Đà Nẵng khơi thông nguồn nhân lực, đón dòng đầu tư mới
VOV.VN - Đất sạch có thể chuẩn bị. Hạ tầng có thể đầu tư. Cơ chế, chính sách có thể từng bước hoàn thiện. Nhưng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, không thể có ngay. Đây đang là một trong những vấn đề quan trọng đối với Đà Nẵng trong giai đoạn phát triển mới.
Đà Nẵng đang hướng đến thu hút những dự án có hàm lượng công nghệ và tri thức cao, từ vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số đến logistics và các ngành dịch vụ chất lượng cao. Vì vậy, câu chuyện nguồn nhân lực ngày càng trở nên cấp thiết.
Đà Nẵng có lợi thế về hệ thống cơ sở đào tạo, lực lượng lao động trẻ và nền tảng nhân lực ở một số lĩnh vực như công nghệ thông tin, du lịch, dịch vụ. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, Đà Nẵng có khoảng 1,7 triệu người trong độ tuổi lao động; tỷ lệ lao động qua đào tạo trên 73%, trong đó khoảng 37% có bằng cấp, chứng chỉ. Đây là yếu tố quan trọng để thành phố phát triển các ngành kinh tế có hàm lượng tri thức, công nghệ và giá trị gia tăng cao. Điều doanh nghiệp cần không chỉ là những người có bằng cấp mà quan trọng hơn là năng lực thực thi, khả năng thích ứng với công nghệ mới và đáp ứng yêu cầu công việc trong môi trường thực tế.
VSAP Lab - đơn vị này đang xây dựng trung tâm nghiên cứu, phát triển và đóng gói bán dẫn tiên tiến tại Đà Nẵng, cho rằng vẫn còn khoảng cách giữa nhân lực được đào tạo và nhân lực có thể làm việc ngay trong môi trường công nghiệp bán dẫn. Đây là ngành đòi hỏi nguồn nhân lực liên ngành, từ thiết kế, quy trình, thiết bị, vật liệu đến kiểm thử, sản xuất và quản lý chất lượng.
Từ thực tế đó, doanh nghiệp đề xuất tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với nhà trường và các đơn vị liên quan; đưa môi trường doanh nghiệp trở thành nơi đào tạo thực hành; triển khai các chương trình đào tạo lại, nâng cao kỹ năng theo nhu cầu thực tế, đồng thời có chính sách thu hút chuyên gia quốc tế.
Ông Lê Hoàng Phúc, Giám đốc Quan hệ Công chúng và Phát triển Kinh doanh Công ty Cổ phần VSAP LAB nhận định: “Chúng ta nên thay đổi hình thức đào tạo hiện nay. Chúng ta đã nghe khẩu hiệu là 'kết nối ba nhà': nhà trường, doanh nghiệp, nhà nước, nhưng làm sao chúng ta đưa vào thực tế và làm sao chúng ta duy trì một cách bền vững chứ không chỉ là một phong trào một, hai năm".
Không chỉ trong lĩnh vực bán dẫn, nhiều doanh nghiệp tại Đà Nẵng cũng đang gặp khó khăn trong tuyển dụng lao động tại chỗ, đặc biệt là lao động kỹ thuật vững tay nghề và ngoại ngữ. Nguồn lao động tại chỗ chưa đáp ứng đủ nhu cầu khiến doanh nghiệp phải mở rộng tuyển dụng ra các địa phương lân cận.
Ông Dương Phàm, Phó Giám đốc bộ phận nhân sự Công ty Trách nhiệm hữu hạn Điện tử Foxlink Đà Nẵng đề nghị tăng cường kết nối doanh nghiệp với các trường đại học, cao đẳng và cơ sở giáo dục nghề nghiệp; đào tạo sát nhu cầu thực tế, tăng thời gian thực hành tại doanh nghiệp, kết hợp đào tạo ngoại ngữ với kỹ năng nghề. Bên cạnh đó, cần quan tâm đến nhà ở, phúc lợi và giao thông kết nối Khu Công nghệ cao để thu hút, giữ chân người lao động. “Chúng tôi tin rằng sự đồng hành và hỗ trợ kịp thời từ chính quyền thành phố sẽ là nền tảng vững chắc, giúp Foxlink cùng các doanh nghiệp FDI yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của Đà Nẵng".
Trong bối cảnh chuyển đổi số và AI, bài toán nhân lực không chỉ đặt ra với lao động kỹ thuật truyền thống mà còn mở rộng sang nhân lực dữ liệu, gồm cả nhân lực kỹ thuật - quản trị dữ liệu và nhân lực phân tích - khai thác dữ liệu.
Thành phố xác định nhân lực dữ liệu là một trong những nhóm nhân lực chất lượng cao cần ưu tiên. Tuy nhiên, để đào tạo sát nhu cầu thị trường, việc dự báo nhu cầu và kết nối thông tin giữa Nhà nước, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Ông Hoàng Ngọc Quang, Phó Giám đốc Quan hệ và Hợp tác Công ty Cổ phần Công nghệ thông tin Toàn Cầu Xanh cho rằng: “Thành phố nên có cổng thông tin nhu cầu về về nguồn nhân lực, về nhu cầu tuyển dụng, thông tin về doanh nghiệp, nhà nước và các cơ sở đào tạo. Từ đó sẽ kết nối được 'ba nhà' để có những chia sẻ, thông tin về phát triển nguồn nhân lực. Từ đó, thu hút không chỉ nguồn nhân lực tại địa phương, mà còn ở các địa phương khác cũng như là ở các du học sinh có thể về thành phố Đà Nẵng để phục vụ".
Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, địa phương đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao, có ý nghĩa quan trọng đối với năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Từ đó có thể thấy, khơi thông điểm nghẽn nguồn nhân lực không thể chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành giáo dục. Đây phải là câu chuyện chung của chính quyền, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo.
Chính quyền cần đi trước trong dự báo nhu cầu nhân lực, xác định rõ những ngành nghề thành phố ưu tiên phát triển và chuẩn bị nguồn nhân lực theo tiến độ của từng lĩnh vực. Các cơ sở đào tạo phải cập nhật nhanh hơn yêu cầu của thị trường. Còn doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, từ xác định nhu cầu, xây dựng kỹ năng, tổ chức thực hành đến tuyển dụng. Nói cách khác, cần chuyển mạnh từ tư duy đào tạo những gì cơ sở đào tạo đang có sang đào tạo những gì thị trường thực sự cần.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng: Thành phố không thể đào tạo nguồn nhân lực chỉ dựa vào khả năng của các cơ sở đào tạo mà phải xuất phát từ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Triển khai thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo thì yêu yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi thành phố Đà Nẵng định hướng phát triển mạnh công nghệ thông tin, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp công nghệ cao, logistics, du lịch - dịch vụ chất lượng cao, tài chính - ngân hàng, nông nghiệp công nghệ cao và các ngành kinh tế mới. Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, đến năm 2030, nhân lực chất lượng cao sẽ chiếm khoảng 42% tổng nguồn nhân lực của thành phố.“Vấn đề rất quan trọng và đáp ứng các nhu cầu phát triển trong thời gian tới, không chỉ chờ một phía. Chính quyền phải kiến tạo môi trường, chính sách; cơ sở đào tạo phải đổi mới chương trình, phương thức đào tạo; doanh nghiệp phải chủ động tham gia vào quá trình đào tạo nguồn nhân lực. Chỉ ba chủ thể này tham gia cùng với sự chia sẻ trách nhiệm, cùng hành động thì mới có thể thực hiện một hệ sinh thái phát triển nguồn nhân lực thực chất và hiệu quả, bền vững”.
Nguồn nhân lực chính là một trong những yếu tố quyết định sức hấp dẫn của môi trường đầu tư. Với Đà Nẵng, khơi thông nguồn nhân lực hôm nay cũng chính là mở rộng cánh cửa cho những dòng đầu tư và cơ hội phát triển mới trong tương lai.
Tính đến hết tháng 7, thành phố Đà Nẵng giải ngân hơn 8.813 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 51,26% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn mức bình quân cả nước, xếp thứ 10 trong số 34 tỉnh, thành.
Nhiều đơn vị đã duy trì tỷ lệ giải ngân rất tích cực: Công ty Phát triển và Khai thác hạ tầng Khu công nghiệp Đà Nẵng đạt gần 100%, Trường Cao đẳng Đà Nẵng đạt hơn 96%, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng đạt gần 90%. Ở khối xã, phường, xã Trà Vân dẫn đầu toàn thành phố với tỷ lệ giải ngân hơn 68%, nhiều địa phương khác như An Khê, Hải Châu, Điện Bàn Bắc đều vượt mốc 60%.
Kết quả này cho thấy sự vào cuộc quyết liệt của nhiều sở, ngành, địa phương trong việc đẩy nhanh tiến độ các dự án, công trình trọng điểm, tạo động lực quan trọng để thành phố Đà Nẵng hoàn thành mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công cả năm 2026.
Ông Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng nhấn mạnh, để đạt mục tiêu tăng trưởng 11% cả năm, từng cơ quan, đơn vị cần thay đổi cách nghĩ, cách làm, xem hiệu quả công việc thực tế là thước đo trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức.
“Mục tiêu tăng trưởng 11% cả năm không cho phép chúng ta tiếp tục tư duy, cách làm và phương thức điều hành như trước. Chúng ta phải phát huy tối đa mọi nguồn lực, lấy kết quả tăng trưởng, hiệu quả đầu tư và sự phát triển bền vững của thành phố làm thước đo chất lượng công việc của từng cơ quan, từng đơn vị và từng cán bộ, công chức” - ông Lê Ngọc Quang cho biết.