Người trẻ mang tranh Đông Hồ đến hội chợ tìm đường cho nghề cũ

Sau khi rời công việc văn phòng để trở về nối nghề, mỗi hội chợ với nghệ nhân trẻ Nguyễn Hữu Đạo không chỉ là dịp đưa nghề đến gần công chúng mà còn là cơ hội tìm thêm khách hàng, đối tác và đầu ra để nghề truyền thống có thể tiếp tục sống được trong đời sống hiện đại.

Người trẻ trở về giữ nghề giữa cuộc tìm kiếm một lối đi mới

Sinh năm 1990, Đạo lớn lên trong gia đình có nhiều thế hệ làm tranh ở Đông Hồ. Cha anh, Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Hữu Quả, đã có hơn 50 năm gắn bó với nghề; còn Đạo thuộc đời thứ 15 của dòng họ Nguyễn Hữu, một trong những dòng họ hiện vẫn duy trì nghề làm tranh. Từ nhỏ, anh đã quen với những bản khắc, giấy dó và các công đoạn làm tranh trước khi tự tay hoàn thiện sản phẩm đầu tiên.

Từng rời quê để làm việc nơi thành thị, Nguyễn Hữu Đạo sau đó trở về với nghề làm tranh của gia đình. Gần 10 năm gắn bó, nghệ nhân trẻ vẫn đang tìm cách để nghề truyền thống không chỉ được giữ lại, mà có thể tiếp tục tạo ra sinh kế trong cuộc sống hôm nay.

Với Nguyễn Hữu Đạo, quyết định trở về không đơn giản là tiếp nối công việc của gia đình. Đó là lựa chọn anh đưa ra sau một khoảng thời gian rời quê, khi nhận ra nghề đã gắn với mình từ những năm tháng đầu đời và đang đứng trước nguy cơ không có người kế thừa. “Đối với nghề tranh Đông Hồ, khoảng mấy chục năm trở lại đây rất là khó khăn trong việc phát triển nghề cũng như đầu ra cho sản phẩm. Những nghệ nhân trước đây đã bỏ và họ chuyển sang làm nghề khác. Hiện tại, làng chỉ còn 3 hộ gia đình còn làm tranh.”

Giữ nghề bằng cách tìm đường cho nghề sống

Những năm gắn bó với nghề, Đạo không chỉ làm lại những gì thế hệ trước đã làm mà tìm cách đưa tranh Đông Hồ đến nhiều không gian hơn, từ triển lãm, hội chợ đến các hoạt động trải nghiệm workshop in tranh. Anh chia sẻ, việc đưa sản phẩm ra ngoài là cách tìm kiếm thêm khách hàng, mở rộng đầu ra hợp tác và tạo cơ hội để nghề được biết đến nhiều hơn. “Trong thời điểm khó khăn nhất, tôi đi quảng bá nhiều hơn, rồi mở những workshop trải nghiệm in tranh, quảng bá giới thiệu trên báo, đài.”

Tại Hội chợ Làng nghề Việt Nam 2026 trên đường Hoàng Quốc Việt, anh tiếp tục mang tranh đến giới thiệu, với mong muốn tìm thêm những khách hàng, đối tác và cơ hội mới cho sản phẩm. Với Đạo, một lần tham gia hội chợ không chỉ để bán thêm một vài sản phẩm. Đây còn là dịp để anh tiếp cận những khách hàng mới, tìm kiếm đối tác và đưa tên tuổi của nghề đến với nhiều người hơn.

Bài toán khoảng cách giữa di sản và giới trẻ

Xuất hiện tại Hội chợ Làng nghề Việt Nam 2026, gian hàng tranh Đông Hồ mở ra nhiều góc nhìn từ công chúng trẻ. “Sự phát triển của công nghệ và thời đại 4.0 khiến giới trẻ quen thuộc với nhiều thiết kế mới. Tranh Đông Hồ mang đậm tính truyền thống, các mẫu mã quen thuộc đã xuất hiện nhiều lần khiến các bạn trẻ cảm thấy quen mắt và chưa tìm thấy sự mới mẻ, sáng tạo. Nhiều người chỉ nhìn thấy yếu tố truyền thống chứ chưa thấy được nét đương đại trong đó”

Dù vậy, dưới góc độ thiết kế, bạn Quốc đánh giá tranh Đông Hồ có chất lượng sản phẩm tốt, tính mộc mạc độc bản và khả năng ứng dụng rất cao. Sự thay đổi trong không gian sống và thói quen thưởng thức nghệ thuật khiến tranh Đông Hồ dần vắng bóng trong các gia đình hiện đại. Với nhiều người trẻ, dòng tranh này giờ đây giống như một di sản văn hóa quý giá để trân trọng, hơn là một lựa chọn trang trí quen thuộc cho ngôi nhà hàng ngày.

Một người trẻ và một lựa chọn chưa dừng lại

Đạo từng chia sẻ rằng anh mong muốn sau này có thể mở những lớp truyền dạy nghề cho các bạn trẻ, qua đó tiếp thêm niềm yêu thích và động lực để thế hệ trẻ tiếp tục học nghề, gắn bó và giữ gìn nghề truyền thống. 

Gần 10 năm kể từ ngày trở về, Nguyễn Hữu Đạo vẫn tiếp tục công việc mà mình đã lựa chọn. Anh không chỉ đứng trước nguy cơ một nghề truyền thống mai một, mà còn phải tự tìm lời giải cho câu hỏi làm thế nào để nghề có thể tiếp tục hiện diện trong đời sống và mang lại thu nhập cho người làm nghề.

Hội chợ rồi sẽ kết thúc, những gian hàng sẽ được thu dọn, nhưng với Đạo, hành trình giữ nghề vẫn còn tiếp diễn. Từ một người trẻ từng rời quê đi tìm con đường riêng đến người trở về nối nghiệp gia đình, lựa chọn của anh hôm nay không chỉ là giữ lại một nghề cũ, mà là tìm một cách để nghề ấy có thể bước tiếp cùng cuộc sống mới.

Đặc sắc triển lãm tranh dân gian Việt Nam tại làng nghề Đông Hồ ở Bắc Ninh

VOV.VN - Ngày 26/3, tại Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ (phường Thuận Thành), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh đã khai mạc Triển lãm tranh dân gian Việt Nam.