Luật Phát triển đô thị trao quyền cho TP.HCM phát huy nguồn lực đất đai
VOV.VN - Theo dự kiến, Luật Phát triển đô thị sẽ được Quốc hội thông qua vào ngày 24/8 tới đây. Một trong những điểm mới được các chuyên gia, nhà quản lý tại TP.HCM đánh giá cao là quy định thẩm quyền của thành phố trong việc quyết định nguồn lực đất đai, triển khai dự án có sử dụng đất.
Giải quyết triệt để dự án tồn đọng
Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh – Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM cho biết, Trong số các chính sách lớn mà dự thảo Luật Phát triển đô thị tập trung xây dựng, đáng chú ý là về nguồn lực tài chính và đất đai.
Cụ thể, dự thảo luật đề xuất cho thành phố được giữ lại toàn bộ các khoản thu đặc thù mới; được hưởng khoản bổ sung có mục tiêu không quá 70% số tăng thu ngân sách Trung ương trên địa bàn. Cùng với đó là việc phân cấp mạnh thẩm quyền thu hồi đất, chỉnh trang đô thị và áp dụng các cơ chế ưu đãi vượt trội để thu hút nhà đầu tư chiến lược.
Quy định liên quan đến đột phá về đất đai, dự thảo luật đề xuất HĐND thành phố được quy định các quy chế, chính sách về bồi thường, tái định cư tuỳ theo thực tiễn của thành phố để thực hiện linh hoạt công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, không bị đóng khung trong các quy định pháp luật đất đai hiện hành.
"Có những quy định liên quan tới giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng, vướng mắc. Việc này trên cơ sở nghị quyết hiện nay của Quốc hội, và kế thừa Luật Thủ đô. Hy vọng có quy định của luật này thì chúng ta sẽ giải quyết triệt để các vướng mắc của các dự án tồn đọng hiện nay" - bà Hạnh cho biết.
Tháo điểm nghẽn giải phóng mặt bằng
Đánh giá cao quy định tại dự thảo Luật Phát triển đô thị về thẩm quyền ban hành chính sách liên quan đến đất đai, ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM kỳ vọng nội dung này sẽ tạo nền tảng pháp lý vững chắc và "cú hích" thể chế quan trọng, giúp TP.HCM tháo gỡ các điểm nghẽn, bứt phá phát triển trong kỷ nguyên mới.
Theo ông, công tác thu hồi đất và bồi thường giải phóng mặt bằng từ lâu đã là điểm nghẽn lớn trong quá trình triển khai các dự án đầu tư công lẫn đầu tư tư nhân. Những trở ngại trong thỏa thuận, bồi thường, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất với người dân đã tạo ra rào cản, làm chậm tốc độ giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn TP.HCM cũng như nhiều địa phương trong thời gian qua.
So sánh với Thủ đô Hà Nội về nội dung quy định áp dụng phương pháp Bảng giá đất và Hệ số điều chỉnh giá đất để tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, ông Châu cho biết: "Tại Hà Nội, địa phương đã áp dụng hệ số điều chỉnh giá đất gấp 2 lần so với Bảng giá đất, để bồi thường cho người dân. Đây là một bước phát triển mới thể hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc bảo đảm quyền lợi người dân".
Ông Châu kiến nghị, sau khi Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị vào tháng 8/2026 và Luật Đất đai vào cuối năm 2026, chính quyền TP.HCM cần tiếp tục xem xét, cân nhắc điều chỉnh, tính toán hợp lý về việc áp dụng hệ số điều chỉnh giá đất cho một số khu vực đất nông nghiệp để bảo đảm tính công bằng trong xã hội.
Điều 35 của dự thảo Luật Phát triển đô thị (về quản lý, sử dụng, bảo vệ tài nguyên) có một số nội dung đáng chú ý:
Về phân cấp thẩm quyền về đất đai và bồi thường, giải phóng mặt bằng, luật giao quyền chủ động cho địa phương trong việc quyết định thu hồi đất, ban hành chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bố trí nguồn ngân sách địa phương phục vụ giải phóng mặt bằng.
Ngoài ra, luật cho phép tách công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ra thành dự án độc lập để thực hiện trước khi triển khai chính thức dự án đầu tư phát triển đô thị nhằm rút ngắn thời gian và tăng tốc độ giải ngân.
Về phương pháp xác định giá đất bồi thường, luật cho phép HĐND, UBND cấp tỉnh quy định giá đất để tính tiền bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất trên cơ sở Bảng giá đất kết hợp với Hệ số điều chỉnh giá đất (Hệ số K).