Vì sao nhiều người cứ nhìn thấy ánh nắng là hắt hơi?
VOV.VN - Chỉ cần bước từ trong nhà ra ngoài trời nắng, nhiều người đã hắt hơi liên tục. Đây có thể là biểu hiện của hội chứng ACHOO - phản xạ hắt hơi do ánh sáng, một đặc điểm di truyền khá phổ biến nhưng ít người biết đến, đôi khi tiềm ẩn nguy cơ trong một số tình huống.
Hội chứng ACHOO là gì?
Hội chứng ACHOO là tình trạng một người hắt hơi một hoặc vài lần ngay sau khi đột ngột tiếp xúc với ánh sáng mạnh, đặc biệt là ánh nắng mặt trời. Đây được xem là phản ứng quá mức của cơ thể trước một tác nhân vốn không gây kích thích đường hô hấp.
Tên gọi ACHOO là viết tắt của cụm từ Autosomal dominant Compelling Helio-Ophthalmic Outburst. Hội chứng này còn được biết đến với các tên gọi khác như phản xạ hắt hơi do ánh sáng (photic sneeze reflex), hắt hơi do ánh nắng hoặc photosneezia.
Vì sao ánh sáng mạnh lại khiến một số người hắt hơi?
Thông thường, hắt hơi là phản ứng của cơ thể khi niêm mạc mũi bị kích thích bởi virus, bụi, phấn hoa, hạt tiêu hoặc tình trạng nghẹt mũi. Tuy nhiên, với hội chứng ACHOO, nguyên nhân lại xuất phát từ não bộ.
Theo chuyên gia, khi mắt tiếp xúc với ánh sáng mạnh, các đường dẫn truyền thần kinh quanh mắt và mũi có thể "giao tiếp chéo" với nhau, khiến não bộ hiểu nhầm rằng mũi đang bị kích thích và phát tín hiệu gây hắt hơi.
Phản ứng này thường xảy ra ngay lập tức và chỉ kéo dài trong thời gian ngắn. Sau vài cái hắt hơi, hiện tượng sẽ chấm dứt cho đến lần tiếp xúc tiếp theo với ánh sáng mạnh.
Những tình huống dễ kích hoạt phản xạ hắt hơi
Hội chứng ACHOO thường xuất hiện khi cơ thể chuyển từ môi trường tối sang nơi có ánh sáng mạnh, chẳng hạn:
- Bước từ trong nhà ra ngoài trời nắng.
- Lái xe đi ra khỏi đường hầm.
- Ánh đèn flash của máy ảnh.
- Bật đèn trong nhà có cường độ sáng cao.
Hội chứng này phổ biến đến mức nào?
Dù nghe có vẻ hiếm gặp, các chuyên gia ước tính khoảng 18-35% dân số có phản xạ hắt hơi do ánh sáng. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có nhiều nghiên cứu quy mô lớn về hội chứng này nên tỷ lệ trên vẫn còn gây tranh luận.
Một nghiên cứu trước đây cho thấy hiện tượng này thường gặp hơn ở người da trắng, đặc biệt là phụ nữ. Người có vách ngăn mũi lệch cũng có nguy cơ cao hơn.
Hội chứng ACHOO có di truyền không?
Câu trả lời là có. ACHOO là một đặc điểm di truyền trội. Điều đó có nghĩa nếu một trong hai cha hoặc mẹ mắc hội chứng này thì con có khoảng 50% khả năng thừa hưởng đặc điểm tương tự.
Hắt hơi vì ánh nắng có nguy hiểm không?
Bản thân việc hắt hơi khi nhìn thấy ánh sáng mạnh không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu cơn hắt hơi xuất hiện trong những tình huống đòi hỏi sự tập trung cao, hậu quả có thể rất nghiêm trọng. Ví dụ, khi đang lái xe, việc hắt hơi liên tục có thể khiến người điều khiển mất tầm nhìn trong vài giây.
Theo chuyên gia, hắt hơi không kiểm soát có thể gây nguy hiểm khi lái xe hoặc vận hành máy móc. Ngoài ra, phản xạ này cũng có thể gây rủi ro trong quá trình phẫu thuật mắt, điều trị nha khoa hoặc các thủ thuật sử dụng đèn chiếu sáng cường độ cao.
Một số người mắc hội chứng ACHOO còn nhạy cảm hơn khi sử dụng một số loại thuốc gây mê. Vì vậy, bác sĩ khuyến cáo người bệnh nên thông báo với nhân viên y tế về tình trạng này trước khi thực hiện các thủ thuật hoặc phẫu thuật.
Có cách điều trị hội chứng ACHOO không?
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với hội chứng ACHOO. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng một số biện pháp dưới đây có thể giúp giảm số lần hắt hơi:
Đeo kính râm
Kính râm giúp giảm cường độ ánh sáng chiếu vào mắt khi ra ngoài trời, từ đó hạn chế kích hoạt phản xạ hắt hơi. Đội mũ rộng vành cũng có thể mang lại hiệu quả tương tự.
Kiểm soát dị ứng
Ở những người vừa mắc hội chứng ACHOO vừa bị viêm mũi dị ứng, điều trị tốt tình trạng viêm niêm mạc mũi có thể giúp giảm xu hướng hắt hơi.
Ấn vào vùng nhân trung
Dùng ngón tay ấn vào vùng giữa mũi và môi trên (nhân trung) đôi khi có thể ngăn cơn hắt hơi. Kỹ thuật này được gọi là "transverse philtral pressure technique".
Theo các bác sĩ, cách tốt nhất để kiểm soát hội chứng ACHOO là hiểu rõ các yếu tố kích hoạt và chủ động chuẩn bị trước. Khi biết mình có thể hắt hơi trong một số tình huống nhất định, bạn sẽ dễ dàng ứng phó hơn.
Cụ bà 101 tuổi tiết lộ điều luôn làm sau mỗi lần cãi nhau với chồng
VOV.VN - Sau hơn 30 năm chung sống cùng chồng trước khi ông qua đời, cụ bà Eloise Marinato (101 tuổi, Australia) cho rằng bí quyết giữ gìn hôn nhân là luôn tha thứ sau mỗi lần bất đồng, trò chuyện nhiều hơn và đừng bao giờ đi ngủ khi vẫn còn giận nhau.
