4.846 dự án vướng mắc kéo dài: Bao giờ nguồn lực được đánh thức?

Nguồn lực lớn nằm trong các dự án chưa thể triển khai

Theo Thông báo số 521/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ, tính đến ngày 27/9/2026, cả nước có 4.846 dự án khó khăn, vướng mắc tồn đọng kéo dài trên Hệ thống 751. Diện tích sử dụng đất của các dự án là 208.882 ha, tổng mức đầu tư đăng ký 3.498.889 tỷ đồng.

Có 4.372 dự án, chiếm 90,2% tổng số, đã hoặc đang được xử lý. Trong đó, 842 dự án đã được đưa vào hoạt động, khai thác; 1.835 dự án đã hoàn thành xử lý vướng mắc về thủ tục pháp lý và đang thực hiện đầu tư; 564 dự án bị thu hồi hoặc chấm dứt hoạt động. Có 1.131 dự án tiếp tục được xử lý theo thẩm quyền.

Còn 158 dự án cần tiếp tục xử lý, gồm 34 dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội và 124 dự án thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ. Bên cạnh đó, 166 dự án được xác định trùng lặp và phải xóa khỏi Hệ thống 751.

Tháo gỡ vướng mắc không chỉ dừng ở hoàn thiện hồ sơ pháp lý. Với dự án đã xử lý thủ tục nhưng chưa triển khai xong, cần đánh giá năng lực chủ đầu tư, kiểm soát tiến độ và bảo đảm dự án được đưa vào khai thác.

Với bất động sản, việc tháo gỡ càng quan trọng khi vốn và quỹ đất bị mắc kẹt lớn. Theo Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), việc đánh giá tồn kho không nên chỉ giới hạn ở số căn hộ, nhà ở hoặc nền đất chưa bán của chủ đầu tư, mà cần tính cả những dự án đình trệ kéo dài và bất động sản tồn kho trên thị trường thứ cấp. Cách tiếp cận này giúp nhận diện nguồn lực bị giữ lại, từ đó sớm đưa dự án vào hoạt động và bổ sung nguồn cung.

Tín dụng tăng nhưng dự án vướng pháp lý vẫn khó tiếp cận vốn

Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, đến ngày 31/8/2026, dư nợ tín dụng bất động sản đạt 5,21 triệu tỷ đồng, tăng 9,49% so với cuối năm 2025, chiếm 25,39% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Trong đó, dư nợ cho hoạt động kinh doanh bất động sản đạt 2,59 triệu tỷ đồng, tăng 19,59%.

Tuy nhiên, tín dụng tăng không đồng nghĩa mọi doanh nghiệp đều dễ tiếp cận vốn. Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, bất động sản thuộc nhóm lĩnh vực rủi ro cao, được kiểm soát chặt về điều kiện cho vay, tài sản bảo đảm, năng lực tài chính, tính pháp lý và hiệu quả dự án. Dự án có pháp lý rõ ràng, phương án khả thi và dòng tiền tốt dễ tiếp cận vốn hơn; dự án còn vướng pháp lý hoặc chưa chứng minh được khả năng trả nợ vẫn gặp khó.

Áp lực từ các dự án chưa thể triển khai còn thể hiện qua lượng tồn kho bất động sản. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, số liệu từ 27/34 địa phương cho thấy tồn kho tại các dự án trong quý III/2026 vào khoảng 51.950 căn, nền. Trong đó, tồn kho căn hộ chung cư là 15.319 căn, tăng 19,5% so với quý II; nhà ở riêng lẻ đạt 17.089 căn, tăng 11,6%; đất nền đạt 19.542 nền, tăng 75,3%. Tồn kho tại các dự án du lịch nghỉ dưỡng và văn phòng kết hợp lưu trú vào khoảng 1.046 căn.

Trước thực trạng này, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho rằng, cần đánh giá đầy đủ lượng tồn kho bất động sản, không chỉ ở sản phẩm chưa tiêu thụ mà cả những dự án đình trệ kéo dài. Nếu chỉ thống kê sản phẩm tồn kho của chủ đầu tư, cơ quan quản lý có thể chưa thấy hết đất đai và vốn đang mắc kẹt trong các dự án.

Ông Châu cũng nhấn mạnh việc tháo gỡ dự án cần có sự tham gia chủ động của doanh nghiệp. Các chủ đầu tư cần cung cấp đầy đủ thông tin về tên dự án, tổng mức đầu tư, diện tích đất, tiến độ thực tế, nguyên nhân vướng mắc, cơ quan đang thụ lý và kiến nghị cụ thể. Đây là cơ sở để cơ quan chức năng xác định đúng vấn đề, phân định thẩm quyền và hạn chế tình trạng bỏ sót dự án.

Thông báo số 521/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ cũng nêu rõ việc một số địa phương cập nhật dữ liệu chưa đầy đủ, chưa làm rõ nguyên nhân và thẩm quyền xử lý, phối hợp giữa các cơ quan có lúc chưa kịp thời.

Do đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục rà soát, phân loại và hoàn thiện cơ chế, chính sách, mà còn phải xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và phương án xử lý đối với từng dự án. Những dự án đủ điều kiện cần được thúc đẩy triển khai thực chất, các dự án không còn khả năng thực hiện cần có phương án xử lý phù hợp, tránh để đất đai và vốn tiếp tục bị lãng phí.

Với 4.846 dự án có tổng mức đầu tư đăng ký gần 3,5 triệu tỷ đồng, kết quả tháo gỡ sẽ không chỉ được đo bằng số hồ sơ đã xử lý, mà quan trọng hơn là số dự án thực sự được khôi phục, hoàn thành và đưa vào khai thác. Chỉ khi đó, nguồn lực đất đai và vốn đầu tư mới có thể quay trở lại nền kinh tế, góp phần bổ sung nguồn cung bất động sản, cải thiện thanh khoản và mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người dân.

TP.HCM hoàn thành tháo gỡ vướng mắc 723 dự án tồn đọng kéo dài

VOV.VN - Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có báo cáo về kết quả tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài trong 9 tháng của năm 2026 trên địa bàn Thành phố.