Người mắc tiểu đường có cần loại bỏ hoàn toàn chất bột đường?

VOV.VN - Người mắc tiểu đường không cần loại bỏ hoàn toàn chất bột đường mà nên điều chỉnh khẩu phần, lựa chọn và kết hợp thực phẩm để kiểm soát đường huyết.

Theo Diabetes Food Hub – Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), Carbohydrate, còn gọi là chất bột đường, khiến đường huyết sau bữa ăn tăng nhanh hơn so với protein hoặc chất béo. Nguyên nhân là carbohydrate được phân giải thành glucose và đi vào máu nhanh nhất.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa bạn phải loại bỏ toàn bộ carbohydrate khỏi các bữa ăn. Những thực phẩm này còn cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất. Carbohydrate cũng là nguồn năng lượng chính cho cơ thể, cơ bắp, não bộ và các cơ quan khác.

Không có một mức carbohydrate cố định phù hợp với tất cả người mắc tiểu đường. Chế độ ăn và lượng carbohydrate thích hợp phụ thuộc vào tuổi, giới tính, mức độ vận động, kế hoạch điều trị và mục tiêu sức khỏe. Thói quen ăn uống hiện tại, sở thích thực phẩm và ngân sách cũng là những yếu tố cần cân nhắc.

nguoi mac tieu duong co can loai bo hoan toan chat bot duong hinh anh 1 — Người mắc tiểu đường không cần loại bỏ hoàn toàn chất bột đường mà nên điều chỉnh khẩu phần, lựa chọn và kết hợp thực phẩm để kiểm soát đường huyết (Ảnh: ADA)

Tùy thói quen ăn uống, điều chỉnh lượng carbohydrate có thể giúp bạn kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên, không cần thay đổi lớn toàn bộ chế độ ăn cùng một lúc.

Theo chuyên gia, người bệnh nên trao đổi với chuyên gia dinh dưỡng hoặc chuyên viên chăm sóc, giáo dục về bệnh tiểu đường để xác định lượng carbohydrate phù hợp và xây dựng kế hoạch ăn uống đáp ứng nhu cầu.

Cách kiểm soát đường huyết khi ăn thực phẩm chứa carbohydrate

Dù có muốn giảm lượng carbohydrate hay không, bạn vẫn có thể áp dụng một hoặc nhiều cách sau để hỗ trợ kiểm soát đường huyết:

Chọn thực phẩm cung cấp carbohydrate giàu chất xơ và kết hợp với protein, chất béo: Các lựa chọn gồm rau củ giàu tinh bột, các loại đậu, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt. Chất xơ, chất béo và protein giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, hấp thu glucose từ thực phẩm chứa carbohydrate, nhờ đó đường huyết tăng chậm hơn sau bữa ăn. Ăn thực phẩm giàu chất béo và protein trước thực phẩm chứa carbohydrate trong cùng bữa ăn cũng có thể giúp làm chậm tác động lên đường huyết.

Vận động sau bữa ăn: Đi bộ hoặc thực hiện một hoạt động thể chất khác trong 10–30 phút giúp cơ thể sử dụng glucose trong máu sau khi ăn.

Duy trì lượng carbohydrate ổn định ở từng bữa qua các ngày: Cố gắng giữ lượng carbohydrate của bữa sáng, bữa trưa và bữa tối ổn định từ ngày này sang ngày khác. Thói quen ăn uống nhất quán giúp dễ dự đoán những thời điểm đường huyết tăng hoặc giảm, đồng thời hỗ trợ thuốc kiểm soát đường huyết ổn định hơn. Điều này đặc biệt quan trọng với người sử dụng insulin.

Theo dõi phản ứng của cơ thể: Kiểm tra đường huyết trước ăn và hai giờ sau ăn khi dùng những thực phẩm chứa carbohydrate khác nhau để biết chúng tác động ra sao. Phản ứng của mỗi người khác nhau; cùng một thực phẩm có thể khiến chỉ số đường huyết ở người này cao hoặc thấp hơn người khác.

Bạn cũng nên thử những cách kết hợp thực phẩm khác nhau để hiểu rõ tác động lên đường huyết. Chẳng hạn, ăn riêng một quả táo có thể làm đường huyết tăng nhiều hơn so với ăn táo cùng bơ đậu phộng, vốn cung cấp chất béo và protein. Những dữ liệu này giúp bạn hiểu cơ thể phản ứng với từng loại thực phẩm, từ đó lựa chọn cách ăn phù hợp.

Cách giảm carbohydrate trong bữa ăn

Nếu muốn giảm lượng carbohydrate, bạn có thể áp dụng những cách dưới đây mà vẫn giữ được các món ăn yêu thích.

Giảm khẩu phần: Bớt lượng cơm, mì pasta hoặc các thực phẩm chứa carbohydrate khác trong bữa ăn là cách đơn giản để giảm carbohydrate mà không cần bỏ hẳn món nào. Phương pháp đĩa ăn dành cho người mắc tiểu đường giúp kiểm soát khẩu phần trực quan, không cần đếm hay cân đo. Theo đó, thực phẩm chứa carbohydrate chiếm khoảng một phần tư đĩa ăn.

Bớt một món chứa carbohydrate: Nếu bữa ăn có nhiều thực phẩm chứa carbohydrate, có thể bỏ bớt một món. Chẳng hạn, bánh burrito có thể gồm cơm, đậu và vỏ bánh tortilla. Bỏ phần cơm vẫn giữ được hương vị nhưng giúp giảm carbohydrate. Một lựa chọn khác là bỏ vỏ bánh tortilla và dùng phần nhân trong bát.