Cần gỡ vướng để phát triển du lịch sinh thái gắn với nguồn khoáng nóng ở Hạnh Phúc

Nguồn nước khoáng nóng tự nhiên tại xã Hạnh Phúc, tỉnh Lào Cai bao đời nay là những mạch nước tự nhiên chảy ngang qua các nương rẫy, ao chuôm. Nhận thấy đây là tiềm năng có thể phát triển du lịch bền vững, góp phần làm thay đổi diện mạo quê hương, năm 2020, sau khi khởi nghiệp từ mô hình hộ gia đình, anh Vũ Mạnh Cường, giám đốc HTX Du lịch Cường Hải đã quyết định huy động vốn, đầu tư bài bản để đưa cơ sở này thành dự án quy mô hơn 1,2ha. Tuy nhiên, thủ tục hồ sơ pháp lý hiện đang là rào cản đối với hành trình hiện thực hóa giấc mơ du lịch sinh thái của anh.

Theo anh Cường, đến nay doanh nghiệp mới chỉ giải quyết được một phần thủ tục đất đai, vẫn còn hơn 7.000m2 đất trong dự án vốn là đất trồng cây lâu năm và đất nuôi trồng thủy sản đang bị "treo" quyền chuyển đổi. Sự bế tắc này nằm ở việc xuất hiện mạch nước khoáng nóng tự nhiên trên phần đất dự án. Dù điểm mỏ Trạm Tấu đã được đưa vào Quy hoạch 86 của Thủ tướng Chính phủ (ban hành ngày 18/7/2023), thế nhưng tọa độ điểm mỏ đo đạc trên giấy tờ quy hoạch lại bị lệch xa tận 3 cây số so với thực tế dự án đang triển khai. Sự sai lệch này đẩy doanh nghiệp vào vòng luẩn quẩn mệt mỏi, phải đi gõ cửa từ các sở đến Bộ Công Thương để xin điều chỉnh tọa độ, và đến nay vẫn chưa nhận được đáp án cuối cùng.

Hiện tại, do chưa hoàn thiện thủ tục cấp phép khai thác để đóng thuế tài nguyên khoáng sản, nên cơ sở chưa thể thu phí tắm khoáng nóng của du khách. Anh Cường nói: “Trong thực hiện dự án của tôi là có bể bơi, mạch nước nóng cứ chảy vào bể chứ mình không khoan, mình không đào bới. Về phía kinh doanh thì chúng tôi chỉ kinh doanh ăn, ngủ, nghỉ, chỉ thu vé vào để đảm bảo khâu vệ sinh. Rất mong khi được cấp phép thì mình sẽ đóng thuế theo quy định của pháp luật”.

Bà Đào Thị Thùy, chủ homestay Na Thẩm ở xã Hạnh Phúc cũng chia sẻ, vùng đất này trước đây vô cùng cằn cỗi, lúa thiếu nước, cây chè xơ xác. Nông sản bà con làm ra như măng rừng, khoai, sắn... thường xuyên ế ẩm hoặc bị thương lái ép giá vì giao thông trắc trở. Phải đến khi mô hình du lịch khoáng nóng của anh Vũ Mạnh Cường triển khai đi vào hoạt động, các tiềm năng của vùng đất mới bắt đầu được khơi dậy, bà và nhiều hộ dân nơi đây cũng mạnh dạn rẽ hướng sang làm du lịch.

Bà Thuỳ chia sẻ, bắt tay vào xây dựng từ năm 2018 nhưng hành trình kiến tạo homestay Na Thẩm của gia đình bà liên tục bị gián đoạn bởi lệnh đình chỉ do chưa phù hợp quy định. Trước thực trạng đó, bà đã kiến nghị các cơ quan chức năng sớm tháo gỡ rào cản pháp lý, hướng dẫn quy trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang đất thương mại, dịch vụ để doanh nghiệp yên tâm hoạt động. Bà cũng mong muốn chính quyền sớm điều chỉnh quy hoạch điểm mỏ chính xác, có cơ chế quản lý và chia sẻ hợp lý nguồn nước khoáng nóng tự nhiên chảy tràn nhằm tránh lãng phí, giúp các hộ kinh doanh vệ tinh cùng phát triển, đưa nông sản địa phương cất cánh bền vững.

Không chỉ người dân và HTX, các doanh nghiệp rót vốn đầu tư quy mô lớn tại xã Hạnh Phúc cũng chịu cảnh "khát" cơ chế ngay trên rốn nước nóng. Anh Đồng Văn Bảo, quản lý cơ sở du lịch An Lavita Trạm Tấu cho biết, cơ sở có tổng cộng 27 phòng với sức chứa tối đa khoảng 100 khách cùng lúc. Hệ thống dịch vụ đi kèm khá đa dạng và hiện đại, từ bể bơi, khu vui chơi trẻ em, phòng gym, nhà thiền cho đến sân thể thao pickleball và dịch vụ massage. Dù mức giá dịch vụ chỉ dao động từ 1,5 triệu đồng đến 4,8 triệu đồng/đêm, nhưng An Lavita vẫn chưa thể vận hành hết công suất. Rào cản lớn nhất là ở khâu thủ tục hành chính, bởi dự án nằm trên đất nông nghiệp, nhưng việc chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất thương mại vẫn "giậm chân tại chỗ" chờ đợi sự tháo gỡ từ phía chính quyền.

Ngoài ra, An Lavita đã tiến hành khoan thăm dò và tìm thấy mạch nước khoáng nóng đạt nhiệt độ lý tưởng từ 38 - 39 độ C ngay dưới lòng đất của mình. Tuy nhiên, do chưa được cơ quan chức năng cấp phép, nên toàn bộ nguồn nước nóng này chưa thể được khai thác. Anh Đồng Văn Bảo chia sẻ: “Mong muốn của cơ sở là mong muốn được nhanh chóng cấp phép để khai thác nguồn khoáng sản đó, sử dụng để đón khách, phát triển du lịch”.

Ông Trương Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Hạnh Phúc cho biết, địa phương đang tiến hành rà soát toàn bộ các hoạt động khai thác trên địa bàn. Xã sẽ kiên quyết xử lý các trường hợp sử dụng sai mục đích, đồng thời thực hiện quản lý chặt chẽ quỹ đất, tài nguyên nước khoáng nóng. Từ thực tế bài toán quy hoạch điểm mỏ và đất đai vượt quá giới hạn giải quyết nên xã đã chủ động đề xuất UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành sớm kiểm tra, đánh giá trữ lượng nước khoáng nóng; khoanh định khu vực bảo vệ tài nguyên và kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc để thu hút các nhà đầu tư có năng lực.

“Đề xuất với cấp trên, thứ nhất là chỉ đạo các sở, ngành chuyên môn sớm kiểm tra, đánh giá trữ lượng, chất lượng nguồn nước khoáng nóng và hướng dẫn các thủ tục pháp lý liên quan. Xem xét lập quy hoạch, khoanh định khu vực bảo vệ nguồn khoáng nóng để quản lý, khai thác hiệu quả và bền vững. Hỗ trợ địa phương thu hút các nhà đầu tư có năng lực phát triển các dự án du lịch nghỉ dưỡng”, ông Trương Mạnh Cường nói.

Việc sớm minh bạch hóa các quy định, gỡ vướng thủ tục không chỉ cứu cánh cho doanh nghiệp, mà còn là chìa khóa then chốt để đưa du lịch sinh thái ở xã vùng cao Hạnh Phúc trở thành mũi nhọn kinh tế, xứng tầm với những món quà vô giá mà thiên nhiên đã ban tặng.

Tài nguyên khoáng sản là tài sản công hay thuộc sở hữu toàn dân?

VOV.VN - Tài nguyên khoáng sản là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước đại diện quản lý. Vì vậy, hoạt động khai thác cần được thực hiện đúng quy định pháp luật, bảo đảm khai thác hợp lý, tiết kiệm và gắn với bảo vệ môi trường.