Từ bến tàu không số đến cảng biển hiện đại: Hải Phòng nối dài hành trình trên biển
VOV.VN - Từ Bến K15 và hệ thống cảng biển, nơi vừa là tiền tuyến chiến đấu, vừa là hậu phương chi viện trong kháng chiến chống Mỹ đến các cảng nước sâu, trung tâm logistics hiện đại hôm nay, Hải Phòng đang nối dài hành trình lịch sử đầy tự hào.
Trong tiếng sóng biển rì rào, Bến K15 Đồ Sơn, nơi xuất phát của những con tàu không số gắn với huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển đang khoác lên mình diện mạo mới. Công trình được thành phố Hải Phòng đầu tư tôn tạo khang trang, đồng bộ, với không gian mở rộng; những lối đi sạch đẹp, khu tưởng niệm trang nghiêm. Tất cả như kể câu chuyện về lịch sử hào hùng trên chính vùng biển này.
Hơn 60 năm trước, từ Bến K15 dưới chân núi Vạn Hoa – Đồ Sơn, những con tàu đặc biệt, không số hiệu, không dấu vết đã âm thầm rời bến, mở ra Đường Hồ Chí Minh trên biển. Suốt 14 năm (1961-1975), bất chấp sự kiểm soát gắt gao của địch, những con tàu không số đã vượt trùng khơi, thực hiện hơn 1.800 chuyến đi, vận chuyển trên 150.000 tấn vũ khí, hàng hóa và hơn 80.000 lượt cán bộ chiến sỹ chi viện cho chiến trường miền Nam.
Ông Hoàng Gia Hiếu, cựu chiến binh tàu không số, hiện sinh sống tại phường Đồ Sơn (TP Hải Phòng) vẫn nhớ như in chuyến vượt biển đầu tiên cùng đồng đội vào tháng 8/1964. Tàu bị mắc cạn tại khu vực Hoàng Sa do biển quá êm, không phát hiện được bãi cạn, nhưng với quyết tâm "không để mất tàu, không để mất vũ khí", ông và đồng đội đã vật lộn với sóng biển suốt một ngày đêm để cứu tàu thành công và tiếp tục hành trình vào bến Cà Mau.
Cựu chiến binh Hoàng Gia Hiếu kể: Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, dù còn nhiều gian nan, thiếu thốn, nhưng với quyết tâm khắc phục mọi khăn, sẵn sàng hoàn thành nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ tàu không số đã mưu trí, dũng cảm, chiến đấu ngoan cường trước kẻ thù. Mặc dầu tàu địch được trang bị súng to, pháo lớn, trong khi tàu của ta là tàu gỗ, bé, nhưng cán bộ chiến sĩ đã chiến đấu anh dũng, bắn cháy được tàu địch. "Động lực lớn nhất của anh em tôi là chiến thắng kẻ thù, làm sao chi viện thật nhiều vũ khí cho chiến trường miền Nam để đánh thắng giặc Mỹ, thống nhất nước nhà", ông Hoàng Gia Hiếu nhấn mạnh.
Không chỉ là tuyến vận tải quân sự, những con tàu không số đã viết nên một kỳ tích trên biển, góp phần quan trọng tạo nên thế và lực cho chiến trường, góp phần vào thắng lợi của dân tộc. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Cần (hiện sống tại Hà Nội) vô cùng xúc động khi được trở lại Bến K15 anh hùng.
"Là một cựu chiến binh cũng là người lính trong quân chủng Hải quân, tôi rất tự hào về các thế hệ đàn anh đi trước, những người chiến sĩ Hải quân trên các con tàu không số năm xưa. Những chuyến đi vượt biển có thể nói không hẹn ngày trở lại, họ cống hiến tuổi xuân để chi viện cho tiền tuyến; có những người đã chiến đấu hy sinh, nằm lại dưới lòng biển khơi. Tất cả cho mục tiêu giải phóng miền Nam thống nhất đất nước", ông Nguyễn Văn Cần bày tỏ.
Từ những ký ức hào hùng ấy, Đồ Sơn đang chuyển mình mạnh mẽ và từng bước khẳng định vai trò là một trọng điểm kinh tế biển của Hải Phòng. Cùng với việc đầu tư hạ tầng, phát triển du lịch và dịch vụ, địa phương chú trọng khai thác chiều sâu văn hóa – lịch sử, coi đó là nền tảng để tạo nên sức hút riêng biệt. Trong đó, Bến K15 Đồ Sơn không chỉ là một di tích mà còn được xác định là điểm nhấn quan trọng, kết nối quá khứ với hiện tại.
Theo ông Phạm Hoàng Tuấn, Phó Chủ tịch UBND phường Đồ Sơn, Bến K15 đang được xây dựng trở thành không gian giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, đồng thời là sản phẩm du lịch đặc sắc, góp phần tạo động lực mới cho phát triển du lịch và kinh tế biển của Đồ Sơn. "Bên cạnh bến K15, chúng tôi có đầy đủ các quần thể di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn và chúng tôi đã xây dựng những tour tuyến, những sản phẩm du lịch để thu hút đông đảo du khách đến với Đồ Sơn và đưa Đồ Sơn trở thành điểm đến bốn mùa", ông Phạm Hoàng Tuấn nói.
Không chỉ có bến K15 lịch sử, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hải Phòng với vai trò là cảng biển lớn nhất miền Bắc vừa là tiền tuyến thử lửa với quân thù, góp phần đánh thắng hai cuộc chiến tranh phá hoại và phong tỏa của Đế quốc Mỹ, vừa là hậu phương vững chắc chi viện cho chiến trường miền Nam. Ông Hoàng Minh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng cho biết, trong kháng chiến chống Mỹ, Đảng bộ, quân và dân Hải Phòng đã 3 lần được Bác Hồ gửi thư khen và tặng cờ luân lưu "Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược".
"Kể từ trận đầu bắn rơi máy bay Mỹ trên đảo Bạch Long Vĩ (ngày 26-3-1965) đến chiến thắng oanh liệt trong chiến dịch 12 ngày đêm cuối năm 1972, quân và dân Hải Phòng đã chiến đấu trên 4.000 trận, bắn rơi 317 máy bay Mỹ; bắn cháy 8 tàu chiến của địch. Chính quyền, quân dân Hải Phòng cùng các đơn vị vũ trang đã xây dựng chiến tranh nhân dân trên biển; rà phá, tháo gỡ gần 895 quả bom, thủy lôi, bảo đảm thông luồng lạch ra vào Cảng Hải Phòng để tiếp nhận sự viện trợ của bạn bè quốc tế và chi viện cho các chiến trường miền Nam", ông Hoàng Minh Cường cho biết.
Thành phố Hải Phòng ngày nay, với truyền thống “Trung dũng – Quyết thắng” đang nỗ lực bứt phá, trở thành thành phố cảng biển năng động, hiện đại, động lực tăng trưởng của miền Bắc và cả nước, là địa phương duy nhất 11 năm liên tiếp tăng trưởng 2 con số.
Thành phố hiện có 6 bến cảng nước sâu tại khu bến Lạch Huyện; năm 2025, tổng sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển Hải Phòng đạt hơn 115,6 triệu tấn. Thành phố sẽ đầu tư xây dựng dự án cảng và trung tâm logistics Nam Đồ Sơn, với khả năng tiếp nhận tàu đến 200 nghìn DWT, tạo thêm cực tăng trưởng mới cho hệ thống cảng biển Hải Phòng.
Từ những con tàu không số năm xưa lặng lẽ vượt biển trong khói lửa chiến tranh đến những con tàu container hiện đại hôm nay vươn ra đại dương, Hải Phòng đã và đang viết tiếp một hành trình mới, vươn ra biển lớn cùng sự phát triển vươn mình bứt phá của đất nước.