Đơn hàng dệt may nhỏ giọt trong bối cảnh thị trường nhiều biến động
VOV.VN - Mặc dù đơn hàng dệt may cơ bản đã được bảo đảm đến hết năm, thị trường vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường như biến động tỷ giá, chi phí logistics và các chính sách thương mại quốc tế.
Trong bối cảnh khách hàng thận trọng khi ký kết đơn hàng mới và triển vọng năm 2027 còn nhiều ẩn số, các DN ngành dệt may đang tập trung giữ ổn định lực lượng lao động, nâng cao năng suất, linh hoạt điều hành sản xuất và ưu tiên các đơn hàng có giá trị gia tăng cao, từ đó củng cố nền tảng nội lực cho giai đoạn tới. Trong những tháng cuối năm 2026, nhiều DN đã đủ đơn hàng cho hoạt động sản xuất và xuất khẩu, song áp lực về giá, tiến độ giao hàng và chính sách thuế quan tiếp tục gia tăng.
Đơn hàng nhỏ và khó trong tâm lý thận trọng
Cơ cấu mặt hàng của Tổng Công ty May 10 - CTCP (May 10) hiện không có những đơn hàng lớn, sản phẩm phổ thông. Đa số các đơn hàng hiện nay có quy mô vừa và nhỏ nhưng yêu cầu kỹ thuật, kết cấu sản phẩm ngày càng phức tạp, đòi hỏi May 10 phải nâng cao năng lực tổ chức sản xuất.
Ông Bạch Thăng Long, Phó Tổng Giám đốc May 10 cho biết, hiện DN đã bảo đảm đủ việc làm đến hết tháng 11 và dự kiến có đủ đơn hàng cho các nhóm sản phẩm chủ lực đến hết năm. Để đáp ứng tiến độ giao hàng, May 10 liên tục phát động các phong trào thi đua, động viên người lao động tăng ca xử lý khối lượng hàng dư, dự kiến đến đầu tháng 9 May 10 có thể giảm thời gian làm thêm giờ.
“Đối với thị trường EU, DN ghi nhận một số đề nghị tăng sản lượng từ khách hàng, nhưng đây mới chỉ là tín hiệu cục bộ và chưa phản ánh xu hướng chung của thị trường. Một số khách hàng truyền thống cũng đã đề xuất tăng đơn hàng cho năm 2027 nhưng chưa phải là động thái chung của toàn bộ khách hàng trên thị trường. Vì vậy, May 10 sẽ tiếp tục bám sát diễn biến thị trường, theo dõi nhu cầu của các khách hàng chủ lực để chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất và chuẩn bị nguồn hàng cho năm 2027”, ông Long cho hay.
Với Tổng Công ty CP Dệt May Hà Nội (Hanosimex), diễn biến thị trường hiện có nhiều điểm tương đồng với bức tranh chung của ngành may, đặc biệt là ở nhóm đơn hàng gia công CMT (cắt-may-hoàn thiện sản phẩm) xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Ông Nguyễn Bá Khánh Tùng – Phó Tổng Giám đốc Hanosimex thông tin, hiện DN đang tập trung hoàn thành các đơn hàng giao vào cuối tháng 7 và đầu tháng 8. Tuy nhiên, hoạt động đặt chỗ vận chuyển đang gặp nhiều khó khăn do thời gian xác nhận và bố trí container ngày càng ngắn.
“Nếu trước đây DN có thể chủ động theo dõi và lên kế hoạch đặt chỗ cho các tuần tiếp theo thì hiện nay, nhiều lô hàng chỉ có khoảng 3 ngày để hoàn tất việc đưa hàng lên container sau khi được xác nhận. Điều này làm giảm tính chủ động trong tổ chức sản xuất, logistics và gây áp lực lớn đối với kế hoạch giao hàng”, ông Tùng cho biết.
Điểm đáng chú ý theo ông Tùng, một số đơn hàng quy mô lớn dù đã đưa vào sản xuất, vẫn có khả năng bị khách hàng điều chỉnh giảm sản lượng hoặc lùi thời gian giao hàng, thậm chí có thể yêu cầu đột xuất sản xuất trở lại, điều này cho thấy mức độ phụ thuộc lớn vào nhu cầu tiêu thụ của các khách hàng.
Trong khi đó, cơ cấu đơn hàng cũng đang có sự thay đổi đáng kể. Nếu như năm 2025 chủ yếu là các mặt hàng có yêu cầu kỹ thuật đơn giản, hiện nay khách hàng có xu hướng đặt các sản phẩm có quy cách may phức tạp hơn, tích hợp nhiều công đoạn như in, thêu và đính kết, đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực tổ chức sản xuất.
“Hanosimex hiện đã bảo đảm đủ đơn hàng đến hết tháng 9, tỷ lệ lấp đầy kế hoạch tháng 10 đạt khoảng 70%, còn lại tháng 11 và 12 đạt khoảng 30%. Khách hàng vẫn duy trì tâm lý thận trọng, tích cực khảo giá nhưng chưa đưa ra quyết định đối với các đơn hàng lớn. Vì vậy, triển vọng đơn hàng quý IV vẫn còn nhiều thách thức, DN chưa nhận được nhiều tín hiệu rõ ràng từ khách hàng cho giai đoạn cuối năm”, ông Tùng cho biết.
Ưu tiên đơn hàng giá trị gia tăng, hiệu quả cao
Trước thách thức bảo đảm hoàn thành mục tiêu cả năm của toàn Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), ông Cao Hữu Hiếu, Thành viên HĐQT, Tổng Giám đốc Vinatex cho biết, mặc dù đơn hàng cơ bản đã được bảo đảm đến hết năm, thị trường vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường như biến động tỷ giá, chi phí logistics và các chính sách thương mại quốc tế.
Vì vậy, các DN trực thuộc tập đoàn tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động xây dựng nhiều kịch bản điều hành phù hợp với từng tình huống nhằm giảm thiểu rủi ro. Các DN đang kiểm soát chặt chẽ chi phí, nâng cao năng suất lao động, quản trị hiệu quả dòng tiền, hàng tồn kho và các rủi ro tài chính, qua đó bảo đảm hiệu quả sản xuất kinh doanh trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.
Với khối sản xuất kinh doanh sợi, các DN theo dõi sát diễn biến giá nguyên liệu để xây dựng kế hoạch mua bông với mức chi phí hợp lý; đồng thời kiểm soát chặt tồn kho, công nợ và vốn lưu động nhằm hạn chế rủi ro khi giá nguyên liệu biến động. Với khối sản xuất kinh doanh may, trọng tâm là duy trì chất lượng sản phẩm và tiến độ giao hàng, đồng thời chủ động chuẩn bị cho quá trình đàm phán đơn hàng quý I/2027 khi đơn hàng quý IV/2026 đã cơ bản được lấp đầy.
“Các đơn vị Vinatex ưu tiên lựa chọn những đơn hàng có giá trị gia tăng cao, hiệu quả tốt. Đồng thời, tiếp tục xử lý dứt điểm những tồn tại trong quản trị, bảo đảm hoạt động tài chính minh bạch, hiệu quả và sẵn sàng ứng phó với mọi biến động của thị trường”, ông Hiếu nêu rõ.
Từ thực tế đơn hàng những tháng cuối năm 2026 cho thấy, bức tranh sản xuất kinh doanh ngành dệt may năm 2027 được dự báo sẽ còn nhiều thách thức. Điều này đòi hỏi các DN cần chủ động xây dựng phương án ứng phó và mở rộng cơ hội thị trường, có kế hoạch đàm phán sớm với khách hàng ngay ở thời điểm hiện tại.