Thuế hợp lý, người dân yên tâm làm ăn

Sáng 23/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật thuế gồm thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế tiêu thụ đặc biệt. Tại phiên thảo luận, các đại biểu tập trung góp ý vào việc hoàn thiện chính sách thuế theo hướng linh hoạt, minh bạch và phù hợp thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Trong đó, đáng chú ý là đề xuất “giải phóng” khu vực hộ kinh doanh nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực lao động, cùng với kiến nghị hoàn thiện cơ chế xác định ngưỡng doanh thu và chính sách thuế theo hướng đồng bộ, dễ thực hiện.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân (đoàn TP HCM) cho rằng, cần có cơ chế chính sách phù hợp hơn đối với khu vực hộ kinh doanh là lực lượng hiện chiếm khoảng 77% số lượng thực thể kinh tế đang hoạt động.

Theo đại biểu, trong khu vực này không chỉ có hộ kinh doanh chuyên nghiệp mà còn có cán bộ, công chức, viên chức tham gia làm thêm ngoài giờ. Vì vậy, cần có cơ chế “giải phóng” phù hợp nhằm đảm bảo quyền thu nhập chính đáng của người dân, đồng thời khai thác hiệu quả nguồn lực lao động trong xã hội.

Đại biểu nhấn mạnh, nếu mỗi hộ kinh doanh trong tổng số khoảng 5 triệu hộ chỉ cần tạo thêm việc làm cho 3 lao động, có thể tạo ra hơn 10 triệu việc làm, một nguồn lực rất lớn mà các doanh nghiệp quy mô lớn khó có thể đáp ứng ngay.

Về chính sách thuế, đại biểu đề xuất nghiên cứu mô hình phân tầng theo ngưỡng doanh thu để áp dụng cơ chế quản lý phù hợp.

Cụ thể, nhóm hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng tiếp tục được áp dụng chính sách hỗ trợ, miễn giảm thuế để nuôi dưỡng nguồn thu. Nhóm từ 1 đến 3 tỷ đồng áp dụng cơ chế “tự khai - tự nộp” trên cơ sở tin tưởng, kết hợp hậu kiểm theo phương pháp chọn mẫu để xác định mức thuế khoán ổn định theo tháng hoặc năm. Nhóm trên 3 tỷ đồng cần có lộ trình khuyến khích và tiến tới chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp để quản lý theo quy định pháp luật.

Đại biểu cũng nhấn mạnh cần thay đổi tư duy quản lý từ “siết chặt kiểm soát” sang “tạo niềm tin và khuyến khích phát triển”, tránh áp dụng các quy định quá phức tạp gây áp lực chi phí và thu hẹp hoạt động của hộ kinh doanh. Theo đó, đề xuất áp dụng cơ chế thuế khoán cố định theo tháng đối với hộ nhỏ để tạo sự ổn định trong sản xuất, kinh doanh.

"Tôi đề nghị Chính phủ cần có đơn giá thuế cố định, ổn định theo tháng cho các hộ kinh doanh nhỏ để họ yên tâm làm ăn. Khi xã hội phát triển, chúng ta cần đặt niềm tin vào người dân. Có như vậy, chúng ta mới khơi dậy được nguồn lực khổng lồ từ khu vực kinh tế cá thể này, đóng góp bền vững cho ngân sách Nhà nước", đại biểu Thân nhấn mạnh.

Đề xuất bổ sung tiêu chí định lượng và cơ chế điều chỉnh

Cùng nội dung thảo luận, đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) đánh giá dự thảo sửa đổi các luật thuế đã thể hiện rõ tinh thần cải cách, hướng tới xây dựng hệ thống thuế linh hoạt, phù hợp bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Đại biểu cho rằng, việc không quy định cứng mức doanh thu trong luật mà giao Chính phủ quyết định theo từng thời kỳ là bước tiến quan trọng về thể chế, giúp chính sách thuế linh hoạt hơn, kịp thời thích ứng với biến động kinh tế như lạm phát, thu nhập và mức sống người dân, qua đó bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế, đặc biệt là khu vực kinh doanh nhỏ và siêu nhỏ.

Ngoài ra, quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có doanh thu dưới ngưỡng được đánh giá là tích cực, góp phần giảm chi phí tuân thủ, hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp và thúc đẩy khu vực doanh nghiệp nhỏ phát triển.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý nguy cơ doanh nghiệp có thể chia nhỏ hoạt động để hưởng ưu đãi thuế theo ngưỡng doanh thu. Do đó, cần bổ sung quy định về các bên có liên quan và cơ chế cộng gộp doanh thu đối với doanh nghiệp có cùng chủ sở hữu hoặc quan hệ kiểm soát nhằm bảo đảm công bằng và chống thất thu ngân sách.

Đại biểu Thạch Phước Bình đề nghị, cần bổ sung các tiêu chí định lượng cụ thể như chỉ số giá tiêu dùng (CPI), thu nhập bình quân đầu người hoặc mức lương cơ sở để xác định ngưỡng doanh thu, thay vì chỉ quy định mang tính định tính.

Cùng với đó, cần quy định chu kỳ rà soát, điều chỉnh ngưỡng doanh thu định kỳ khoảng 2 năm hoặc khi có biến động kinh tế lớn nhằm bảo đảm chính sách không bị lạc hậu so với thực tiễn.

Về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện, đại biểu đánh giá chính sách ưu đãi giai đoạn 2026 - 2031 là phù hợp với xu hướng phát triển xanh, góp phần thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện thân thiện môi trường.

Tuy nhiên, việc tăng thuế từ 3% lên 11% sau năm 2031 đối với một số dòng xe có thể gây tác động lớn đến thị trường. Vì vậy, cần có đánh giá tác động từ năm 2029 và thiết kế lộ trình điều chỉnh theo hướng từng bước, tránh gây “sốc” cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Để đơn giản hóa thủ tục và giảm chi phí tuân thủ, đại biểu đề nghị nghiên cứu áp dụng một ngưỡng doanh thu thống nhất cho thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cùng quy mô kinh doanh, giúp người nộp thuế dễ thực hiện nghĩa vụ và cơ quan quản lý thuận lợi hơn trong điều hành. Đồng thời, cần làm rõ quy định đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số và thương mại điện tử – lĩnh vực phát triển nhanh nhưng còn nhiều khoảng trống pháp lý.

Ngưỡng doanh thu chịu thuế cần linh hoạt theo biến động kinh tế, ngành nghề

VOV.VN - Đề xuất nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng được đánh giá là phù hợp trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, để chính sách hiệu quả lâu dài, ĐBQH cho rằng, ngưỡng thuế cần điều chỉnh linh hoạt theo diễn biến kinh tế, CPI và sự khác biệt giữa các vùng, ngành nghề.