Ngôi làng cổ hơn 500 tuổi từng được mệnh danh “làng người giàu” ở Hà Nội
VOV.VN - Nằm yên bình bên dòng sông Nhuệ, cách trung tâm Hà Nội khoảng 40km về phía Nam, làng Cựu với hơn 500 năm lịch sử hiện lên với không gian kiến trúc hoài cổ, mang nét văn hóa Đông – Tây độc đáo.
Từng được mệnh danh là “làng người giàu”, làng Cựu thuộc xã Chuyên Mỹ, TP Hà Nội, nổi tiếng bởi những căn biệt thự cổ mang sự pha trộn tinh tế giữa văn hóa Việt và phong cách kiến trúc Pháp. Ngay từ lối vào, cổng làng Cựu được xây theo kiểu tam quan “quyển thư” bề thế, có tầng, có mái và đôi kỳ lân, chó đá canh giữ. Đi sâu vào bên trong, làng vẫn giữ được nét thơ mộng với cây đa, bến nước, sân đình cùng những con ngõ nhỏ lát đá xanh bản lớn phủ màu rêu phong.
Ký ức về “làng người giàu” một thời vang bóng
Ít ai biết rằng, trước khi trở nên sầm uất, làng Cựu vốn là một vùng quê thuần nông nghèo khó. Khoảng năm 1920, một trận hỏa hoạn lớn đã thiêu rụi 2/3 số nhà trong làng vốn làm bằng tre nứa. Đứng trước cảnh mất mùa lại thêm nhà cửa hóa tro bụi, người dân làng Cựu không chịu “bó gối” mà kéo nhau ra Hà Nội tìm kế sinh nhai.
Ra Hà Nội, người dân làng Cựu bén duyên với nghề cắt may âu phục. Bằng sự cần cù và đôi bàn tay tài hoa, người làng Cựu nhanh chóng trở thành những thợ may âu phục “đệ nhất Hà thành”, chuyên phục vụ cho giới thượng lưu và người Pháp. Nhiều nhà may nổi danh đất Hà Thành thời bấy giờ như Đức Lợi, Phúc Mỹ, Phúc Hưng… đều là người xuất thân từ làng Cựu. Nghề may không chỉ giúp dân làng thoát nghèo mà còn đem lại nguồn kinh tế lớn giúp xây dựng lại làng.
Trong giai đoạn 1920–1940, những người con xa quê trở về xây dựng lại quê hương. Họ mang theo tư duy thẩm mỹ phương Tây kết hợp với nét chạm khắc truyền thống Việt Nam để dựng nên những căn biệt thự nguy nga, biến làng Cựu thành một “làng người giàu” vừa sang trọng bậc nhất thời đó với kiến trúc phương Tây, vừa thấm đượm nét văn hóa truyền thống phương Đông của người Việt.
Trăn trở nỗ lực gìn giữ di sản cổ
Trải qua biến thiên lịch sử, làng Cựu hôm nay chỉ còn lại khoảng 50 ngôi nhà cổ, nhưng hơn một nửa trong số đó đang rơi vào tình trạng xuống cấp nặng. Những gia đình làm nghề may đệ nhất năm xưa giờ chỉ còn là việc gia công trang phục công sở đại trà hoặc làm xưởng sản xuất nhỏ.
Năm 1996, đường chính của làng được đổ bê tông, bốn hàng đá phiến cũ biến mất. Những căn biệt thự cổ do không có người chăm nom nên xuống cấp rất nhanh. Nhiều hộ dân tự xây mới hoặc sửa sang chắp vá, làm ngôi làng cổ kính mất đi vẻ đẹp nguyên bản trong quá khứ. Một số gia đình thậm chí đang cân nhắc phá bỏ để xây nhà hiện đại nhằm đảm bảo an toàn sinh hoạt. Nhiều hộ gia đình chuyển đi làm ăn xa, chỉ khóa trái cửa để làm nhà thờ và về thăm vào dịp lễ, Tết.
Do thiếu kinh phí hỗ trợ bảo tồn làng cổ, chính quyền địa phương hiện chỉ dừng lại ở việc vận động người dân gìn giữ, hạn chế phá dỡ công trình cũ. Tuy nhiên, để "bảo tàng" kiến trúc độc đáo này không bị xóa sổ theo thời gian, làng Cựu rất cần những chính sách hỗ trợ thiết thực và nguồn lực bảo tồn kịp thời từ phía Nhà nước.
Làng nghề giò chả Ước Lễ giữ gìn hương vị truyền thống
VOV.VN - Những ngày này, người dân làng nghề truyền thống giò chả Ước Lễ đang tất bật vào vụ Tết. Trong không khí ấy, để tôn vinh, nhắc nhở những người con Ước Lễ giữ nghề truyền thống, thương hiệu nghề, Hội làng nghề Ước Lễ tổ chức trình diễn nghề truyền thống và trao chứng nhận nghề cho các nghệ nhân tiêu biểu.
