Vì sao đã chuyển nhượng nhà, đất nhiều năm vẫn bị báo nợ thuế?

Tại họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Tài chính chiều 6/10, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) trả lời nhiều câu hỏi liên quan đến những khó khăn, vướng mắc người dân, doanh nghiệp gặp phải trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế với ngân sách Nhà nước.

Đáng chú ý, thời gian gần đây, thông qua ứng dụng thuế điện tử eTax Mobile, nhiều người dân bất ngờ phát hiện còn nợ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thậm chí bị phạt chậm nộp, dù đã nộp đầy đủ. Không ít trường hợp đã bán thửa đất từ nhiều năm, sổ đỏ đã sang tên nhưng vẫn được ghi nhận nợ thuế.

Để xóa khoản nợ, nhiều người phải cung cấp giấy tờ chứng minh đã hoàn thành nghĩa vụ thuế, trong khi giao dịch mua bán đã diễn ra nhiều năm và không ít giấy tờ đã bị thất lạc.

Dữ liệu chưa liên thông khiến người bán đất vẫn bị báo nợ thuế

Theo ông Lê Long, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp có phạm vi rất rộng. Dù số thuế từng hộ gia đình, cá nhân phải nộp không lớn, khoảng 0,03-0,15% giá đất tính thuế, tổng thu ngân sách hàng năm từ sắc thuế này vẫn lên tới hàng nghìn tỷ đồng.

Lãnh đạo Cục Thuế cho biết, có 2 khó khăn, vướng mắc dẫn đến tình trạng người dân bị ghi nhận nợ thuế dù thực tế đã hoàn thành nghĩa vụ.

Thứ nhất là hạn chế trong việc liên thông dữ liệu giữa các cơ quan. Cơ quan thuế chỉ là một khâu trong quy trình xử lý các thủ tục liên quan đến đất đai, đặc biệt khi phát sinh giao dịch chuyển nhượng giữa các cá nhân.

"Khi việc chuyển nhượng giữa người mua và người bán chưa hoàn tất thủ tục, chưa sang tên đổi chủ, hoặc thông tin mới chưa được cập nhật, cơ quan thuế vẫn sẽ gửi thông báo nộp thuế về chủ cũ, người đứng tên mảnh đất đó", ông Long nói.

Theo ông, nếu dữ liệu về chủ sở hữu mới được liên thông và cập nhật kịp thời, tình trạng ghi nhận nhầm nghĩa vụ thuế sẽ được khắc phục.

Nguyên nhân thứ hai là việc chuẩn hóa dữ liệu về nghĩa vụ nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp chưa hoàn thiện. Một số trường hợp đã nộp thuế nhưng trong năm vẫn nhận thông báo chưa nộp, có thể do độ trễ trong việc ghi nhận dữ liệu hoặc thông báo bị trùng giữa những người nộp thuế.

Lãnh đạo Cục Thuế cho biết đã ghi nhận một số trường hợp và có biện pháp khắc phục khi nhận được phản ánh của người nộp thuế.

Người dân khi phát sinh vấn đề trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế có thể phản ánh qua Cổng thông tin dịch vụ của cơ quan thuế, Bộ Tài chính hoặc hệ thống eTax Mobile. Cơ quan thuế sẽ rà soát và điều chỉnh theo đúng quy định.

"Cục Thuế cũng sẽ chỉ đạo cơ quan thuế các địa phương xử lý kịp thời các vấn đề này để đây không còn là vướng mắc trong quá trình người dân, doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ ngân sách Nhà nước về thuế đất phi nông nghiệp", ông Long cho hay.

Thông tin thêm về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho rằng, trường hợp người dân đã chuyển nhượng đất đai đúng quy định nhưng cơ quan thuế vẫn thu theo dữ liệu cũ thì trách nhiệm thuộc về các cơ quan quản lý Nhà nước trong việc cập nhật dữ liệu.

“Cần đảm bảo cơ sở dữ liệu về nhà ở, đất đai và dữ liệu thuế được "đúng, đủ, sạch, sống" và liên thông với nhau. Cơ quan thuế đã rất chủ động đề xuất, nhưng cũng cần sự phối hợp trách nhiệm từ các cơ quan khác như chính quyền địa phương, cơ quan tài nguyên môi trường... để không còn xảy ra tình trạng bán nhà đất rồi vẫn nhận thông báo nộp thuế”, Thứ trưởng nêu rõ.

Đề xuất gỡ vướng khi doanh nghiệp giải thể, đóng mã số thuế

Liên quan đến những vướng mắc khi doanh nghiệp thực hiện thủ tục giải thể, đóng mã số thuế, ông Lê Long cho biết, Cục Thuế đã phối hợp với các đơn vị của Bộ Tài chính tổng hợp khó khăn, vướng mắc, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước.

Trên cơ sở đó, cơ quan thuế xây dựng, hoàn thiện dự thảo đề xuất giải pháp tháo gỡ và báo cáo Bộ. Dự thảo đang được lấy ý kiến các bộ liên quan trước khi tổng hợp, trình Chính phủ, cấp có thẩm quyền.

Hàng trăm nghìn DN “sống trên giấy”: Càng để lâu, chi phí giải thể càng lớn

VOV.VN - Nhiều doanh nghiệp đã ngừng kinh doanh nhiều năm nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể. Đến khi muốn “đóng cửa”, chủ doanh nghiệp mới bất ngờ vì phải xử lý hàng loạt nghĩa vụ thuế, tiền phạt và tiền chậm nộp, có trường hợp lên tới vài chục triệu đồng, thậm chí gần cả trăm triệu đồng.

Các giải pháp được nghiên cứu theo hướng giảm bớt những vướng mắc phát sinh đối với doanh nghiệp đã ngừng hoạt động trong thời gian dài, như một số khoản xử phạt, lệ phí môn bài và tiền chậm nộp liên quan.

"Điều này không đồng nghĩa với việc xóa các khoản thuế gốc đã phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc các nghĩa vụ thuế khác mà doanh nghiệp còn phải thực hiện theo quy định", ông Long nói.

Theo lãnh đạo Cục Thuế, khi làm thủ tục giải thể, doanh nghiệp không chỉ phải hoàn thành nghĩa vụ về thuế mà còn có thể phát sinh nghĩa vụ liên quan đến hải quan, bảo hiểm xã hội...Khi doanh nghiệp hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước, cơ quan đăng ký kinh doanh mới có đủ thông tin để xem xét hồ sơ.

Ngành thuế cam kết bố trí nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp rời khỏi hoặc quay trở lại thị trường. Hồ sơ đủ điều kiện phải được giải quyết đúng thời hạn, không đặt thêm thủ tục hoặc khoản thu ngoài quy định. Cơ quan thuế cũng sẽ tăng cường phối hợp với các cơ quan liên quan và kịp thời xử lý phản ánh có căn cứ về tình trạng chậm trễ, gây phiền hà.

"Đối với doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, chúng tôi khuyến nghị không tiếp tục để hồ sơ kéo dài. Doanh nghiệp nên chủ động kiểm tra trạng thái mã số thuế, đối chiếu các thông báo đã nhận và liên hệ trực tiếp cơ quan thuế quản lý để xác định rõ hồ sơ, nghĩa vụ còn phải hoàn thành; đặc biệt, các khoản nợ thuế thực tế đã phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh cần được xử lý sớm để tránh tiếp tục phát sinh tiền chậm nộp", ông Long nhấn mạnh.

Lãnh đạo Cục Thuế cho biết, cơ quan này đã phối hợp với các đơn vị của Bộ Tài chính hoàn thành dự thảo giải quyết khó khăn, vướng mắc trong quá trình đóng mã số thuế và giải thể doanh nghiệp, đã báo cáo Bộ và đang lấy ý kiến các cơ quan liên quan trước khi trình Chính phủ, cấp có thẩm quyền.