Sáp nhập thôn, tổ dân phố ở Quảng Trị: Giữ tên làng du lịch Tân Hóa

Việc khôi phục tên thôn Tân Hóa tại tỉnh Quảng Trị không chỉ góp phần giữ gìn một thương hiệu làng du lịch đã được quốc tế ghi nhận, mà còn thể hiện cách làm linh hoạt của địa phương trong quá trình sắp xếp đơn vị dân cư, gắn tinh gọn bộ máy với bảo tồn bản sắc văn hóa và giá trị đặc trưng của từng vùng đất.

Cuối năm 2023, mô hình Làng du lịch thích ứng thời tiết ở Tân Hoá (tỉnh Quảng Bình cũ) được Tổ chức Du lịch thế giới - UNWTO (nay là UN Tourism) đưa vào mạng lưới "Làng du lịch tốt nhất". Trước đây, xã Tân Hóa (huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình cũ) gắn liền với tên gọi của làng du lịch Tân Hóa. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, Tân Hóa sáp nhập với các xã Thượng Hóa, Trung Hóa, Minh Hóa, lấy tên gọi mới là xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị cho nên địa danh xã Tân Hóa không còn hiện diện về mặt hành chính. Trong một năm qua trên bản đồ hành chính không có tên Tân Hóa, mặc dù tên Làng du lịch Tân Hóa vẫn tồn tại trên thị trường du lịch. Tuy nhiên, khi Google cập nhật lại các địa danh chính thức trên ứng dụng bản đồ tại Việt Nam thì tên Tân Hóa không còn, dẫn đến việc du khách không thấy tên Tân Hóa khi tìm kiếm.

Mới đây, HĐND xã Kim Phú đã thông qua Nghị quyết về sắp xếp, tổ chức lại thôn, bản trên địa bàn xã. Trong lần sắp xếp này, tên thôn Tân Hóa đã xuất hiện trở lại. Ông Hoàng Tự Quốc Hùng - Chủ tịch UBND xã Kim Phú cho hay, làng du lịch Tân Hóa thuộc 3 thôn của xã Tân Hóa cũ, đó là thôn 1 Yên Thọ, thôn 2 Yên Thọ, thôn 3 Yên Thọ. 3 thôn này là trung tâm du lịch gắn với liền với tên làng du lịch Tân Hóa trong mạng lưới của UN Tourism. 

Theo ông Hoàng Tự Quốc Hùng, việc lấy tên thôn Tân Hóa đã được sự thống nhất cao trong Ban Thường vụ Đảng ủy, có sự đồng thuận của nhân dân. “Tên Tân Hóa gắn liền với thương hiệu du lịch rất mạnh, cả nước không có nhiều làng du lịch tốt nhất của UN Tourism, trong đó có làng Tân Hóa. Chúng tôi muốn giữ lại, khôi phục lại thương hiệu này để tên làng, tên thôn gắn liền với làng du lịch Tân Hóa vì đã có định vị trên thế giới”.

Xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị thống nhất sắp xếp từ 26 thôn, bản thành 12 thôn bản. Đáng chú ý, tên thôn Tân Hóa được thành lập dựa trên cơ sở sáp nhập các thôn của xã Tân Hóa cũ với 395 hộ dân. Các thôn này đều phát triển mô hình làng du lịch thích ứng với thời tiết, cung cấp các trải nghiệm đa dạng cho du lịch từ homestay, trải nghiệm công việc làm nông, ăn uống tại nhà dân, quầy hàng lưu niệm và các dịch vụ khác dành cho khách du lịch.

Trước đó, việc lấy ý kiến cử tri về phương án sắp xếp, tổ chức lại thôn bản được triển khai khẩn trương, nghiêm túc theo quy định. Tại các hội nghị cử tri, đông đảo người dân đã tham gia nghiên cứu phương án, thảo luận dân chủ và trực tiếp bày tỏ quan điểm đối với chủ trương sắp xếp đơn vị dân cư ở cơ sở.

Ông Ngô Thanh Hải - thôn 3 Yên Thọ, xã Kim Phú bày tỏ: “Theo chủ trương sáp nhập thôn bản từ Trung ương xuống thì địa phương cũng đã triển khai đồng bộ tất cả các đơn vị trong thôn. Trong xã tôi, quan điểm là tôi hoàn toàn nhất trí. Vừa rồi có lấy ý kiến của nhân dân trong thôn bản thì tôi thấy, đa số nhân dân, có nơi 100% ủng hộ chủ trương của Đảng và Nhà nước”.

Tại xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị (huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình cũ), quá trình xây dựng phương án sắp xếp, địa phương đặc biệt chú trọng bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử đã ăn sâu trong đời sống cộng đồng. Các tên gọi làng và thôn gắn với truyền thống, bản sắc và ký ức của người dân qua nhiều thế hệ được ưu tiên giữ lại hoặc khôi phục.

Những địa danh lâu đời như Phú Lộc, Vạn Lộc, Thọ Lộc, Vạn Trạch, làng chiến đấu Cự Nẫm (huyện Bố Trạch cũ) hay các làng có bề dày lịch sử được gìn giữ trong tên gọi mới, bảo đảm sự tiếp nối của ký ức cộng đồng và truyền thống quê hương, góp phần gìn giữ dấu ấn lịch sử, văn hóa của từng vùng đất.

Đối với nhiều địa phương, tên làng còn là biểu tượng của truyền thống, niềm tự hào và bản sắc cộng đồng. Vì vậy, việc sắp xếp thôn được thực hiện trên tinh thần kế thừa các giá trị văn hóa đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Ông Đỗ Mạnh Tài - Chủ tịch UBND xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị thông tin, địa phương đã triển khai quy trình sắp xếp thôn một cách bài bản, từ xây dựng phương án, tổ chức lấy ý kiến nhân dân đến tuyên truyền, vận động rộng rãi. “Trong tên thôn thì cơ bản lấy lại các thôn, các làng văn hóa có truyền thống văn hóa lịch sử từ trước đến nay. Một số thôn thì cũng đã lấy lại tên làng truyền thống ngày xưa, nhiều tên rất giá trị, mang tính lịch sử cũng như văn hóa truyền thống lâu đời trước đây. Còn lại các khu vực khác thì cũng đã giữ được tên 4 thôn của 4 xã cũ”.

Toàn tỉnh Quảng Trị có 1.922 thôn, tổ dân phố/77 xã, phường (riêng đặc khu Cồn Cỏ không có tổ chức thôn trực thuộc), bình quân 241 hộ/thôn, tổ dân phố. Sau sắp xếp, toàn tỉnh còn 916 thôn, tổ dân phố, bình quân 507 hộ/thôn, tổ dân phố, giảm 1.006 thôn, tổ dân phố so với trước sắp xếp.

Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố góp phần tinh gọn đầu mối, giảm số lượng người hoạt động không chuyên trách, tiết kiệm ngân sách Nhà nước. Đồng thời tạo điều kiện tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng, thiết chế văn hóa ở khu dân cư. Sau sắp xếp, các thôn, tổ dân phố có quy mô phù hợp hơn, bảo đảm điều kiện để xây dựng chi bộ độc lập, nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, hiệu quả hoạt động của Ban công tác Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội.

Bà Lê Thị Thanh - Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Quảng Trị cho biết Sở Nội vụ sẽ có trách nhiệm hướng dẫn các địa phương về giải quyết các chế độ chính sách cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ việc do sắp xếp. “Đối chiếu với thời hạn mà Thủ tướng Chính phủ quy định thì các thôn phải hoàn thành đề án để trình Hội đồng nhân dân cấp xã thông qua trước ngày 30/6. Thì tính đến ngày 28/6 vừa qua thì trên toàn tỉnh có 38 trên 77 xã, phường là đã hoàn thành việc trình Hội đồng nhân dân cấp xã thông qua đề án. Trong ngày hôm nay thì 39 đơn vị còn lại đã hoàn thành, như vậy là tổng số hoàn thành theo đúng Chỉ thị 21 của Thủ tướng là trước ngày 30/6”.

Sắp xếp thôn, tổ dân phố, hướng đến xây dựng thôn số, cộng đồng số

VOV.VN - Tại tỉnh Quảng Trị, cùng với việc triển khai các phương án sáp nhập thôn, tổ dân phố, nhiều địa phương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào quản lý và phục vụ người dân.