Văn hóa tạo động lực cho kinh tế, du lịch tại Quảng Uyên, Cao Bằng

Cũng như nhiều địa phương khác ở Cao Bằng, xã Quảng Uyên còn lưu giữ nhiều loại hình văn hóa vật thể và phi vật thể của đồng bào dân tộc thiểu số, từ trang phục dân tộc, nhạc cụ dân gian, làn điệu dân ca đến các lễ hội truyền thống, ẩm thực dân tộc và các tri thức dân gian đặc sắc.

Thời gian qua, chính quyền địa phương đã hỗ trợ duy trì hoạt động của các câu lạc bộ văn nghệ tại các xóm, đồng thời khuyến khích người dân tham gia học tập, thực hành các làn điệu dân ca truyền thống như hát Then, hát Sli lượn...; thường xuyên quan tâm tuyên truyền, vận động nhân dân giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc; lồng ghép nội dung bảo tồn văn hóa truyền thống trong các cuộc họp xóm, các ngày hội đại đoàn kết, các hoạt động văn hóa – văn nghệ quần chúng. 

Dựa trên đặc thù về tài nguyên du lịch của địa phương, điều kiện hạ tầng kinh tế xã hội, các xu thế phát triển du lịch trong nước và quốc tế, xã Quảng Uyên đã chú trọng xây dựng và phát triển các loại hình, sản phẩm du lịch độc đáo mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc.

Địa phương định hướng xây dựng các sản phẩm du lịch trải nghiệm như tìm hiểu nghề truyền thống, tour đạp xe, trải nghiệm làm nông nghiệp…; đồng thời khuyến khích người dân phát triển dịch vụ du lịch cộng đồng, gắn với nông sản bản địa và ẩm thực dân tộc. Một số hạng mục như bảng biển chỉ dẫn du lịch, đèn chiếu sáng... đã được triển khai tại nhằm tạo thuận lợi cho khách tham quan, và dự kiến địa phương sẽ đầu tư thêm về cơ sở hạ tầng, phát triển sản phẩm và dịch vụ, hỗ trợ quảng bá du lịch...

Tại một số khu vực có tiềm năng phát triển du lịch, người dân đã mạnh dạn đầu tư cơ sở vật chất dịch vụ du lịch nhằm tạo việc làm, nâng cao thu nhập. Các địa danh như làng nghề rèn Pác Ràng (Phúc Sen), làng nghề làm hương Phja Thắp (Phia Thắp), làng nghề làm giấy bản Dìa Trên hay các cơ sở dệt vải, nhuộm chàm truyền thống xóm Khào... ngày càng được nhiều du khách quan tâm tìm đến. Việc tổ chức thành công các lễ hội lớn trên địa bàn xã như lễ hội Tranh đầu pháo, lễ hội Thanh Minh đã thu hút đông đảo khách tham quan, góp phần quảng bá điểm đến cho Quảng Uyên và Cao Bằng nói chung.

Phát triển du lịch từ văn hóa bản địa và nghề truyền thống

Tại làng nghề làm giấy bản Dìa Trên (xã Quảng Uyên) hiện nay, nhiều hộ dân đã chào đón khách du lịch đến tham quan, trải nghiệm tại chính ngôi nhà của mình. Thông qua hướng dẫn viên, các du khách chăm chú lắng nghe, quan sát người dân thực hiện các công đoạn của nghề giấy truyền thống, như giã bột, seo giấy hay phơi giấy... Dạo quanh bản làng, dễ dàng bắt gặp những vị khách nước ngoài lững thững đi bộ, chụp ảnh, ngắm nhìn khung cảnh thanh bình tại đây, đôi khi ghé vào một nhà dân để tìm mua món quà lưu niệm độc đáo.

Điều đáng chú ý ở làng nghề Dìa Trên hiện nay là sự tiếp nối và vai trò ngày càng rõ nét của thế hệ trẻ. Từ sự truyền dạy, kế thừa kỹ thuật làm giấy từ cha ông, thế hệ con cháu tại đây đã chủ động sáng tạo trong thiết kế sản phẩm và quảng bá hình ảnh làng nghề tới du khách, mang đến sức sống mới cho nghề truyền thống từng đứng trước nguy cơ mai một.

Chị Nông Thị Viền (điểm trải nghiệm giấy bản Viền Danh, xã Quảng Uyên) chia sẻ: "Có một giai đoạn trước đây, nghề làm giấy này gần như chỉ có những người lớn tuổi còn làm nhiều. Còn lớp trẻ thì cũng do nhu cầu cuộc sống nên nhiều người đi làm xa tại các khu công nghiệp, như ở Bắc Ninh. Vài năm gần đây, chúng tôi thấy nghề làm giấy của dân tộc mình rất có tiềm năng, và được các ban, ngành, địa phương quan tâm vào cuộc, tuyên truyền vận động để mọi người giữ nghề truyền thống, sau này thế hệ con em mình lại nối nghiệp. Đến giờ thì nhiều bạn trẻ đã lựa chọn ở lại quê hương để phát triển nghề làm giấy, vừa nâng cao thu nhập, vừa duy trì và bảo tồn văn hóa, bản sắc của dân tộc".

Theo chị Nông Thị Viền, trước đây các sản phẩm của làng nghề chủ yếu tiêu thụ trong vùng hoặc nội tỉnh, đa số cho những khách quen từ trước. Nhưng bây giờ sản phẩm được nhiều người biết đến hơn, giới trẻ cũng đã tận dụng các kênh online, trang mạng xã hội như Zalo, Facebook, Tiktok... để quảng bá và bán hàng. Khi lượng khách du lịch do các công ty lữ hành và cả khách tự túc đến đây nhiều hơn, thu nhập từ nghề làm giấy cùng các hoạt động dịch vụ du lịch đã góp phần cải thiện đời sống của người dân, đồng thời tạo động lực để họ tiếp tục gìn giữ nghề truyền thống.

"Mọi người, du khách biết đến bản làng nhiều hơn, chúng tôi cảm thấy rất vui và tự hào về nghề truyền thống của mình. Chắc chắn chúng tôi sẽ cố gắng đa dạng hóa sản phẩm và quảng bá nhiều hơn, để sau này nghề của mình sẽ phát triển tốt, ngày càng được nhiều người biết đến và bà con ở đây thực sự coi nghề này là một nghề chính, không cần phải đi làm thêm xa quê hay những khu công nghiệp ở tỉnh khác nữa", chị Nông Thị Viền cho biết.

Xem thêm:

* Khi những em nhỏ kể chuyện quê hương bằng câu Then

* Dìa Trên – Nơi những tờ giấy kể chuyện bản làng

* Sắc chàm - dấu ấn văn hóa của người Nùng An ở Cao Bằng

Người trẻ trở về quê hương làm du lịch, gìn giữ văn hóa ở Cao Bằng

VOV.VN - Tại vùng đất biên cương Đàm Thủy (tỉnh Cao Bằng), nơi sở hữu thắng cảnh thác Bản Giốc hùng vĩ, những người trẻ dân tộc Tày đã mạnh dạn quay trở về quê hương cùng cộng đồng phát triển du lịch và gìn giữ những giá trị văn hóa bản địa.