Xã miền núi ở Đà Nẵng tìm giải pháp vừa giữ rừng vừa tăng trưởng kinh tế
VOV.VN - Một xã miền núi ở TP Đà Nẵng với hơn 70% diện tích là rừng, nơi trú ngụ của quần thể Voọc chà vá chân xám quý hiếm, nhưng lao động qua đào tạo chưa đến 15%, kinh tế hộ còn manh mún, vậy làm sao để vừa giữ rừng, vừa phát triển kinh tế bền vững, vẫn là bài toán trăn trở của người dân nơi đây.
Bài toán “giữ rừng và thúc đẩy tăng trưởng” được đưa ra tại Hội thảo khoa học quốc gia “Đánh giá tiềm năng, lợi thế để xác định động lực tăng trưởng, phát triển kinh tế - xã hội xã Tam Mỹ, thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn mới” vừa diễn ra sáng nay (21/7), tại xã Tam Mỹ, thành phố Đà Nẵng. Hội thảo quy tụ hơn 200 đại biểu và 35 bài tham luận được chọn lọc từ 50 bài gửi về.
Xã Tam Mỹ, thành phố Đà Nẵng đang đứng trước nghịch lý: rừng chiếm phần lớn diện tích tự nhiên, nhưng lực lượng lao động tại chỗ chủ yếu sản xuất nông - lâm nghiệp, lao động ngày càng già hóa, tỷ lệ qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ chỉ chiếm 12% đến 15%. Lao động qua đào tạo lại tập trung chủ yếu ở khối cán bộ, công chức, viên chức giáo dục, y tế; trong khi đó khu vực sản xuất trực tiếp và quản trị hợp tác xã, doanh nghiệp thiếu hụt lớn. Một số khu vực tại đây đang là nơi trú ngụ của quần thể Voọc chà vá chân xám, loài linh trưởng quý hiếm, với số lượng chỉ khoảng 75 cá thể. Đây chính là nút thắt mà PGS.TS Vũ Thị Phương Anh, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Quảng Nam nêu ra tại tham luận “Phát triển du lịch cộng đồng - tạo động lực tăng trưởng kinh tế cho xã Tam Mỹ”.
"Có rất nhiều trang trại cây ăn trái đã đưa các loại cây từ miền Nam về trồng ở đây. Đặc biệt, Tam Mỹ có hệ thống suối, khe khá lớn, cũng đã trở thành những danh lam, thắng cảnh. Đã có những đoàn, những tour khách du lịch đến đây, tuy nhiên chúng ta vẫn chưa có hình thức tổ chức thật sự bài bản", PGS.TS Vũ Thị Phương Anh nói.
Ông Bùi Văn Hoàng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tam Mỹ cho rằng, tiềm năng tự thân sẽ không còn là lợi thế nếu không được chuyển hóa thành động lực phát triển bằng tư duy mới, cách làm mới.
“Xã Tam Mỹ được thiên nhiên ưu đãi với hệ sinh thái rừng, sông, suối, hồ đập, cảnh quan tự nhiên phong phú; có bản sắc văn hóa đặc sắc của đồng bào Cor; có truyền thống cách mạng; có quỹ đất, dư địa phát triển và vị trí kết nối thuận lợi trong không gian phát triển phía Nam thành phố Đà Nẵng. Cần làm rõ đâu là những động lực tăng trưởng có khả năng tạo sức lan tỏa lâu dài?”, ông Bùi Văn Hoàng cho biết thêm.
Nhiều chuyên gia cho rằng, giải pháp căn cơ là xây dựng cơ chế chi trả dịch vụ môi trường rừng, tham gia thị trường tín chỉ carbon để người dân có thu nhập từ chính việc giữ rừng; đồng thời đẩy mạnh liên kết đào tạo nghề nông nghiệp công nghệ cao, du lịch cộng đồng theo địa chỉ đặt hàng giữa chính quyền xã với các cơ sở đào tạo.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ blockchain trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc nông sản cũng được xem là hướng đi giúp các sản phẩm đặc trưng địa phương tiếp cận được thị trường, quỹ đầu tư và hệ thống phân phối lớn hơn. Nhiều ý kiến cũng đề xuất xây dựng các mô hình kinh tế tích hợp đa giá trị như kết hợp trồng dược liệu dưới tán rừng với du lịch trải nghiệm, chăn nuôi gắn với du lịch sinh thái, từng bước hình thành chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ bền vững cho nông sản địa phương.
Bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng nêu quan điểm: phát triển kinh tế phải dựa trên nguyên tắc bảo tồn là nền tảng, thu hút đầu tư du lịch sinh thái có kiểm soát, gắn chặt với bảo vệ nghiêm ngặt hệ sinh thái rừng và loài Voọc chà vá chân xám, đồng thời ứng dụng chuyển đổi số vào nông nghiệp để nâng cao thu nhập cho người dân dưới tán rừng:
Bà Nguyễn Thị Anh Thi đề nghị Đảng uỷ xã Tam Mỹ và Trường Cao đẳng Quảng Nam phối hợp chặt chẽ, khẩn trương rà soát, đề xuất các đề án như: Phát triển du lịch cộng đồng, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp… Tổng hợp toàn bộ các kiến nghị, giải pháp khả thi từ Hội thảo để báo cáo, tham mưu Thành ủy, HĐND thành phố và UBND thành phố xem xét, ban hành các cơ chế hỗ trợ phát triển phù hợp nhất cho địa phương.