Sở hữu 14/34 cảng biển cả nước, miền Trung vẫn chỉ đóng góp hơn 19% GDP
VOV.VN - Miền Trung sở hữu 14/34 cảng biển, 12 cảng hàng không, 11 khu kinh tế ven biển cả nước, nhưng với gần 27% dân số mới chỉ đóng góp 19,26% GDP. Nghịch lý này vừa được đặt lên bàn tại Phiên bàn tròn khu vực miền Trung, Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026, tổ chức ngày 26/9 tại thành phố Đà Nẵng.
Đây là phiên bàn tròn cấp miền thứ 2 trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam năm 2026 (VPSF 2026), do Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam tổ chức, quy tụ cộng đồng doanh nghiệp khu vực Trung Bộ để nhận diện điểm nghẽn chung, đề xuất giải pháp liên kết vùng.
Ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch VPSF 2026 cho rằng, khi Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2026, câu hỏi quan trọng với khu vực kinh tế tư nhân không chỉ là quy mô tăng bao nhiêu, mà doanh nghiệp Việt Nam đang đứng ở đâu trong chuỗi tạo ra giá trị, giữ lại được bao nhiêu và có lớn lên cùng tăng trưởng hay không.
Ông Đặng Hồng Anh chỉ ra 3 khoảng cách cần thu hẹp: từ chủ trương đến thực thi; từ hạ tầng đến hành lang kinh tế; và từ tăng trưởng của địa phương đến năng lực lớn lên của doanh nghiệp.
“Một địa phương có thể thu hút thêm nhiều tỷ USD đầu tư, xây dựng thêm nhiều khu công nghiệp, đón những tập đoàn lớn, nhưng nếu doanh nghiệp địa phương vẫn chỉ cung ứng những sản phẩm, dịch vụ giá trị thấp hoặc thậm chí đứng ngoài chuỗi cung ứng thì hiệu ứng lan tỏa sẽ thấp hơn nhiều so với tiềm năng. Tỷ lệ 80,1% kim ngạch xuất khẩu thuộc FDI là một chỉ dấu đáng suy ngẫm”, ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam phân tích.
Liên quan vấn đề thuế, ông Nguyễn Trọng Hiếu, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ thành phố Đà Nẵng thông tin, hiện cơ quan thuế đã dựa trên dữ liệu hệ thống để nhận diện 300 doanh nghiệp có quy mô lớn, doanh thu trên 1.000 tỷ đồng nhưng lợi nhuận qua nhiều năm lỗ hoặc rất thấp, đưa vào diện kiểm tra. Ông Nguyễn Trọng Hiếu kiến nghị doanh nghiệp cần minh bạch dữ liệu ngay từ đầu, chủ động rà soát sự nhất quán giữa hợp đồng, hóa đơn, kế toán, dòng tiền, thay vì chờ đến khi cơ quan thuế yêu cầu mới rà soát số liệu.
“Cái gì chúng ta làm thực và minh bạch dữ liệu thì chúng ta có thể giải trình rất dễ dàng. Còn nếu như chúng ta vẫn giữ tư duy như trước đây, không minh bạch hoặc số liệu không rõ ràng thì những yêu cầu giải trình sẽ rất khó khăn cho doanh nghiệp”, ông Nguyễn Trọng Hiếu nêu ý kiến.
Từ góc nhìn vùng, PGS.TS Trần Đình Thiên, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia cho rằng, miền Trung là nơi được ví là “đòn gánh gánh non sông”. Khu vực này không thiếu lợi thế, mà thiếu cách liên kết để cộng hưởng lợi thế. Các cực tăng trưởng hiện nay mới là “những hòn đảo công nghiệp”, chưa phải “một quần đảo có cầu nối”.
Ông Trần Đình Thiên đề xuất chuyển từ liên kết theo địa giới sang liên kết theo chuỗi giá trị, lấy doanh nghiệp làm chủ thể, thành phố Đà Nẵng là điểm hội tụ dịch vụ của vùng, đồng thời kiến nghị 3 việc cần làm ngay: thiết lập cơ chế điều phối liên vùng; phân vai hệ thống cảng biển, logistics; và hình thành thiết chế thường trực của doanh nghiệp miền Trung đặt tại Đà Nẵng.
Ông Trần Đình Thiên cho rằng: “Kết nối vùng, liên kết vùng, liên kết thể chế của thành phố Đà Nẵng với lại phần còn lại của vùng miền Trung. Có thể là vùng Duyên hải phía Nam, cũng có thể là Đà Nẵng là tọa độ có thể kết nối Bắc Trung Bộ. Nhiều vấn đề chưa được khơi thông, chưa tạo kết nối. Đà Nẵng vẫn là một thể chế đặc biệt, dẫn dắt thì đúng rồi, nhưng mà thể chế vùng nó chưa có. Kết nối thể chế như hiện này còn có vấn đề”.
Theo lãnh đạo thành phố Đà Nẵng, khu vực miền Trung có vị trí chiến lược, tiềm năng lớn về kinh tế biển, du lịch, công nghiệp, nhưng quy mô và môi trường từng địa phương còn phân tán, kết nối hạ tầng, nguồn lực, chuỗi cung ứng chưa đồng đều. Thực hiện Nghị quyết số 27 ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia, phát triển vùng miền Trung được xác định là yêu cầu tất yếu, cần tư duy phát triển theo không gian kinh tế vùng, kết nối hạ tầng, thị trường, nguồn hàng để hình thành chuỗi giá trị có khả năng cạnh tranh.
Ông Phan Thái Bình, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho biết, thành phố mong muốn trở thành đầu mối kết nối nguồn lực, sáng kiến, thị trường và cộng đồng doanh nghiệp trong toàn khu vực, cam kết tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, duy trì đối thoại thực chất, đồng hành với doanh nghiệp.
“Thành phố Đà Nẵng xác định cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân không chỉ là đối tượng phục vụ mà còn là đối tác đồng hành quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển. Đà Nẵng sẽ luôn đồng hành và tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp đầu tư, đổi mới sáng tạo, mở rộng không gian sản xuất kinh doanh, tăng cường kết nối với các địa phương và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị”, ông Phan Thái Bình cho biết thêm.