Hình hài mới của siêu đô thị

Sau 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 50 năm vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, TP.HCM đã chính thức bước vào một hình thái mới, hội tụ đầy đủ điều kiện để bứt phá trong kỷ nguyên phát triển.

Ngày 1/7/2025 đã trở thành dấu mốc lịch sử khi TP.HCM hợp nhất với Bình Dương – thủ phủ công nghiệp và Bà Rịa - Vũng Tàu – đô thị biển. Cuộc sáp nhập này kiến tạo nên một siêu đô thị đa chức năng với diện tích 6.772 km² và dân số hơn 14 triệu người.

Trong không gian mới, Thành phố tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu khi đóng góp khoảng 23-24% GDP và gần 30% tổng thu ngân sách quốc gia. Đây không chỉ là trung tâm tài chính, khoa học - công nghệ, đầu mối giao thương quốc tế mà còn là cực tăng trưởng có sức lan tỏa mạnh mẽ.

Đại hội Đảng bộ TP.HCM lần thứ I (tháng 10/2025) nhận định, việc hình thành TP.HCM mới là một sự tái cấu trúc toàn diện không gian phát triển. Sự hội tụ của ba cực kinh tế năng động mở ra cơ hội lớn về thị trường, thu hút đầu tư, kết nối chuỗi sản xuất; từ đó hiện thực hóa tầm nhìn xây dựng “siêu đô thị quốc tế” của Đông Nam Á, hướng tới nhóm 100 thành phố đáng sống nhất thế giới.

"TP.HCM mở rộng có những cơ sở để thực hiện tăng trưởng trong những năm sắp tới. Thành phố có những điểm tích cực như 3 địa phương đều là cực tăng trưởng của quốc gia. Chúng ta có dân số đông, được đào tạo học vấn, tập trung vào các nguồn lực sản xuất lớn; địa giới tự nhiên có cảng biển, đô thị, công nghiệp, dịch vụ", TS Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, nhận định.

Thực tế đã chứng minh sức bật của siêu đô thị này. PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Đại biểu Quốc hội đoàn TP.HCM, phân tích: Quý I/2026, kinh tế Thành phố tăng trưởng 8,27% (không tính dầu khí là 8,58%), đóng góp 24,2% vào GDP cả nước.

"Trong con số tăng trưởng quý I là 7,83% của đất nước thì Thành phố đóng góp 2,03 trong 7,83% đó. Đây là con số rất lớn, là kết quả sự nỗ lực của Thành phố và hiệu quả mang lại từ các nghị quyết của Quốc hội, các cơ chế chính sách đặc thù dành cho Thành phố", ông nói.

Mở hạ tầng, xây “chân đế” phát triển

Trước đây, hạ tầng đô thị luôn là điểm nghẽn lớn với tình trạng ùn tắc, ngập nước kéo dài. Tuyến Metro số 1 là điểm sáng hiếm hoi sau gần 20 năm triển khai, trong khi nhiều dự án lớn như Vành đai 3 gặp không ít vướng mắc.

Tuy nhiên, sau sáp nhập, TP.HCM đã tạo đà bứt tốc với hàng loạt dự án quy mô: Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương), tuyến Bến Thành – Cần Giờ, cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2, Khu Liên hợp thể thao Rạch Chiếc, đô thị khoa học - công nghệ phía Bắc…

Đặc biệt, dịp cuối tháng 4/2026, Thành phố khởi công đồng loạt 4 dự án trọng điểm với tổng vốn 142.000 tỷ đồng, bao gồm: Tuyến Metro Bến Thành – Thủ Thiêm; Dự án cải tạo Bảo tàng Hồ Chí Minh; Quảng trường trung tâm và Trung tâm hành chính - chính trị tại Thủ Thiêm; Khu đô thị Đại học Quốc tế Berjaya.

Điểm sáng là phần lớn dự án được triển khai theo hình thức đối tác công - tư (PPP), hợp đồng BT, giúp giảm áp lực ngân sách. Cơ chế đặc thù đã giúp TP.HCM chuyển từ tư duy “tháo gỡ điểm nghẽn” sang “chủ động kiến tạo phát triển”.

"Các dự án được Thành phố tin tưởng giao phó cho các tập đoàn kinh tế tư nhân lớn trong nước thực hiện, bao phủ các lĩnh vực then chốt, từ giao thông đô thị, hành chính, văn hóa - di sản, giáo dục và logistics tới kinh tế biển, thể hiện rõ tư duy kiến tạo hệ sinh thái đô thị toàn diện, đồng bộ, xứng tầm với vai trò đầu tàu tăng trưởng của cả nước", ông Đặng Minh Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Sun Group, khẳng định.

Đích đến là người dân

Song song với hạ tầng, chất lượng sống của người dân là thước đo thành công. Dịp Tết Bính Ngọ 2026, nhiều khu "đất vàng" bỏ hoang đã được cải tạo thành không gian sinh hoạt cộng đồng. Thành phố đưa vào hoạt động công viên “giọt nước” tại số 1 Lý Thái Tổ làm nơi tưởng niệm nạn nhân COVID-19, đồng thời mở rộng khu vực Bến Nhà Rồng để phát huy giá trị lịch sử.

Việc triển khai các chính sách an sinh thiết thực như miễn phí xe buýt, khám sức khỏe toàn dân... là minh chứng rõ nét cho định hướng lấy người dân làm trung tâm, đảm bảo mọi thành quả tăng trưởng đều được cộng đồng thụ hưởng.

Trong buổi làm việc với TP.HCM ngày 27/4/2026 (lần thứ 5 trong vòng một năm), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt: Năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, đặt Thành phố vào không gian phát triển tầm cỡ khu vực và quốc tế.

Người đứng đầu Đảng, Nhà nước thẳng thắn chỉ rõ các động lực tăng trưởng truyền thống của TP.HCM đang suy giảm. Khi không còn lợi thế chi phí thấp nhưng chưa đạt trình độ kinh tế giá trị cao, Thành phố đối mặt với nguy cơ tụt hậu.

Do đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tập trung 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, với then chốt là cải cách thể chế. Thành phố cần sớm cụ thể hóa nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 31 và xây dựng Luật Đô thị đặc biệt để phân cấp, phân quyền thực chất.

Đồng thời, TP.HCM phải đẩy nhanh quy hoạch tích hợp; phát triển hạ tầng nổi, ngầm, số và hành lang xanh; xây dựng đô thị đa trung tâm với tầm nhìn 100 năm. Mô hình tăng trưởng phải chuyển dịch sang năng suất, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo; ứng dụng AI và bảo vệ sở hữu trí tuệ. Việc tái tổ chức không gian phía Nam, tăng cường liên kết vùng và xử lý dứt điểm nạn kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm là yêu cầu bắt buộc.

"Tôi tin tưởng rằng với truyền thống năng động, sáng tạo, nghĩa tình, với khát vọng vươn lên mạnh mẽ, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM sẽ tiếp tục đoàn kết, đổi mới, bứt phá, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra, xứng đáng là đầu tàu kinh tế của cả nước, cực tăng trưởng của khu vực và là nơi hội tụ những mô hình, sáng kiến mới của Việt Nam trong thời kỳ phát triển mới của đất nước. Trung ương sẽ luôn quan tâm, đồng hành và ủng hộ các đồng chí. Chúc cho Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM anh hùng tiếp tục đạt được nhiều thành tựu to lớn hơn nữa trước những sự kiện rất trọng đại của Thành phố trong thời gian tới", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Tiếp thu sâu sắc chỉ đạo từ Trung ương, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cam kết, Thành phố sẽ biến định hướng thành hành động, phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu ở mức cao nhất, trước mắt là nỗ lực đạt mức tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Nhiệm vụ dù nặng nề, nhưng TP.HCM hoàn toàn tự tin vào sự đồng hành của Trung ương:

"Nếu không có gì thay đổi lớn thì trong thời gian tới sẽ có một Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển toàn diện TP.HCM trong kỷ nguyên mới; có một quy hoạch được thông qua bảo đảm sự phát triển toàn diện của Thành phố và được Quốc hội thông qua Luật Đô thị đặc biệt. Cộng với các chương trình hành động đã có, chúng tôi nghĩ rằng đây là điều kiện rất đầy đủ để Thành phố phát triển. Vấn đề còn lại là phải hành động hiệu quả, bền vững, có kết quả đo đếm được", Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang nói.

Sau 51 năm, TP.HCM hôm nay đang hội tụ đủ “thế” và “lực” mới. Cùng với truyền thống năng động, sáng tạo và bệ phóng vững chắc từ Trung ương, siêu đô thị này sẵn sàng vươn tầm, hiên ngang dẫn dắt cả nước bước vào kỷ nguyên phát triển rực rỡ.

Khởi công các dự án trọng điểm tại TP.HCM dịp 30/4: Kiến tạo diện mạo siêu đô thị

VOV.VN - Ngày 29/4, TP.HCM đồng loạt khởi công và trao chứng nhận đầu tư 5 siêu dự án trọng điểm thuộc các lĩnh vực mũi nhọn. Đây không chỉ là bước tiến kiến tạo diện mạo siêu đô thị hiện đại, mà còn là lời cam kết mạnh mẽ của Thành phố trong việc hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược.