Trong khuôn khổ của Diễn đàn Cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam - Châu Á 2026 (Vietnam - Asia DX Summit 2026), ngày 27/5, tại Hà Nội, Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) tổ chức Hội thảo "Giải pháp công nghệ cho các bài toán lớn: Mở khóa động lực tăng trưởng 2 con số".

Kinh tế số đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của Việt Nam, với tốc độ phát triển nhanh và ngày càng khẳng định vai trò trong nền kinh tế quốc dân. Theo các chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ, trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026-2030, việc phát triển hạ tầng số, khai thác hiệu quả dữ liệu và đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là những yếu tố mang tính quyết định để hiện thực hóa mục tiêu này.

Hiện nay, kinh tế số Việt Nam đã đóng góp hơn 14% GDP và đang tiến nhanh tới mục tiêu chiếm 30% GDP vào năm 2030. Năm 2023, doanh thu ngành công nghiệp công nghệ số ước đạt 198 tỷ USD với hơn 75.000 doanh nghiệp công nghệ số đang hoạt động trên cả nước. Đây được xem là những con số cho thấy sức bật mạnh mẽ của lĩnh vực công nghệ trong nền kinh tế.

Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về mức độ tiếp cận và ứng dụng AI, cho thấy tiềm năng lớn trong việc khai thác công nghệ mới phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Cùng với đó, hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ trong nước ngày càng trưởng thành, từng bước làm chủ công nghệ và phát triển các nền tảng, giải pháp cho nhiều lĩnh vực. Đặc biệt, sự bùng nổ của AI tạo sinh và các mô hình AI quy mô lớn đang thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, tối ưu vận hành và tự động hóa. Nhiều chuyên gia nhận định, AI sẽ trở thành “hạ tầng năng suất” mới của nền kinh tế số trong thập kỷ tới.

Tuy nhiên, để khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, Việt Nam cần phát triển đồng bộ hạ tầng dữ liệu, hạ tầng số, cơ chế chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường sự phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp cùng các tổ chức nghiên cứu trong và ngoài nước.

Hạ tầng số và dữ liệu - chìa khóa cho tăng trưởng hai con số

Chia sẻ tại hội thảo, ông Ngô Thanh Hiền, Giám đốc Công nghệ Tập đoàn IBM Việt Nam, cho rằng, Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số mang tính quyết định với ba trụ cột chiến lược gồm chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Theo ông Hiền, 3 trụ cột gồm chính phủ số, kinh tế số và xã hội số sẽ là nền tảng quan trọng để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững đến năm 2030. Trong đó, Việt Nam hướng tới xây dựng nền hành chính công thông minh, lấy dữ liệu làm trung tâm và cung cấp 100% dịch vụ công đủ điều kiện theo hình thức trực tuyến toàn trình.

“Đến năm 2030, chúng ta kỳ vọng kinh tế số sẽ đóng góp khoảng 30% GDP quốc gia, đồng thời hình thành xã hội số với kỹ năng số và văn hóa số ngày càng hoàn thiện”, ông Hiền cho biết.

Đề cập mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số giai đoạn 2026-2030, ông Hiền nhận định đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để doanh nghiệp công nghệ số đóng vai trò động lực tăng trưởng mới.

“Nếu trước đây công nghệ thông tin chỉ là công cụ hỗ trợ thì hiện nay hạ tầng số và kinh tế số đã trở thành động lực phát triển. Muốn đạt tăng trưởng hai con số, chúng ta phải xây dựng các mô hình kinh tế mới dựa trên tri thức, dữ liệu và hạ tầng số”, ông Hiền nhấn mạnh.

Theo đại diện IBM Việt Nam, dữ liệu là nguồn tài nguyên chiến lược của nền kinh tế số, song hiện vẫn còn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác hiệu quả, đặc biệt trong khu vực công. Đây là một trong những nút thắt cần được tháo gỡ để thúc đẩy tăng trưởng trong giai đoạn tới.

“Dữ liệu được ví như dòng máu của nền kinh tế số, là một trong những tài nguyên quan trọng nhất. Tuy nhiên, hiện nay dữ liệu vẫn đang phân tán, thiếu khả năng liên thông và chưa được khai thác tương xứng, đặc biệt trong khu vực công. Đây là vấn đề cần được giải quyết ở tất cả các bộ, ngành, địa phương và cấp Chính phủ”, ông Hiền nhận định.

Bên cạnh việc tổ chức và khai thác dữ liệu hiệu quả hơn, theo ông Hiền, yêu cầu nâng cao năng suất và hiệu quả hoạt động cũng đòi hỏi phải cải tiến quy trình vận hành, tăng cường khả năng liên thông giữa các cơ quan, đơn vị. Chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở việc số hóa hồ sơ, tài liệu hay quy trình hành chính mà cần tiến tới tự động hóa ở quy mô lớn.

“Hiện nay vẫn còn rất nhiều quy trình nghiệp vụ tại các bộ, ngành, địa phương chưa được số hóa toàn diện. Chúng ta cần bước sang giai đoạn tự động hóa quy mô lớn để nâng cao năng suất và hiệu quả hoạt động”.

Ứng dụng AI vào dịch vụ công sẽ là bước phát triển tiếp theo của chuyển đổi số, giúp các cơ quan nhà nước hiểu rõ nhu cầu người dân hơn và cung cấp các dịch vụ cá nhân hóa, hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, khu vực công vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là tình trạng phân mảnh hệ thống và hạn chế trong liên thông, chia sẻ dữ liệu. Dù các nền tảng như cơ sở dữ liệu quốc gia và Đề án 06 đã tạo nền móng quan trọng, bài toán tích hợp và kết nối dữ liệu vẫn cần tiếp tục được giải quyết.

Bên cạnh đó, các nền tảng số quốc gia hiện phải phục vụ hàng chục triệu người dùng và xử lý khối lượng giao dịch rất lớn mỗi ngày, đòi hỏi hạ tầng công nghệ có hiệu năng cao, khả năng mở rộng linh hoạt và vận hành ổn định.

Bên cạnh đó, an toàn thông tin và an ninh mạng cần được đặt ở vị trí trung tâm trong quá trình chuyển đổi số. Các chuyên gia tại hội thảo cho rằng, Việt Nam cần xây dựng các nền tảng công nghệ có khả năng bảo vệ dữ liệu từ gốc, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý về dữ liệu, an ninh mạng và AI để bảo đảm an toàn cho toàn bộ hệ sinh thái số.

Trong bối cảnh các dự án chuyển đổi số quốc gia ngày càng yêu cầu triển khai nhanh, hạ tầng công nghệ phải có tính linh hoạt cao, dễ dàng mở rộng và tích hợp các công nghệ mới như AI tạo sinh hay điện toán lượng tử.

Với hàng chục triệu giao dịch mỗi ngày cùng khối lượng dữ liệu khổng lồ, khu vực công đang có cơ hội lớn để bứt phá năng suất nhờ công nghệ số. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số là xây dựng được hạ tầng số hiện đại, liên thông dữ liệu, tự động hóa quy mô lớn, bảo đảm an toàn thông tin và sẵn sàng tiếp nhận các công nghệ của tương lai.

“Làm giàu, làm sạch” dữ liệu đất đai tạo nền tảng chuyển đổi số tại Thanh Hóa

VOV.VN - Thanh Hóa đang đẩy mạnh chiến dịch “làm sạch, làm giàu” dữ liệu đất đai với quyết tâm cao. Dù còn nhiều khó khăn về hạ tầng và dữ liệu lịch sử, kết quả bước đầu tích cực đang tạo nền tảng quan trọng cho chuyển đổi số, cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý.