Dòng vốn đến từ đâu?

Tăng trưởng, duy trì bền vững tăng trưởng 2 con số là mục tiêu đầy thách thức và tham vọng của Việt Nam hiện nay cũng như trong tương lai. Theo tính toán, giai đoạn 2026-2030, nguồn lực đầu tư cho tăng trưởng 2 con số khoảng 38,5 triệu tỷ đồng – tương đương 40% GDP, tăng 1,7 lần so với giai đoạn 2021-2025, trong đó vốn từ khu vực Nhà nước sẽ khoảng 8,5 triệu tỷ đồng; vốn FDI khoảng 4,8 triệu tỷ đồng; còn lại 25,5 triệu tỷ đồng là vốn từ doanh nghiệp Nhà nước, khu vực tư nhân, vốn huy động từ thị trường trong nước và ngoài nước…

Việt Nam có thể dựa vào những dòng vốn nào để thực hiện tăng trưởng 2 con số? Nhiều chuyên gia nhận định, các dòng vốn đầu tư công; vốn FDI; vốn từ khu vực tư nhân; thị trường trái phiếu, chứng khoán; dòng vốn từ trung tâm tài chính và cả dòng vốn từ các dự án bị “đóng băng, đắp chiếu” nhiều năm qua....đều là những nguồn lực dồi dào cần được khai thác để phục vụ hiệu quả cho mục tiêu tăng trưởng bền vững.

Theo PGS.TS Phạm Văn Hùng, Đại học Kinh tế Quốc dân, đầu tư công vẫn là một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng, bởi đầu tư công ngoài việc tạo ra năng lực sản xuất, năng lực phục vụ công, thì còn thúc đẩy, dẫn dắt đầu tư tư nhân, đầu tư trực tiếp nước ngoài.

“Giai đoạn 2026–2030, chúng ta đặt mục tiêu tăng trưởng GDP cao - ở mức 2 con số. Để đạt được mục tiêu này, đầu tư công phải tiếp tục giữ vai trò là đòn bẩy, thúc đẩy tích lũy vốn, nâng cao năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), khơi thông nguồn lực tư nhân và nguồn lực từ khu vực FDI. Tuy nhiên, cần khắc phục tình trạng chậm giải ngân vốn đầu tư công đã tồn tại từ nhiều năm qua cũng như ưu tiên đầu tư vào các dự án có tính lan tỏa cao, kích thích đầu tư của nhiều thành phần kinh tế”, ông Hùng nêu quan điểm.

Nhiều năm qua, nền kinh tế tăng trưởng phụ thuộc khá lớn vào kênh tín dụng ngân hàng. Tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ tín dụng ngân hàng so với GDP của Việt Nam lên tới 145% GDP, cao hơn đáng kể so với mức bình quân của thế giới và các quốc gia thu nhập trung bình. Nếu tiếp tục sẽ khiến nền kinh tế phải đối mặt với áp lực về ổn định vĩ mô, lạm phát, rủi ro hệ thống tài chính... Vì vậy, đây không thể là kênh dẫn vốn trụ cột, lâu dài cho nền kinh tế muốn tăng trưởng ở tốc độ cao, Chính phủ kỳ vọng nguồn lực huy động từ khu vực tư nhân để phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng sẽ chiếm tới 80% tổng nguồn lực đầu tư cho nền kinh tế.

Theo ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa Việt Nam, khu vực tư nhân đang phải đối mặt với nhiều khó khăn về vốn, khó tiếp cận đất đai, hạn chế về khoa học công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng...

“Nghị quyết 68 đã thể hiện tinh thần kiến tạo khu vực kinh tế tư nhân, thế nhưng vấn đề là làm thế nào để đưa tinh thần kiến tạo ấy vào thực tiễn. Khu vực tư nhân không thiếu khát vọng phát triển nhưng để giải phóng được nguồn lực từ khu vực này, điều quan trọng là phải hoàn thiện thể chế, tháo gỡ những điểm nghẽn của thể chế”, ông Thân nhấn mạnh.

Thể chế là “bệ phóng” khơi thông các nguồn lực

Chúng ta đã xác định được các dòng vốn có thể phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng. Tuy nhiên, để khơi thông các dòng vốn đó cần có một hệ thống các thể chế phù hợp và thông suốt. Theo ông Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, thể chế là gốc rễ của mọi vấn đề phát triển, chỉ khi thể chế được cải cách mạnh mẽ thì mới tạo ra cơ chế đột phá để khơi thông các nguồn lực.

“Thể chế không chỉ là nền tảng vững chắc mà còn là lợi thế cạnh tranh quốc gia, mở rộng dư địa phát triển kinh tế, tạo động lực cho tăng trưởng hai con số bền vững. Vì vậy, cải cách thể chế cần tạo ra đột phá mạnh mẽ, bãi bỏ những quy định, thủ tục, văn bản, Luật không còn phù hợp hoặc không cần thiết, để làm sao thể chế phải thực sự đóng vai trò vừa kiến tạo phát triển, vừa khơi thông mọi nguồn lực”, ông Hiếu nói.

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho rằng, thể chế là “luật chơi” của nền kinh tế - là trụ cột quan trọng nhất để phát triển của một quốc gia và là “nền móng” của nền kinh tế.

“Cải cách thể chế giúp giải quyết tận gốc các nút thắt, thúc đẩy sự tăng trưởng. Vì vậy, cải cách phải tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn lớn nhất, thay vì dàn trải. Cùng với đó, hệ thống pháp luật phải được thiết kế minh bạch, dễ hiểu, dễ thực thi, tránh tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, giúp doanh nghiệp, nhà đầu tư yên tâm đầu tư dài hạn và giúp nền kinh tế huy động được mọi nguồn lực có thể”, ông Dũng nói.

Bên cạnh những dòng vốn đang “chảy” phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng thì vẫn còn những dòng vốn ở cả khu vực công và khu vực tư bị mắc kẹt do nhiều nguyên nhân khác nhau (ví dụ như các dự án bị đình trệ nhiều năm). Nếu không được tháo gỡ, sẽ dẫn tới tình trạng có nguồn lực mà không sử dụng được, có tiềm năng nhưng không chuyển hóa được, dẫn đến thất thoát, lãng phí. Thể chế là công cụ duy nhất để giải phóng các nguồn lực “treo”, đồng thời khơi thông các nguồn vốn khác đang bị “nghẽn”, bị “kìm hãm”. Thể chế cần kiến tạo, phải thực sự trở thành động lực mạnh mẽ của sự phát triển, vì vậy, xây dựng và hoàn thiện thể chế thông thoáng, hệ thống pháp luật công bằng, minh bạch, dễ tuân thủ là điều kiện tiên quyết để khơi dậy dòng vốn trong và ngoài nước, tạo đà tăng tốc cho mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững.

Đổi mới tư duy về phát triển nguồn nhân lực cho tăng trưởng 2 con số

VOV.VN - Để đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh, bền vững với mục tiêu tăng trưởng 2 con số không thể chỉ dựa vào việc kéo dài thêm mô hình tăng trưởng cũ với những động lực truyền thống, cần đổi mới tư duy về nguồn nhân lực.