Nghệ nhân Cần Thơ “khoác áo mới” cho bánh dân gian Nam Bộ
VOV.VN - Lễ hội bánh dân gian Nam Bộ năm 2026 tại Cần Thơ sẽ diễn ra từ ngày 26/4 - 1/5 tại Quảng trường Bình Thủy, gắn với hoạt động Giỗ tổ Hùng Vương. Đây là sự kiện đưa những chiếc bánh quê bước ra khỏi căn bếp gia đình trở thành một nét văn hoá độc đáo trong lòng người dân và du khách.
Trong nhịp sống hiện đại, một số nghệ nhân, người làm bánh dân gian Nam Bộ đã biến tấu cho chiếc bánh dân gian mộc mạc trở nên mới mẻ, phù hợp với nhu cầu thực khách, góp phần làm Lễ hội đặc sắc hơn.
Mùi thơm của nước cốt dừa, của bột gạo, của lá dứa... nồng nàn là những gì cảm nhận được khi đến Hợp tác xã Du lịch nông nghiệp Cồn Sơn (phường Bình Thuỷ - Cần Thơ) thời điểm cận kề ngày diễn ra Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ năm 2026.
Vừa loay hoay chuẩn bị bột cho món bánh xèo đa sắc theo đơn đặt hàng của du khách, bà Lâm Thị Ý Thiệm có kinh nghiệm hơn 40 năm làm bánh dân gian - chủ nhà vườn Thanh Tâm, Hợp tác xã Du lịch Cồn Sơn Xanh vừa chia sẻ: Món bánh này hấp dẫn bởi vỏ bánh mỏng giòn tan, màu vàng ươm truyền thống, phần nhân thơm mềm với tôm – thịt ngọt tự nhiên, giá đỗ giòn tươi, thoảng mùi thơm nước cốt dừa, hành lá. Nhưng để đổi mới hơn, nhất là dịp Lễ hội này, bà đã cho ra lò nhiều vỏ bánh làm từ nguyên liệu có sẵn từ vườn nhà.
“Sử dụng bột gạo, màu sắc thì truyền thống sử dụng bột nghệ, thêm nhiều màu sắc mới từ hoa đậu biếc, lá cẩm, lá dứa… cho nó rực rỡ lên. Du khách đón nhận thấy dễ chịu, bánh quê mần ra khách ăn thấy khen lắm”, bà Lâm Thị Ý Thiệm vui vẻ nói.
Cách nhà nghệ nhân Ý Thiệm vài căn, mùi thơm của bánh lá mít, bánh xếp, bánh kẹp toả ra từ nhà vườn Ngân Long Home&Camp cũng thu hút khá nhiều thực khách. Dịp này, các nghệ nhân cũng trổ tài làm mới những chiếc bánh quen thuộc, như bánh kẹp có thể thêm hoa đậu biếc, màu trắng đơn thuần của bột nếp được thêm màu đỏ của củ dền…
Bà Nguyễn Thế Ngọc, Giám đốc Ngân Long Home&Camp chia sẻ: “Cố gắng đưa ra sản phẩm mới, có sáng tạo thêm để bánh dân gian bắt mắt, tiếp cận được du khách nhiều hơn. Chúng tôi cũng cải tiến bao bì sản phẩm gói những loại bánh dân gian, khách mang về làm quà thấy mới mẻ, hấp dẫn hơn”.
Có thể thấy, nghệ nhân làm bánh dân gian tại Cần Thơ hầu hết đều có tuổi nghề tính hàng chục năm. Mỗi ngày, đôi bàn tay của các nghệ nhân vẫn thoăn thoắt “biến hóa” ra hàng chục loại bánh khác nhau. Với những nghệ nhân việc làm bánh không chỉ là sinh kế mà còn là định mệnh gắn liền với cuộc đời.
Lần đầu tiên hoà mình vào không khí chuẩn bị Lễ hội bánh dân gian Cần Thơ sau khi sáp nhập, nghệ nhân Phạm Thu Thuỷ - tên thân mật bà Chín Thủy (phường Long Mỹ - Cần Thơ, trước là tỉnh Hậu Giang) cũng đang tất bật chuẩn bị các nguyên liệu cho du khách đến trải nghiệm làm bánh bông lan nhân khóm dịp Lễ hội.
Với loại bánh này, bà Chín Thuỷ giữ lại kỹ thuật làm bánh thủ công để giữ độ xốp, thơm đặc trưng của bánh bông lan truyền thống. Bánh chỉ được biến tấu ở phần nhân, nguyên liệu sử dụng là khóm Cầu Đúc nổi tiếng của địa phương với vị ngọt thanh, ít xơ, thơm lâu, bag Thủy chia sẻ: “Đổi mới để vừa giới thiệu được khóm Cầu Đúc, vừa giới thiệu được bánh của mình luôn. Mỗi một người có công thức khác nhau, riêng tôi thì tôi để khuôn trên cát và nướng bánh. Cái bánh lâu chín nhưng ăn không tanh. Khi ăn bánh thấy vị thơm ngon từ trong ra ngoài, bánh giòn đều chứ không chỉ ở vỏ bánh không. Bánh hiện được công nhận 3 sao OCOP rồi, cũng có thương hiệu “Bánh bông lan Chín Thuỷ” nên cũng tự hào và cố gắng biến tấu cho mới lạ hơn”.
Không chỉ đổi mới màu sắc, hương vị, nghệ nhân làm bánh dân gian còn hướng đến mẫu mã bao bì để hút hàng. Do vậy, Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ không chỉ đơn thuần là một sự kiện văn hóa, mà còn là “bước đệm” cho sự bứt phá mạnh mẽ sáng tạo không ngừng, từ đó đưa loại bánh mộc mạc vươn tầm quốc tế.