Lo ngại hóa đơn tiền điện tăng cao trong những tháng nắng nóng

Tại tọa đàm "Miền Bắc vào mùa nắng nóng: Sử dụng điện hiệu quả, giảm áp lực hệ thống và hóa đơn tiền điện", do báo Công Thương tổ chức ngày 4/6, ông Đỗ Văn Năm, Thành viên HĐTV, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cho biết, do sản lượng điện tiêu thụ tháng 5 tăng mạnh nên chắc chắn hóa đơn tiền điện sinh hoạt của tháng 5 cũng như một số tháng tiếp theo sẽ tăng cao. Mỗi khách hàng sử dụng điện sinh hoạt hoàn toàn có thể tra cứu hàng ngày thông qua website của ngành điện, hoặc app chăm sóc khách hàng cùng nhiều ứng dụng khác.

Qua nhiều năm giải quyết kiến nghị của khách hàng về hóa đơn tiền điện tăng cao, ông Năm cho biết, khi có khiếu nại của khách hàng qua Tổng đài chăm sóc khách hàng, điện lực các địa phương đều liên hệ với khách hàng để tổ chức kiểm tra công tơ, chốt lại chỉ số và rà soát lại hóa đơn theo quy trình thống nhất. Ngành điện cũng rất mong các khách hàng tạo điều kiện cho cán bộ nhân viên phụ trách địa bàn được kiểm tra khiếu nại nhanh nhất, từ đó có kết quả sớm nhất.

“Các khiếu nại hóa đơn tiền điện tăng cao của các hộ gia đình thường đến từ 2 nguyên nhân chính. Một là khách hàng sử dụng các thiết bị làm mát vào mùa hè - đây là phụ tải ảnh hưởng đến hóa đơn tiền điện nhiều nhất, bởi biểu giá điện bậc thang sau thường cao hơn nhiều so với bậc thang trước. Nguyên nhân thứ nữa là nhiều hộ dân chưa chú trọng đầu tư dây dẫn phía sau công tơ. Có hộ gia đình vẫn tận dụng dây súp, dây nối tiếp nhiều loại khác nhau không đảm bảo kỹ thuật, khi vận hành lâu năm bị vỡ, nứt, nóng chảy dẫn đến chạm chập qua mái tôn, qua tường làm rò rỉ làm thất thoát điện năng rất lớn”, ông Năm chia sẻ.

Phân tích nhiều nguyên nhân dẫn đến hóa đơn tiền điện sinh hoạt tăng cao, song theo ông Hà Đăng Sơn, Chuyên gia năng lượng, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và Tăng trưởng xanh, cần nhìn nhận đến nội tại các thiết bị tiêu dùng điện trong gia đình. Theo các kết quả kiểm tra, khảo sát và đo đạc thực tế đối với những khiếu nại của khách hàng sử dụng điện, rõ ràng thiết bị sử dụng điện không tăng, nhưng qua thời gian chất lượng và khả năng hoạt động của các thiết bị sẽ thay đổi nếu gia đình không quan tâm đến việc chăm sóc, kiểm tra bảo trì bảo dưỡng định kỳ.

Cụ thể như nhiều gia đình sử dụng điều hòa không khí, nhưng hầu như không có quy trình kiểm tra, bảo trì, bảo dưỡng, dẫn tới hệ thống trao đổi nhiệt giữa giàn lạnh và giàn nóng bị cản trở bởi bụi bẩn hay thiếu hụt gas,…nên điều hòa không khí phải chạy liên tục không lúc nào ngắt nhưng vẫn thiếu lạnh và tiền điện cứ thế tăng lên.

“Khi thấy không khí trong phòng kém lạnh, người dùng lại có tâm lý giảm thêm nhiệt độ và tăng tốc độ gió, nhưng việc này hầu như không có hiệu quả bởi chênh lệch nhiệt độ trong phòng và ngoài trời quá lớn. Cách sử dụng điều hòa như vậy vừa không hiệu quả, lại kéo theo tiền điện trong tháng tăng vọt. Hiệu quả là chỉ nên để nhiệt độ điều hòa trong phòng chênh lệch với nhiệt độ ngoài trời từ 5 - 7 độ C và có kèm theo quạt gió”, chuyên gia Hà Đăng Sơn phân tích.

Lâu nay khách hàng vẫn đòi hỏi sự minh bạch và rõ ràng trong hóa đơn tiền điện, nhất là trong các tháng cao điểm năng nóng lượng điện sử dụng nhiều. Theo giải thích của ông Nguyễn Thế Hữu, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, mùa nắng nóng nhu cầu phụ tải điện tăng lên và sản lượng điện cũng tăng, dẫn đến tiền điện của khách hàng phải trả cao hơn so với bình thường. Trong mỗi hóa đơn tiền điện của mỗi khách hàng đã thể hiện chi tiết sản lượng điện và giá thành theo mỗi bậc thang, để tính được tổng số tiền điện phải trả trong tháng có cộng thêm cả thuế VAT.

Bên cạnh đó ông Hữu cho rằng, để khách hàng cảm nhận được sức nóng của mùa hè cũng như “sức nóng” của tiền điện, ngành điện áp dụng công tơ điện tử, thu thập dữ liệu tiêu thụ điện hàng ngày, hàng tuần để cập nhật cho khách hàng từ đó khách hàng có thể theo dõi sát sao từng mốc thời gian và lượng điện tiêu thụ. Nhiều công ty điện lực còn có bảng so sánh sản lượng điện, tiền điện giữa tháng này với tháng trước, với tháng cùng kỳ của năm trước để khách hàng tự thấy được mức sử dụng và tiền điện thay đổi ra sao.

“Tiêu thụ điện của khách hàng tăng lên thường rơi vào các bậc thang sau với mức giá cao, khiến tiền điện của tháng đó bị tăng nhanh hơn. Ngành điện buộc phải áp dụng giá điện bậc thang đối với điện sinh hoạt, vì chi phí sản xuất sẽ tăng khi nhu cầu tăng lên. Khi nhu cầu điện tăng cao, các nguồn điện giá rẻ sẽ được ưu tiên huy động trước, những nguồn điện đắt hơn sẽ được huy động sau với tỷ trọng cao hơn dẫn tới giá điện bình quân tăng. Biểu giá điện bậc thang hiện nay không chỉ áp dụng tại Việt Nam, còn đang phổ biến tại các nước trong khu vực. Cùng với đó, việc áp dụng giá điện bậc thang còn vì mục tiêu thúc đẩy việc sử dụng điện tiết kiệm điện hiệu quả”, ông Hữu nói.   

Siết thu tiền điện nhà trọ: Người thuê ngại phản ánh, làm sao để giám sát, xử lý?

VOV.VN - Nghị định 133/2026 siết chặt việc thu tiền điện tại nhà trọ với mức phạt lên tới 30 triệu đồng, nhưng để chấm dứt tình trạng “thu vượt khung”, cần cơ chế giám sát minh bạch và tạo điều kiện để người thuê mạnh dạn phản ánh.