Quốc hội "chốt" danh mục dự án APEC 2027 được áp dụng cơ chế đặc thù

Phú Quốc thiếu 50% lao động, nhiều dự án APEC gặp áp lực chi phí

Sáng 24/8, với 464/476 đại biểu Quốc hội ấn nút tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.

Với việc Quốc hội thông qua Nghị quyết, các cơ chế đặc thù được kỳ vọng tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý đối với các dự án đang được triển khai với yêu cầu tiến độ rất cao, đồng thời tạo cơ sở để Phú Quốc tiếp tục hoàn thiện hệ thống hạ tầng phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027. Tuy nhiên, vấn đề về định mức, giá xây dựng và những chi phí phát sinh do điều kiện đặc thù của địa bàn Phú Quốc sẽ tiếp tục được rà soát, đánh giá để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét theo đúng trình tự, thẩm quyền.

Trước khi biểu quyết, các đại biểu nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thay mặt Chính phủ trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết.

Chính phủ cho biết, việc triển khai đồng thời 21 dự án phục vụ APEC 2027 trong thời gian ngắn đang tạo áp lực lớn về nhân lực, vật liệu, máy móc và chi phí đầu vào. Tuy nhiên, đề xuất bổ sung cơ chế riêng để xác định giá trị các công trình đã thi công trước dựa trên chi phí thực tế chưa được đưa vào Nghị quyết do đây là vấn đề mới phát sinh, chưa được đánh giá đầy đủ.

Các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 được triển khai trong điều kiện đặc thù, với yêu cầu tiến độ đặc biệt khẩn trương và phải huy động nguồn lực rất lớn trong thời gian ngắn. Việc đồng thời triển khai nhiều dự án trên địa bàn Phú Quốc làm gia tăng đột biến nhu cầu về nhân công, vật liệu, máy móc, thiết bị và các dịch vụ phục vụ thi công. Trong khi đó, Phú Quốc là địa bàn hải đảo, nguồn cung tại chỗ còn hạn chế, nhiều nguồn lực phải huy động, vận chuyển từ đất liền.

Theo số liệu được Chính phủ dẫn lại từ báo cáo của UBND tỉnh An Giang, toàn đảo Phú Quốc cần bổ sung khoảng 50% lực lượng lao động để đáp ứng yêu cầu thi công. Riêng dự án mở rộng sân bay cần duy trì khoảng 4.000 lao động nhưng hiện vẫn thiếu khoảng 2.000 người. Nhiều gói thầu chỉ đáp ứng được 30 - 40% nhu cầu nhân lực theo tiến độ yêu cầu. Chi phí ca máy cũng chịu áp lực do giá nhiên liệu phục vụ tính giá ca máy tăng mạnh trong cùng giai đoạn. Bên cạnh đó là chi phí huy động, tập kết máy móc, thiết bị ra đảo.

Một vấn đề khác được UBND tỉnh An Giang nêu là giá nguyên liệu, vật tư thực tế cao hơn nhiều so với đơn giá công bố. Theo Chính phủ, đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các dự án, công trình quy mô lớn phục vụ APEC 2027.

Trong điều kiện này, nếu áp dụng giá xây dựng được công bố theo quy định hiện hành, Chính phủ cho rằng có thể không phản ánh đầy đủ các yếu tố đặc thù của địa bàn và tình trạng cung - cầu thực tế tại thời điểm thi công, từ đó không bảo đảm nguyên tắc tính đúng, tính đủ chi phí thực tế để hoàn thành công trình.

UBND tỉnh An Giang vì vậy đề xuất bổ sung cơ chế xác định giá trị các dự án đã thi công trước khi hoàn thiện thủ tục dựa trên giá trị thực tế đã thanh toán, thực chi theo hồ sơ, tài liệu của dự án.

Tuy nhiên, Chính phủ chưa đưa nội dung này vào Nghị quyết. Theo Chính phủ, đây là khó khăn mới phát sinh, chưa được UBND tỉnh An Giang báo cáo trong quá trình xây dựng Nghị quyết trình Chính phủ và Quốc hội, đồng thời chưa được báo cáo cấp có thẩm quyền về chủ trương xử lý.

Mặt khác, địa phương chưa làm rõ vướng mắc phát sinh từ quy định cụ thể nào của pháp luật, cũng chưa cung cấp đầy đủ thông tin về hạng mục, khối lượng, giá trị đã thi công và mức chênh lệch giữa đơn giá xây dựng theo quy định với giá trị thực tế.

Việc bổ sung ngay một cơ chế mới khi chưa được rà soát, nghiên cứu và đánh giá tác động đầy đủ, chưa được các bộ, ngành, cơ quan, địa phương thảo luận, thống nhất là chưa khả thi. Nếu trong quá trình thực hiện phát sinh vướng mắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội nhưng chưa có cơ chế xử lý, UBND tỉnh An Giang sẽ báo cáo Chính phủ để báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Do đó, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo UBND tỉnh An Giang và các cơ quan liên quan rà soát toàn diện vấn đề định mức, giá xây dựng, làm rõ khối lượng, giá trị đã thi công và mức chênh lệch để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Chỉ áp dụng cơ chế đặc thù cho các dự án đã được xác định

Một nội dung quan trọng được thông qua là yêu cầu kiểm soát chặt phạm vi áp dụng Nghị quyết, tránh mở rộng đối tượng hoặc tạo tiền lệ xử lý các trường hợp tương tự.

Theo đó, Nghị quyết tập trung vào các dự án thuộc danh mục được phê duyệt tại Quyết định số 948/QĐ-TTg ngày 17/5/2025; các công trình, hạng mục thuộc dự án đối ứng thực hiện trên quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC; cùng hoạt động khai thác, thu hồi khoáng sản, đổ chất thải, tiếp nhận chất thải từ hoạt động xây dựng phục vụ các công trình thuộc phạm vi này.

Điểm đáng chú ý là các dự án, công trình được áp dụng cơ chế phải đã được tổ chức triển khai, thi công từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026, trước khi hoàn thiện đầy đủ thủ tục theo quy định pháp luật. Các cơ chế đặc thù không nhằm miễn nghĩa vụ của chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu theo pháp luật hiện hành.

Đối với chất thải xây dựng, các vị trí đã tiếp nhận chất thải nhưng sau đó được xác định phải di dời sẽ phải được hoàn trả mặt bằng theo quy hoạch. UBND tỉnh An Giang có trách nhiệm xây dựng phương án di dời nếu vị trí tiếp nhận chất thải xâm phạm vùng lõi của di sản thiên nhiên.

Hoạt động đổ, tiếp nhận chất thải từ các công trình thi công sau ngày 18/5/2026 phải thực hiện theo pháp luật hiện hành.

Đối với khoáng sản, giữ trách nhiệm của UBND tỉnh An Giang trong xác định nghĩa vụ tài chính đối với chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu và thanh toán khối lượng khoáng sản đã khai thác, thu hồi. Các chủ thể thực hiện dự án chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của hợp đồng, hóa đơn, chứng từ và hồ sơ chứng minh khối lượng khoáng sản đã khai thác, thu hồi.

Một điểm khác được chỉnh lý là lược bỏ quy định thời hạn cho thuê đất 70 năm trong dự thảo. Thời hạn này sẽ được thực hiện theo pháp luật đất đai hiện hành, với thời hạn tối đa 70 năm, thay vì đặt ra một chính sách đặc thù riêng trong Nghị quyết. UBND tỉnh An Giang có trách nhiệm trong việc rà soát, xác định các vướng mắc thuộc phạm vi Nghị quyết và báo cáo Chính phủ, cấp có thẩm quyền khi phát sinh vấn đề mới.

APEC 2027: Đề xuất giải pháp quản lý đất lấn biển, bảo đảm quyền lợi người dân

VOV.VN - Thảo luận về Dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, ĐBQH đề nghị hoàn thiện quy định về xác định giá đất lấn biển, tăng cường kiểm soát tài sản công, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người dân, người lao động.