Tháo gỡ vướng mắc dự án APEC 2027 nhưng không để hợp thức hóa sai phạm

Đề xuất tiếp tục thi công trong khi hoàn thiện thủ tục

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.

Theo Chính phủ, nghị quyết chỉ áp dụng đối với các dự án, công trình phục vụ APEC 2027 đã triển khai thi công từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026 khi chưa hoàn tất đầy đủ các thủ tục pháp lý theo quy định. Đây là các dự án thuộc danh mục được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, bao gồm công trình đối ứng của dự án BT Trung tâm Hội nghị APEC và các dự án có hoạt động khai thác, thu hồi khoáng sản phục vụ thi công.

Để tháo gỡ vướng mắc, Chính phủ đề xuất cho phép các dự án được tiếp tục thi công trong quá trình hoàn thiện thủ tục pháp lý nhằm bảo đảm tiến độ chuẩn bị APEC 2027. Đối với các hạng mục đã thi công trước khi hoàn tất thủ tục, kết quả thực hiện sẽ được ghi nhận. Những dự án đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ sẽ được áp dụng quy trình rút gọn hoặc cơ chế đặc biệt nhưng vẫn phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu về quy chuẩn kỹ thuật, an toàn công trình, bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy và an toàn lao động.

Đối với các dự án đối ứng theo hình thức BT, dự thảo cho phép áp dụng cơ chế giao đất từng phần đối với diện tích chưa hoàn tất thủ tục đất đai; giá trị quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư được xác định theo giá đất cụ thể tại thời điểm phê duyệt thiết kế cơ sở, thời hạn sử dụng đất tính từ thời điểm bàn giao mặt bằng.

Một nội dung đáng chú ý khác là khối lượng công trình đã thi công trước khi hoàn thiện thủ tục đầu tư sẽ được ghi nhận để làm cơ sở nghiệm thu, thanh toán, giải ngân và kiểm toán. Kiểm toán Nhà nước sẽ thực hiện kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư trước khi UBND tỉnh An Giang phê duyệt quyết toán dự án.

Dự thảo cũng quy định cơ chế miễn trừ trách nhiệm đối với người đứng đầu, cán bộ tham gia xây dựng, thẩm định, triển khai dự án và các tổ chức, cá nhân tham gia thi công trước khi hoàn thiện thủ tục nếu không có hành vi vụ lợi, tham nhũng hoặc tiêu cực trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Đề nghị siết điều kiện để tránh hợp thức hóa sai phạm

Thẩm tra dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành nghị quyết nhưng đề nghị tiếp tục hoàn thiện nhiều nội dung để bảo đảm chặt chẽ, tránh phát sinh rủi ro.

Đối với việc xử lý các hoạt động khai thác, thu hồi khoáng sản, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung các điều kiện nghiêm ngặt về kiểm tra hiện trạng, xác nhận khối lượng, nguồn gốc, mục đích sử dụng, thời điểm khai thác và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan. Đồng thời, cần quy định rõ việc xác định khối lượng khoáng sản đã sử dụng cho các công trình APEC và phần còn dư để quản lý theo quy định, không để hợp thức hóa hoạt động khai thác khoáng sản trái phép hoặc gây thất thoát tài nguyên nhà nước.

Đối với các dự án đã thi công khi chưa hoàn tất thủ tục đầu tư công hoặc đầu tư theo phương thức PPP, Ủy ban đề nghị chỉ cho phép tiếp tục thi công khi các hạng mục đã có thiết kế bản vẽ thi công được đơn vị tư vấn độc lập thẩm tra theo quy định của Luật Xây dựng. Đồng thời cần làm rõ cơ sở pháp lý của việc áp dụng trình tự, thủ tục đặc biệt để bảo đảm thống nhất với Luật Đầu tư công và Luật Đầu tư.

Cơ quan thẩm tra cũng lưu ý việc cho phép hoàn thiện thủ tục xây dựng sau khi đã thi công không chỉ là vấn đề cải cách thủ tục hành chính mà còn liên quan trực tiếp đến kiểm soát chất lượng và an toàn công trình. Vì vậy, cần bổ sung cơ chế giám sát, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong kiểm tra, thẩm định, nghiệm thu và xử lý các rủi ro phát sinh.

Đối với các cơ chế đặc thù về đất đai, nhất là quản lý quỹ đất lấn biển và thanh toán hợp đồng BT, Ủy ban đề nghị đánh giá kỹ tác động, làm rõ căn cứ xác định giá đất, thẩm quyền giao đất, cho thuê đất và trách nhiệm của các bên nhằm bảo đảm không thất thoát tài sản nhà nước và giữ tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Đồng thời, Chính phủ cần tiếp tục rà soát, báo cáo cấp có thẩm quyền đối với các chính sách đặc thù vượt thẩm quyền trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Đường Vành đai 4 Hà Nội: Ưu tiên hoàn thành các cầu vượt sông phục vụ APEC 2027

VOV.VN - Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô đang được đẩy nhanh tiến độ sau khi cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng. Theo kế hoạch, các cầu vượt sông Hồng và sông Đuống sẽ được thông xe kỹ thuật trước thời điểm diễn ra Hội nghị APEC 2027, góp phần bảo đảm kết nối giao thông khu vực.