Từ quyết sách của Quốc hội đến thực tiễn hoạt động doanh nghiệp
VOV.VN - Giai đoạn 2026-2030, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm, GDP bình quân đầu người đạt 8.500 USD, tỷ trọng kinh tế số trong GDP đạt 30% và xây dựng nền kinh tế số ổn định, thịnh vượng.
Để đạt được mục tiêu này, việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, tiếp tục cải cách thể chế để thúc đẩy nền kinh tế phát triển là nhiệm vụ rất nặng nề được đặt ra đối với hoạt động của Quốc hội. Trong những kỳ họp gần đây, Quốc hội đã không ngừng đổi mới, khơi thông những điểm nghẽn, để thể chế trở thành động lực của sự đổi mới. Những nỗ lực đó đã và đang tạo xung lực mới, thúc đẩy tinh thần chủ động, sáng tạo, tự lực, tự cường của cộng đồng doanh nghiệp.
Cuối năm 2025, cả nước có tới gần 3.000 dự án tồn đọng, kéo dài nhiều năm với giá trị, nguồn lực rất lớn bị lãng phí. Các dự án chủ yếu do vướng mắc về pháp lý liên quan đến quản lý, sử dụng đất đai, quy hoạch. Các dự án tồn đọng thuộc thẩm quyền giải quyết của cả Trung ương, nhưng chủ yếu thuộc thẩm quyền địa phương. Thiếu nguồn cung là nguyên nhân chính dẫn đến giá nhà, đất tăng rất mạnh, có nơi tăng gấp 5 lần chỉ sau khoảng 3 năm (2022-2025).
Tuy nhiên, với những chính sách tháo gỡ khó khăn cho các dự án được Quốc hội cụ thể hóa bằng các Luật, Chính phủ và các địa phương triển khai thực hiện, hàng nghìn dự án bất động sản đã được triển khai và đưa vào sử dụng. Năm 2026, nguồn cung bất động sản (chủ yếu là căn hộ chung cư) mở bán mới trên cả nước có thể đạt 100 nghìn sản phẩm.
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch HĐQT, Công ty cổ phần Phương Đông cho rằng: "Trong 6 tháng cuối năm thị trường Hà Nội không chỉ riêng nhà ở thương mại khoảng 39.000 căn, mà sẽ có khoảng 18.000 căn nhà ở xã hội được bán ra thị trường. Có thể phân khúc nhà giá rẻ chưa dư cung nhưng phân khúc cao cấp sẽ dư. Như vậy, các doanh nghiệp sẽ phải hạ giá xuống, kiện toàn rủi ro và ít nhất hạ giá xuống khoảng 10%".
Theo phản ánh thực tế của doanh nghiệp, những rào cản về điều kiện, môi trường kinh doanh không chỉ cản trở sự phát triển của doanh nghiệp mà còn gây khó khăn cho các địa phương trong quá trình thực thi. Trong đó, vướng mắc nhiều nhất thuộc về các lĩnh vực đất đai, xây dựng, môi trường và giao thông vận tải. Về mặt số lượng, ngành nghề kinh doanh có điều kiện có giảm, nhưng lại dẫn chiếu đến các quy định khác, nên việc cắt giảm chưa khẳng định được là thực chất.
Và đây là ý kiến của lãnh đạo doanh nghiệp và đại diện Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội: "Vấn đề hiện nay là sự công bằng giữa doanh nghiệp tư nhân trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Không cớ gì mà họ cũng giống như chúng tôi nhưng lại được hưởng ưu đãi về thuế và thuê đất giá rẻ".
"Chính quyền địa phương luôn tạo điều kiện, nhưng chỉ ký được hợp đồng thuê đất cho chúng tôi là 5 năm. Đó là điều kiện khó mà Ngân hàng không làm tài sản đảm bảo. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa rất mong muốn Chính phủ và các bộ, ban ngành, lãnh đạo các tỉnh, thành phố rà soát, kiểm tra, đánh giá để cắt giảm một số thủ tục hành chính, các điều kiện kinh doanh".
Một nội dung rất quan trọng trong cải cách thể chế là hoàn thiện những quy định của pháp luật để tháo gỡ những điểm nghẽn mà nền kinh tế, trong đó có các chủ thể là người dân và doanh nghiệp đang phải đối diện. Chỉ trong 2 kỳ họp vừa qua, những luật và Nghị quyết của Quốc hội đang từng bước tháo gỡ khó khăn về đất đai, xây dựng, quy hoạch, đầu tư và vấn đề tiếp cận nguồn lực của doanh nghiệp.
Tiến sỹ Lê Duy Bình Giám đốc điều hành Economica Việt Nam nhìn nhận: "Những Nghị quyết về trí tuệ nhân tạo, về đổi mới khoa học và công nghệ, đầu tư vào khoa học công nghệ, chúng tôi kỳ vọng sẽ tháo gỡ được rất nhiều điểm nghẽn mà nền kinh tế của chúng ta đang gặp phải. Từ đó, chúng ta có thể chuyển mình từ một nền kinh tế chủ yếu dựa vào những nhân tố sản xuất, dựa vào những nguồn lực đầu vào sang một mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, dựa nhiều hơn vào tri thức, năng suất lao động. Những điều này giúp chúng ta có một nền kinh tế có khả năng cạnh tranh mạnh mẽ hơn".
Mặc dù hệ thống pháp luật của nước ta đã được sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước với những mục tiêu rất cao. Mặc dù vậy, vẫn còn đó những khó khăn, vướng mắc mà doanh nghiệp đang phải đối điện. Vì vậy, Quốc hội cần tiếp tục rà soát toàn diện, loại bỏ những quy định lạc hậu, xây dựng hệ thống pháp luật tiến bộ, khoa học, minh bạch, có tính ổn định cao. Việc phân cấp, phân quyền phải thực chất, nhằm phát huy tính chủ động, dám nghĩ dám làm của các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.