Xuất khẩu bền vững hướng đến mục tiêu tăng trưởng hai con số

Trong 7 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 319,53 tỷ USD, tăng 21,7% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu liên tiếp 7 tháng lên tới 20,52 tỷ USD, cho thấy hoạt động xuất nhập khẩu chưa bền vững, phụ thuộc chủ yếu vào khu vực doanh nghiệp FDI và một số thị trường chủ yếu.

Củng cố năng lực sản xuất

Công nghiệp gỗ hiện là một trong những ngành có mức xuất siêu cao, mang về nguồn ngoại tệ lớn cho Việt Nam, ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Viforest) cho rằng, thời gian qua, ngành gỗ đã chủ động hơn 80% nguồn nguyên liệu từ rừng trồng trong nước, qua đó giảm đáng kể lượng nguyên liệu nhập khẩu, trong khi vẫn duy trì kim ngạch xuất khẩu lớn.

“Việc chủ động nguồn nguyên liệu đã giúp ngành gỗ tạo ra giá trị xuất siêu đáng kể, đóng góp tích cực cho nền kinh tế cũng như cho tăng trưởng xuất khẩu của cả nước. Tuy nhiên, để duy trì vai trò là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực, doanh nghiệp gỗ đang phải đối mặt với không ít sức ép”, ông Ngô Sỹ Hoài bày tỏ.

Theo ông Đinh Quốc Thái, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), 7 tháng năm 2026, sản lượng thép sản xuất ước đạt 14,8 triệu tấn, tăng 21,2%; sản lượng tiêu thụ đạt khoảng 17,9 triệu tấn, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù xuất khẩu thép ước đạt 1,79 triệu tấn, giảm 4,8%, song triển vọng cả năm vẫn tích cực khi sản lượng thép thô có thể đạt khoảng 27 triệu tấn, còn xuất khẩu dự kiến đạt khoảng 6 triệu tấn.

“Xuất khẩu thép có tăng là tín hiệu đáng khích lệ, phản ánh hiệu quả của các giải pháp quản lý thị trường, chính sách thương mại của cơ quan quản lý nhà nước cũng như năng lực cạnh tranh ngày càng được cải thiện của DN thép Việt Nam”, lãnh đạo ngành thép nêu quan điểm.

Một vấn đề được dư luận quan tâm là mức nhập siêu khoảng 16,66 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm. Tuy nhiên, theo lãnh đạo Cục Xuất nhập khẩu, nếu nhìn sâu vào cơ cấu nhập khẩu sẽ thấy phần lớn kim ngạch nhập khẩu tập trung ở các nhóm máy móc, thiết bị, linh kiện điện tử và nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất.

Cụ thể, hơn 1/2 kim ngạch nhập khẩu hiện nay thuộc các nhóm điện tử, máy vi tính và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng. Cùng với đó là các mặt hàng nguyên liệu như xăng dầu, than, thép, hóa chất, chất dẻo, nguyên phụ liệu dệt may, da giày... phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất, đầu tư và mở rộng năng lực của DN.

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) lý giải, kim ngạch xuất nhập khẩu những tháng đầu năm cho thấy, vị thế ngày càng quan trọng của Việt Nam trong bản đồ thương mại quốc tế. Với tốc độ tăng trưởng hiện nay, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm hoàn toàn có khả năng vượt mốc 1.000 tỷ USD.

“Mức tăng trưởng xuất khẩu khoảng 21,7% là kết quả rất tích cực trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều khó khăn. Đây không chỉ là tín hiệu khởi sắc cho thấy sự phục hồi của sản xuất trong nước, còn phản ánh khả năng thích ứng của DN Việt Nam trước những biến động của thị trường quốc tế”, ông Hải nhìn nhận và khẳng định, những nỗ lực của các DN đã góp phần quan trọng trong việc duy trì đà tăng trưởng, giữa bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng nhiều biến động.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ

Những tháng cuối năm, mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ đặt ra yêu cầu duy trì đà tăng của xuất khẩu, còn đòi hỏi những giải pháp đồng bộ từ Chính phủ, các Bộ, ngành và cộng đồng DN, nhằm tạo thêm động lực mới cho nền kinh tế.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục tiềm ẩn nhiều bất định, việc giữ vững tốc độ tăng trưởng xuất khẩu không thể chỉ dựa vào lợi thế về thị trường hay chi phí sản xuất, cần được hỗ trợ bởi một môi trường kinh doanh thông thoáng, chính sách điều hành linh hoạt và năng lực cạnh tranh ngày càng cao của DN.

Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng trong chặng đường còn lại của năm 2026, Thứ trưởng Bộ NN&MT Võ Văn Hưng đề xuất các nhiệm vụ trước mắt, ưu tiên hàng đầu là chủ động nắm bắt diễn biến thời tiết, đặc biệt là tình trạng cực đoan do hiện tượng El Nino nhằm đảm bảo ổn định sản xuất từ nay đến cuối năm. Bên cạnh đó, ngành NN&MT nắm chắc thị trường để tập trung gia tăng giá trị nông sản, đồng thời mạnh dạn đổi mới tư duy, chuyển từ "sản xuất nông nghiệp" sang "kinh tế nông nghiệp" và đa dạng hóa các kênh tiêu thụ.

Đặc biệt, việc cắt giảm thủ tục hành chính một cách thực chất và hiệu quả cũng được đặt ra nhằm tiết giảm tối đa chi phí cho người dân, DN. Song song với đó là đà đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số vào thực tiễn sản xuất và không ngừng đồng hành, tháo gỡ khó khăn cùng cộng đồng doanh nghiệp.

“Bộ NN&MT xác định ba trụ cột quan trọng. Trước hết, toàn ngành tiếp tục tổ chức, cơ cấu lại theo hướng chuyển mình sâu, gia tăng giá trị bền vững, trong đó dư địa về năng lực, chất lượng và giá trị thương hiệu giữ vai trò then chốt. Tiếp đến là việc áp dụng mạnh mẽ các loại giống mới và công nghệ hiện đại cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Cuối cùng, ngành sẽ tích cực bám sát, mở rộng các thị trường lớn để nâng cao giá trị nông sản, qua đó tiếp tục khẳng định vị thế là "bệ đỡ" vững chắc của nền kinh tế”, ông Hưng nhìn nhận.

Nếu trước đây lợi thế của Việt Nam chủ yếu đến từ chi phí lao động và quy mô sản xuất, hiện nay, năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam ngày càng phụ thuộc vào chất lượng, công nghệ, khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây cũng là điều kiện cần lưu ý để xuất khẩu không chỉ tăng về lượng, còn nâng cao giá trị, hiệu quả và sức cạnh tranh.

Tôm hùm đứng trước cơ hội xuất khẩu 1 tỷ USD và bài toán gỡ "nút thắt"

VOV.VN - Tôm hùm đang nổi lên là ngành hàng xuất khẩu giá trị cao. 6 tháng đầu năm, kim ngạch đạt gần 600 triệu USD, tăng hơn 40%. Nếu giữ đà tăng trưởng, tôm hùm có cơ hội cán mốc 1 tỷ USD, song vẫn đối mặt nhiều thách thức.