Làm sạch mã số thuế: Không thêm thủ tục, không phát sinh nghĩa vụ mới

Không phát sinh nghĩa vụ pháp lý

Tại cuộc họp báo quý III của Bộ Tài chính chiều 6/10, công tác rà soát, làm sạch mã số thuế được triển khai từ tháng 5/2026 tiếp tục nhận được sự quan tâm của các cơ quan báo chí.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long, cho biết đến tháng 6/2026, cả nước có hơn 600.000 doanh nghiệp thuộc hai nhóm: doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế và doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Theo cơ quan thuế, nếu không được rà soát và xử lý, dữ liệu đăng ký kinh doanh sẽ khó phản ánh chính xác tình trạng hoạt động thực tế của doanh nghiệp. Lượng hồ sơ tồn đọng cũng có nguy cơ tiếp tục tăng, làm phát sinh thêm chi phí xã hội và rủi ro cho doanh nghiệp cũng như người đại diện theo pháp luật.

Đáng lưu ý, một số trường hợp còn lợi dụng các pháp nhân không hoạt động thực tế để mua bán, sử dụng hóa đơn trái phép, trốn thuế hoặc chiếm đoạt tiền hoàn thuế.

Trong bối cảnh đó, chiến dịch làm sạch mã số thuế được triển khai nhằm nhanh chóng tháo gỡ thủ tục cho những doanh nghiệp thực sự có nhu cầu tuân thủ pháp luật, hoàn tất việc chấm dứt hoạt động hoặc có kế hoạch trở lại kinh doanh. Song song với đó là việc tăng cường rà soát để ngăn chặn nguy cơ lợi dụng doanh nghiệp vào các hoạt động vi phạm pháp luật.

Ông Lê Long nhấn mạnh, việc làm sạch mã số thuế không tạo thêm bất kỳ nghĩa vụ pháp lý mới nào đối với người nộp thuế. Các quy định liên quan đến kê khai, hóa đơn, thuế và những khoản phải nộp vào ngân sách khi doanh nghiệp chấm dứt hoặc khôi phục hoạt động vốn đã được quy định trong hệ thống pháp luật hiện hành.

Để triển khai chiến dịch, Cục Thuế đang thực hiện đồng thời nhiều nhóm giải pháp. Trong đó có việc thống nhất tài liệu và hướng dẫn nghiệp vụ trên toàn ngành; đẩy mạnh tuyên truyền để doanh nghiệp nắm được hồ sơ, nghĩa vụ cũng như quy trình cần thực hiện; phân bổ nhân lực và xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, bộ phận.

Các hồ sơ cũng được rà soát, phân loại dựa trên tình trạng và mức độ rủi ro, qua đó ưu tiên xử lý những trường hợp tồn đọng trong thời gian dài. Ngành Thuế đồng thời tăng cường trao đổi dữ liệu và phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh, công an, hải quan và chính quyền địa phương. Việc đối chiếu thông tin nhằm xử lý những trường hợp dữ liệu chưa thống nhất, doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký hoặc còn vướng mắc trong quá trình hoàn tất thủ tục.

Nguyên tắc được đặt ra là những hồ sơ đáp ứng đầy đủ điều kiện phải được giải quyết kịp thời, không phát sinh thêm yêu cầu ngoài quy định. Với hồ sơ chưa thể xử lý, cơ quan chức năng phải hướng dẫn cụ thể cách tháo gỡ, tránh tình trạng hồ sơ bị kéo dài nhưng không có phương án giải quyết rõ ràng.

Đã xử lý dứt điểm 72.000 hồ sơ tồn đọng

Theo số liệu được công bố, đến hết tháng 8/2026, cơ quan thuế đã hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế đối với gần 125.000 doanh nghiệp, chi nhánh và tổ chức. Con số này cao hơn khoảng 30% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong tổng số hồ sơ đã xử lý, khoảng 72.000 hồ sơ tồn đọng từ năm 2025 trở về trước đã được giải quyết dứt điểm. Bên cạnh đó, cơ quan thuế xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế cho hơn 52.000 trường hợp, tạo điều kiện để các đơn vị này tiếp tục thực hiện thủ tục giải thể tại cơ quan đăng ký kinh doanh.

Ở chiều ngược lại, trong quá trình triển khai chiến dịch, hơn 4.000 doanh nghiệp và tổ chức đã được khôi phục mã số thuế để tiếp tục hoạt động.

Liên quan những phản ánh về khó khăn khi thực hiện thủ tục đóng mã số thuế và giải thể doanh nghiệp, ông Lê Long cho biết cơ quan thuế đã tiếp nhận nhiều ý kiến từ doanh nghiệp và cá nhân. Những trường hợp thuộc phạm vi chức năng, thẩm quyền đều đang được xem xét, xử lý theo quy định.

Cơ quan thuế cũng ghi nhận nhu cầu cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan trong việc hoàn thiện chính sách và tháo gỡ các vấn đề về thủ tục.

Theo Phó Cục trưởng Cục Thuế, cơ quan này đang phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất các giải pháp thuộc thẩm quyền của Quốc hội và Chính phủ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp gặp khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục giải thể.

Một số phương án đang được nghiên cứu theo hướng xử lý các vướng mắc phát sinh đối với doanh nghiệp đã ngừng hoạt động trong thời gian dài, chẳng hạn các khoản xử phạt, lệ phí môn bài hoặc tiền chậm nộp liên quan.

Tuy nhiên, việc tháo gỡ những vướng mắc này không đồng nghĩa với việc xóa bỏ các khoản thuế gốc đã phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc những nghĩa vụ thuế khác mà doanh nghiệp vẫn phải thực hiện theo pháp luật.

Về phía ngành Thuế, ông Lê Long cho biết sẽ tiếp tục bố trí nguồn lực để hỗ trợ doanh nghiệp hoàn tất thủ tục rời khỏi thị trường hoặc khôi phục hoạt động. Các hồ sơ đủ điều kiện phải được giải quyết đúng thời hạn, không phát sinh thêm thủ tục hay khoản thu ngoài quy định.

Cùng với đó, ngành Thuế sẽ tăng cường phối hợp với các cơ quan liên quan và xử lý kịp thời những phản ánh có căn cứ về tình trạng chậm trễ hoặc gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp.

Đề xuất chính sách mới hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

Cũng tại cuộc họp báo, Bộ Tài chính thông tin thêm về định hướng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Giới thiệu dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân, cho biết Chính phủ đề xuất xây dựng luật mới nhằm thay thế Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017.

Dự thảo luật gồm 5 chương và 35 điều, với định hướng thay đổi cách thức hỗ trợ doanh nghiệp. Thay vì triển khai hỗ trợ trên diện rộng, chính sách mới hướng đến các chương trình có trọng tâm, phù hợp với nhu cầu và từng giai đoạn phát triển của doanh nghiệp.

Theo định hướng này, hiệu quả chính sách sẽ không còn được đánh giá chủ yếu bằng số lượng doanh nghiệp nhận hỗ trợ mà tập trung vào mức độ phát triển của doanh nghiệp và khả năng tiếp nhận, sử dụng hiệu quả chính sách sau khi được hỗ trợ.

Cách thức quản lý cũng được định hướng chuyển từ việc chú trọng quy trình, thủ tục sang quản lý dựa trên dữ liệu, kết quả thực hiện và trách nhiệm giải trình.

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là đề xuất cơ chế “Phiếu hỗ trợ doanh nghiệp” (Voucher). Theo đó, doanh nghiệp có quyền lựa chọn nội dung cần hỗ trợ cũng như đơn vị cung cấp dịch vụ hỗ trợ.

Cách tiếp cận này hướng tới việc chuyển từ mô hình Nhà nước cung cấp những nội dung sẵn có sang mô hình chính sách xuất phát từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực thuế, định hướng của dự thảo không chỉ tập trung vào miễn, giảm thuế mà còn hướng tới đơn giản hóa thủ tục và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Một đề xuất đáng chú ý là nâng ngưỡng doanh thu lên 10 tỷ đồng/năm để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có thể áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản. Nếu được thực hiện, chính sách dự kiến bao phủ hơn 99% hộ, cá nhân kinh doanh và khoảng 81% doanh nghiệp.

Đối với các hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, dự thảo ngoài các chính sách miễn, giảm thuế còn đưa ra nhiều cơ chế hỗ trợ khác. Trong đó có rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp xuống còn một ngày, miễn một số khoản phí và lệ phí ban đầu, đồng thời áp dụng cơ chế thuế, kế toán và biểu mẫu báo cáo theo hướng tối giản trong 36 tháng đầu.

Các hộ chuyển đổi cũng có thể được hỗ trợ tiếp cận nền tảng số, phần mềm và dịch vụ kế toán nhằm giảm chi phí trong giai đoạn đầu hoạt động.

Dự thảo cũng đưa ra phương án xây dựng mô hình quản trị đơn giản đối với doanh nghiệp một chủ, theo đó không bắt buộc phải có chủ tịch công ty hay kế toán trưởng và được áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản nhất.

Theo bà Trịnh Thị Hương, mục tiêu xuyên suốt của các chính sách mới là bảo đảm hỗ trợ đến đúng doanh nghiệp có nhu cầu, đúng thời điểm và theo cách thức thuận tiện hơn. Qua đó, doanh nghiệp có thêm điều kiện tiếp cận chính sách và chủ động nắm bắt các cơ hội phát triển kinh doanh.

Chiến dịch “làm sạch” mã số thuế: Những trường hợp nào bị rà soát?

VOV.VN - Cục Thuế triển khai chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”, rà soát hơn 617.000 doanh nghiệp trên toàn quốc nhằm chuẩn hóa dữ liệu, xử lý mã số thuế treo và doanh nghiệp không còn hoạt động, góp phần minh bạch môi trường kinh doanh.