Hợp tác xã ngừng hoạt động nhiều năm nhưng không thể giải thể, vì sao?
VOV.VN - Hợp tác xã (HTX) gặp khó khăn trong đăng ký mã số thuế. Nhiều HTX hoạt động không hiệu quả, ngừng hoạt động lâu ngày nhưng không thể làm thủ tục giải thể do nợ thuế.
Đây là một trong những nội dung được đề cập tại Hội nghị “Phổ biến, quán triệt các văn bản quy phạm pháp luật mới lĩnh vực kinh tế tập thể và thực trạng phát triển kinh tế tập thể trên địa bàn TP. Đà Nẵng”. Hội nghị do Bộ Tài Chính, Ban chỉ đạo Quốc gia về Kinh tế tập thể và UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức hôm nay (7/8) tại thành phố Đà Nẵng
Khu vực kinh tế tập thể, HTX tiếp tục khẳng định vai trò là một thành phần kinh tế quan trọng, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, tại thành phố Đà Nẵng quy mô HTX phần lớn siêu nhỏ, khả năng sản xuất hàng hóa chưa đáp ứng nhu cầu của thị trường, cơ sở vật chất phục vụ phát triển sản xuất kinh doanh thiếu vốn đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh.
Nhân lực trong độ tuổi lao động thuộc lĩnh vực nông nghiệp có xu hướng chuyển sang các lĩnh vực khác dẫn đến tình trạng thiếu hụt lao động trẻ trong sản xuất ở HTX.
Ông Phan Ngọc Hưng, Giám đốc HTX Hòa Châu, phường Hòa Xuân, thành phố Đà Nẵng nêu thực tế khá phổ biến hiện nay, đó là nhiều XTX rất khó khăn trong đăng ký mã số thuế. HTX Hòa Châu thành lập từ năm 1978 đến nay, do ảnh hưởng quy hoạch đô thị và sắp xếp đơn vị hành chính, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, đơn vị vẫn chưa đăng ký được mã số thuế, gây khó khăn trong hoạt động giao dịch của HTX.
“Nếu không có mã số thuế HTX không thể hoạt động được. Bởi vì đi mua gì cũng phải kê khai mã số thuế họ mới bán cho mình. HTX đã nhiều lần kiến nghị nhưng chưa giải quyết được. Hiện nay HTX hoạt động không có mã số thuế có đúng hay không?”, ông Hưng đặt vấn đề.
Theo bà Bùi Thị Trâm, Phó trưởng Phòng Quản lý đăng ký kinh doanh, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) thông tin, tình trạng các HTX trước đây hoạt động không có mã số thuế khá phổ biến trong cả nước. Hiện nay, đơn vị phối hợp với Cục Thuế, cơ quan quản lý thuế cấp Trung ương để giải quyết từng trường hợp cụ thể. Cơ quan thuế căn cứ vào các thời điểm HTX thành lập so với các chính sách về thuế tại thời điểm đó mới có hướng dẫn giải quyết.
“Hiện nay, đa số các trường hợp bên thuế xử lý họ yêu cầu theo hướng xử phạt vi phạm hành chính, liên quan đến các nghĩa vụ về thuế trong thời gian HTX không có mã số thuế. Sau đó bên thuế sẽ vẫn cấp một mã số thuế để HTX tiếp tục hoạt động”, bà Trâm lý giải.
Ông Ngô Văn Sinh, Giám đốc HTX Hòa Tiến 1 thành phố Đà Nẵng cho rằng, tình trạng HTX làm ăn không hiệu quả, hầu như không còn hoạt động nhưng cũng không làm thủ tục giải thể được do nợ thuế và đề nghị cần có giải pháp để xử lý tình trạng này.
“Bây giờ có HTX ngừng hoạt động hơn 20 năm nhưng không giải thể được do nợ thuế. Cơ quan quản lý cần nghiên cứu hỗ trợ cho họ có điều kiện để giải thể. Thành phố cần tổng hợp lại con số nợ thuế của các HTX trước đây ngưng động để có hướng xử lý”, ông Sinh đề xuất.
Theo ông Đỗ Mạnh Khởi, Phó Cục trưởng Cục phát triển doanh nghiệp tư nhân (Bộ Tài chính), tình trạng HTX không làm thủ tục giải thể được nguyên nhân chủ yếu là nợ thuế, nợ nghĩa vụ tài chính đối tác hoặc mất người đại diện. Tình trạng này khá phổ biến không riêng gì ở thành phố Đà Nẵng. Trên cơ sở báo cáo từ các tỉnh, thành phố, Cục phát triển doanh nghiệp tư nhân cũng đã tổng hợp tham mưu Bộ Tài chính có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ có giải pháp giải quyết tình trạng này.
“Tình trạng HTX không thể làm thủ tục giải thể nhiều nhất chủ yếu là do nợ thuế, nợ nghĩa vụ tài chính với đối tác, mất người đại diện, không còn người đại diện. Không có người đại diện, cơ quan chức năng không thể làm thủ tục giải thể được, nên rất nhiều HTX muốn giải thể mà không được. Bây giờ không thể mong muốn xóa hết dứt điểm các HTX đang ngừng hoạt động, chờ giải thể, cần phải xác định nguyên tắc giống như doanh nghiệp, có khai thành lập phải phải có giải thể”, ông Khởi phân tích.
Tại hội nghị, nhiều ý kiến đề nghị cần các cơ chế, chính sách hỗ trợ cho khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho khu vực kinh tế tập thể có thêm nhiều nguồn lực để phát triển sản xuất kinh doanh và đúng với định hướng của Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương khoá XIII và Luật HTX năm 2023. Chính phủ cần ban hành chính sách ưu đãi về thuế riêng đối với các HTX, Liên hiệp HTX.