Nước ép củ dền có thể giúp hạ huyết áp?
VOV.VN - Nước ép củ dền giàu nitrat, có thể giúp giãn mạch và hỗ trợ hạ huyết áp ở một số người, nhưng không phải giải pháp thay thế điều trị.
Theo chuyên gia, chế độ ăn uống, mức độ vận động và khả năng kiểm soát căng thẳng đều có thể ảnh hưởng đến chỉ số huyết áp. Trong đó, nước ép củ dền đang nhận được nhiều sự quan tâm nhờ những bằng chứng khoa học về tác dụng đối với sức khỏe tim mạch.
Nước ép củ dền giúp hạ huyết áp như thế nào?
Nước ép củ dền có thể tác động đến huyết áp thông qua một số cơ chế khác nhau. Một trong những yếu tố quan trọng nhất là nitrat vô cơ. Khi uống nước ép củ dền, nitrat được chuyển hóa thành nitrit, sau đó tiếp tục được cơ thể chuyển thành nitric oxide. Hợp chất này giúp các mạch máu thư giãn và giãn rộng, từ đó cải thiện lưu thông máu. Khi sức cản trong mạch máu giảm, huyết áp, đặc biệt là huyết áp tâm thu, có thể giảm ở mức vừa phải.
Một phân tích gộp khác cho thấy uống nước ép củ dền giàu nitrat hằng ngày có thể giúp giảm huyết áp tâm thu khoảng 5 mmHg ở người bị tăng huyết áp. Tuy nhiên, không phải nghiên cứu nào cũng ghi nhận lợi ích rõ ràng. Một nghiên cứu có đối chứng giả dược ở người lớn tuổi đang điều trị tăng huyết áp không cho thấy sự cải thiện đáng kể về huyết áp so với nhóm dùng giả dược. Điều này cho thấy nước ép củ dền có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp ở một số người, nhưng không phải là giải pháp chắc chắn cho tất cả mọi người.
Cung cấp các hợp chất chống oxy hóa và chống viêm
Củ dền có màu đỏ đặc trưng nhờ các sắc tố gọi là betalain. Nước ép củ dền cũng cung cấp nhiều polyphenol. Những hợp chất này có hoạt tính chống oxy hóa và chống viêm, từ đó có thể góp phần hỗ trợ chức năng của mạch máu theo thời gian.
Tuy nhiên, nitrat được cho là yếu tố đóng vai trò chính trong tác dụng liên quan đến huyết áp. Betalain và polyphenol có thể hỗ trợ thêm, nhưng bằng chứng trên người hiện nay cho thấy nitrat là thành phần quan trọng nhất tạo nên hiệu quả này.
Có thể giúp việc tập luyện dễ dàng hơn
Nước ép củ dền cũng có thể hỗ trợ huyết áp theo một cách gián tiếp. Một số nghiên cứu cho thấy uống nước ép củ dền có thể giúp việc tập luyện trở nên dễ chịu hơn. Hoạt động thể chất thường xuyên vốn là một trong những thói quen lối sống có hiệu quả rõ ràng trong việc hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
Ở một số nhóm người, nước ép củ dền được cho là có thể giúp cải thiện nhẹ sức bền hiếu khí, thời gian tập luyện đến khi mệt và khả năng chịu đựng lactate. Tuy nhiên, mức độ tác động không lớn và khác nhau tùy từng người.
Việc tập luyện trở nên dễ dàng hơn có thể giúp một số người duy trì hoạt động thể chất đều đặn, qua đó hỗ trợ sức khỏe tim mạch và huyết áp.
Làm thế nào để bổ sung nước ép củ dền?
Nước ép củ dền có thể được sử dụng theo nhiều cách:
- Uống trực tiếp hoặc xay cùng sinh tố với các loại quả mọng, táo hoặc gừng để giảm vị đất đặc trưng.
- Thêm một lượng nhỏ vào sinh tố hoặc trộn với nước sốt salad tự làm.
- Sử dụng trong các món súp nóng hoặc lạnh. Nước ép củ dền có thể tạo màu và hương vị cho món ăn.
- Pha một lượng nhỏ với nước có ga và thêm chanh hoặc chanh xanh để tạo thành thức uống giải khát.
Bột củ dền hoặc các sản phẩm bổ sung từ củ dền cũng có thể là một lựa chọn tiện lợi. Tuy nhiên, hàm lượng nitrat giữa các sản phẩm có thể khác nhau đáng kể, vì vậy cần đọc kỹ nhãn sản phẩm.
Củ dền nguyên củ và nước ép củ dền cũng không hoàn toàn giống nhau. Ăn củ dền nguyên củ cung cấp nhiều chất xơ hơn, trong khi nước ép có xu hướng cô đặc lượng nitrat - thành phần được cho là tạo ra tác dụng đối với huyết áp.
Các nghiên cứu hiện nay chủ yếu sử dụng lượng nitrat trong nước ép củ dền khoảng 200-800 mg mỗi ngày. Tuy nhiên, chưa có liều lượng thống nhất áp dụng cho tất cả mọi người. Vì vậy, nếu muốn bổ sung nước ép củ dền, nên bắt đầu với lượng vừa phải và theo dõi phản ứng của cơ thể.
Một điều cần lưu ý là sau khi uống nước ép củ dền, nước tiểu có thể chuyển sang màu đỏ hoặc hồng. Tình trạng này, được gọi là beeturia (hiện tượng nước tiểu chuyển sang màu hồng hoặc đỏ sậm sau khi ăn củ dền hoặc các thực phẩm chứa sắc tố đỏ tự nhiên từ củ dền), nhìn chung không gây hại.
Những cách khác giúp kiểm soát huyết áp
Nước ép củ dền chỉ nên được xem là một phần trong chế độ sinh hoạt tổng thể. Để hỗ trợ duy trì huyết áp khỏe mạnh, các chuyên gia khuyến nghị kết hợp với những thói quen có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Tăng cường vận động: Hoạt động thể chất thường xuyên, chẳng hạn đi bộ nhanh, giúp tim hoạt động hiệu quả hơn và có thể hỗ trợ giảm huyết áp khi nghỉ ngơi theo thời gian.
Hạn chế muối: Giảm các loại thực phẩm đóng gói và món ăn nhà hàng có hàm lượng natri cao có thể giúp giảm áp lực lên mạch máu.
Tăng thực phẩm giàu kali: Trái cây, rau củ và các loại đậu cung cấp kali, giúp cân bằng tác động của natri trong cơ thể.
Ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng: Thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài có thể khiến huyết áp tăng. Vì vậy, cần chú trọng nghỉ ngơi và phục hồi.
Hạn chế rượu bia: Uống ít rượu hơn có thể giúp duy trì huyết áp ở mức khỏe mạnh, bởi uống quá nhiều rượu có liên quan đến huyết áp cao.
Chuyên gia nói gì?
Theo chuyên gia, nước ép củ dền có thể là một phần hữu ích trong chế độ ăn uống hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Nitrat trong củ dền giúp cơ thể tạo nitric oxide, từ đó làm giãn mạch và có thể giúp giảm huyết áp ở một số người.
Tuy nhiên, hiệu quả của nước ép củ dền không giống nhau ở tất cả mọi người và thức uống này không thể thay thế các biện pháp kiểm soát huyết áp khác.
Cách tiếp cận phù hợp là kết hợp nước ép củ dền với những thói quen đã được chứng minh có lợi cho huyết áp như vận động thường xuyên, giảm muối, tăng thực phẩm giàu kali, ngủ đủ giấc và hạn chế rượu bia.
Theo chuyên gia, nếu muốn thử nước ép củ dền, có thể bắt đầu với một lượng nhỏ, sử dụng trong sinh tố hoặc các món ăn quen thuộc và theo dõi phản ứng của cơ thể.