối kết hợp với nước có thể hỗ trợ người huyết áp thấp nhờ bổ sung natri, chất lỏng cùng nhiều dưỡng chất.