Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng thăm và làm việc với Viện lúa ĐBSCL
VOV.VN - Ngày 1/11, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đoàn công tác của Trung ương đã đến thăm và làm việc tại Viện lúa ĐBSCL.
Tham dự cùng đoàn công tác có ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ; ông Trần Chí Hùng, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ cùng lãnh đạo một số các sở, ngành của thành phố Cần Thơ.
Viện lúa ĐBSCL đóng vai trò đầu tàu cả nước trong công tác nghiên cứu, chọn tạo và phát triển giống lúa. Trong đó, đã đóng góp to lớn vào sự tăng trưởng vượt bậc của sản lượng lúa gạo vùng ĐBSCL từ 5 triệu tấn năm 1975 lên khoảng 25 triệu tấn hiện nay. Đến nay, Viện lúa ĐBSCL đã được công nhận và đưa vào sản xuất 180 giống lúa, đồng thời lưu giữ nguồn gen phong phú với khoảng 4.000 dòng/giống lúa địa phương và lúa dại. Hàng năm, Viện lúa ĐBSCL đã cung ứng từ 6.500-7.000 tấn giống siêu nguyên chủng và nguyên chủng chất lượng cao như OM18, OM5451.
Tại buổi làm việc, ông Trần Ngọc Thạch, Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL cho biết, Viện lúa ĐBSCL vẫn còn đối mặt với một số thách thức như: việc tiếp cận các công nghệ lõi như công nghệ gen, vẫn còn chậm và có phần hạn chế so với yêu cầu phát triển. Bên cạnh đó, tốc độ thương mại hóa các sáng chế, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và khai thác thương mại bản quyền giống lúa trên thị trường quốc tế chưa thực sự bắt kịp tiềm năng.
Ông Trần Ngọc Thạch, Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL cũng kiến nghị sớm hoàn thiện hạ tầng khu sản xuất và xem xét đầu tư thành lập Trung tâm xuất sắc chọn tạo giống lúa tại ĐBSCL. Đồng thời cần có chính sách đầu tư cho nghiên cứu cơ bản và công nghệ gốc để tránh phụ thuộc vào nước ngoài; sớm ban hành hành lang pháp lý và quy chuẩn cho sản phẩm chỉnh sửa gen không chứa DNA ngoại lai; linh hoạt điều chỉnh thời gian thực hiện các nhiệm vụ giống cây trồng dài hạn. Bên cạnh đó đổi mới cơ chế tài chính theo hướng nghiệm thu đặt hàng theo sản phẩm thay vì quản lý theo hóa đơn chứng từ mua sắm vật tư truyền thống.
Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu Viện Lúa ĐBSCL cần tập trung đẩy mạnh ứng dụng sâu rộng công nghệ sinh học và công nghệ gen để chọn tạo các giống lúa thế hệ mới có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu và đạt năng suất, chất lượng vượt trội. Đồng thời tham gia sâu hơn và có hiệu quả vào quá trình triển khai Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030”. Bên cạnh đó hoàn thiện các quy trình canh tác hiện đại, gắn kết chặt chẽ từ khâu chọn giống, sản xuất đến chế biến sâu để nâng cao giá trị gia tăng của hạt gạo và phụ phẩm.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị Bộ Tài chính phối hợp Bộ NN&MT rà soát, ưu tiên bố trí nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 để nâng cấp cơ sở vật chất cho Viện; bảo đảm đáp ứng đủ điều kiện của một cơ sở nghiên cứu và sản xuất giống lúa cấp quốc gia. Khẩn trương thẩm định báo cáo khả thi, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và hỗ trợ sớm triển khai Dự án Xây dựng Trung tâm xuất sắc về chọn tạo giống lúa vùng Đồng bằng sông Cửu Long nhằm rút ngắn thời gian chọn giống và ứng dụng công nghệ chiến lược theo Quyết định số 808 của Thủ tướng Chính phủ. Cùng với đó, các cơ quan quản lý nhà nước hỗ trợ Viện Lúa trong việc chuẩn hóa hệ thống sở hữu trí tuệ, đăng ký bảo hộ giống cây trồng quốc tế và kết nối mạng lưới đổi mới sáng tạo công nghệ sinh học toàn cầu.