Đại hội VII Liên minh HTX Việt Nam: Dẫn dắt kinh tế tập thể bước vào kỷ nguyên số
VOV.VN - Ngày 25/8, tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô (Hà Nội), Đại hội đại biểu toàn quốc Liên minh Hợp tác xã (HTX) Việt Nam lần thứ VII chính thức khai mạc, đánh dấu bước chuyển chiến lược đưa tinh thần hợp tác 80 năm gắn kết chặt chẽ cùng làn sóng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kiến tạo động lực phát triển mới.
Khơi dậy sức mạnh, kiến tạo động lực phát triển
Phát biểu khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc Liên minh Hợp tác xã Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026-2031, bà Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam nhấn mạnh, Đại hội diễn ra trong thời điểm đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với những động lực từ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế.
Năm 2026 cũng đánh dấu 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi điền chủ, nông gia Việt Nam, thể hiện tư tưởng sâu sắc về hợp tác, liên kết, giảm chi phí và nâng cao năng suất. Qua 80 năm, mô hình HTX có nhiều thay đổi nhưng những giá trị cốt lõi vẫn bền vững: con người hợp tác để cùng mạnh hơn, những người sản xuất riêng lẻ tự nguyện liên kết để biến nguồn lực nhỏ thành nguồn lực lớn.
Trong bối cảnh công nghệ thay đổi phương thức sản xuất, dữ liệu thay đổi phương thức quản trị và các tiêu chuẩn xanh đang định hình lại thị trường, HTX phải trở thành phương thức giúp thành viên tiếp cận cơ hội lớn, kết nối tri thức, công nghệ, thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.
“80 năm sau, tinh thần hợp tác vẫn còn nguyên giá trị. Trách nhiệm của thế hệ hôm nay là làm cho tinh thần ấy bước vào thời đại mới, để những nguồn lực nhỏ được kết nối với những cơ hội lớn, để người sản xuất nhỏ không đứng ngoài các chuỗi giá trị và tiến trình phát triển của đất nước”, bà Cao Xuân Thu Vân nhấn mạnh.
Dù phương thức hoạt động thay đổi, HTX phải giữ vững bản chất: thành viên là chủ thể, hợp tác tự nguyện là nền tảng và lợi ích của thành viên là thước đo phát triển. Kinh tế tập thể đã có bước phát triển quan trọng nhưng chưa tương xứng với tiềm năng. Nhiều HTX vẫn có quy mô nhỏ, sản phẩm chất lượng nhưng chưa tạo dựng được thương hiệu và vị thế tương xứng. Đây vừa là thách thức, vừa là dư địa để khu vực kinh tế tập thể bứt phá. Kỳ vọng Đại hội VII sẽ thực sự là Đại hội khơi dậy sức mạnh hợp tác, kiến tạo động lực phát triển, đổi mới tư duy, nâng cao giá trị, tăng cường liên kết và phát triển bền vững.
Bà Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cho biết nhiều HTX đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ, tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển sản phẩm OCOP, hữu cơ, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, quy mô của nhiều HTX còn nhỏ, năng lực tài chính, quản trị và sức cạnh tranh còn hạn chế; liên kết chuỗi chưa bền vững, tiếp cận đất đai, tín dụng, khoa học - công nghệ và nhân lực chất lượng cao còn khó khăn. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh còn chậm.
Nhiệm kỳ mới cần chuyển mạnh từ phát triển số lượng sang nâng cao chất lượng, lấy thành viên làm trung tâm, lấy hiệu quả làm thước đo; tập trung hỗ trợ HTX nâng năng suất, giảm chi phí, ổn định đầu ra, tăng thu nhập và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và liên kết chuỗi phải trở thành động lực phát triển mới. Hệ thống Liên minh HTX Việt Nam cần tinh gọn, chuyên nghiệp, sâu sát cơ sở; muốn dẫn dắt khu vực kinh tế tập thể đổi mới, trước hết hệ thống Liên minh phải đổi mới chính mình.
Đại hội VII xác định phát triển kinh tế tập thể theo hướng lấy thành viên, HTX và liên hiệp HTX làm trung tâm; lấy chất lượng, hiệu quả hoạt động và lợi ích thiết thực của thành viên làm thước đo. Kinh tế tập thể tiếp tục được đổi mới, nâng cao hiệu quả, phát triển trên các nguyên tắc tự nguyện, tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng, hợp tác và cùng có lợi.
Chú trọng chất lượng, hiệu quả
Đại hội Liên minh HTX Việt Nam đã tiến hành bầu Ban Chấp hành Liên minh HTX Việt Nam khóa VII, nhiệm kỳ 2026-2031 với 90 Ủy viên Ban chấp hành.
Tại Hội nghị Ban Chấp hành lần thứ nhất đã bầu bà Cao Xuân Thu Vân, giữ chức Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam khóa VII, nhiệm kỳ 2026-2031.
Bà Nguyễn Thị Hoài Linh và ông Đinh Hồng Thái giữ chức Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam khóa VII, nhiệm kỳ 2026-2031.
Hội nghị Ban Chấp hành lần thứ nhất đã bầu bà Nguyễn Thị Hoài Linh, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam khóa VII, nhiệm kỳ 2026-2031 giữ chức Trưởng ban Kiểm tra Liên minh Hợp tác xã Việt Nam khóa VII, nhiệm kỳ 2026-2031. Ông Phạm Minh Sơn, Phó Trưởng ban Tổ chức - Kiểm tra Cơ quan Liên minh Hợp tác xã Việt Nam giữ chức Phó Trưởng ban Kiểm tra Liên minh Hợp tác xã Việt Nam khóa VII, nhiệm kỳ 2026-2031.
Đại hội nhấn mạnh chuyển mạnh từ phát triển theo số lượng sang chú trọng chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh và phát triển bền vững; gắn với cơ cấu lại nền kinh tế, phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh; thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo, kinh tế tuần hoàn và hội nhập quốc tế.
Một trọng tâm khác là tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị, phát huy nội lực của thành viên và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội. Liên minh HTX Việt Nam tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, hướng mạnh về cơ sở; chủ động đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX thành viên.
Trong nhiệm kỳ mới, Liên minh HTX Việt Nam đặt mục tiêu hình thành hệ sinh thái tư vấn, hỗ trợ HTX đồng bộ, liên tục, chuyên nghiệp; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, năng lực quản trị và khả năng tiếp cận vốn, khoa học - công nghệ.
Đến năm 2030, phấn đấu tỷ lệ cán bộ quản lý HTX, liên hiệp HTX được đào tạo, bồi dưỡng đạt ít nhất 30%; cả nước có trên 5.000 HTX và 500 tổ hợp tác ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, tiêu thụ nông sản và thực hiện truy xuất nguồn gốc.
Đại hội cũng đặt mục tiêu khoảng 50% HTX nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị; lựa chọn tối thiểu 200 HTX, liên hiệp HTX hoạt động hiệu quả để củng cố, hoàn thiện và nhân rộng. Mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương lựa chọn tối thiểu 6 HTX, liên hiệp HTX; 100% đơn vị được lựa chọn phải đạt loại hoạt động tốt sau khi củng cố.
Cùng với đó, mục tiêu xử lý dứt điểm tình trạng HTX ngừng hoạt động, chờ giải thể được đặt ra. Mỗi tỉnh, thành phố bố trí tối thiểu một dự án đầu tư công hỗ trợ HTX, liên hiệp HTX trong kế hoạch đầu tư, ưu tiên các đơn vị được lựa chọn để củng cố và nhân rộng.
Những mục tiêu này được kỳ vọng tạo chuyển biến từ phát triển về số lượng sang nâng cao thực chất chất lượng, năng lực cạnh tranh và lợi ích của thành viên, qua đó đưa kinh tế tập thể, HTX phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững trong giai đoạn mới.