Một ổ bánh mì có thể làm được gì cho Việt Nam?

Phóng viên VOV trò chuyện với chị Hà Lâm Tú Quỳnh - cựu Giám đốc Truyền thông tại Google nay đã rời môi trường tập đoàn để xây dựng Banh Mi Society, về hành trình đưa một ổ bánh mì Việt ra thế giới và rộng hơn là cách người Việt ở nước ngoài có thể đóng góp cho quê hương bằng tri thức, kinh nghiệm và những kết nối của mình.

Phóng viên: Xin cảm ơn chị đã tham gia phỏng vấn cùng VOV. Ở Singapore, Banh Mi Society không chỉ bán một món ăn Việt Nam. Một ổ bánh mì ở đây được đặt trong một không gian, một cách phục vụ và một mức giá rất khác với hình ảnh quen thuộc của bánh mì đường phố Việt Nam. Chị từng làm việc nhiều năm trong môi trường quốc tế chuyên nghiệp, vậy khi đưa bánh mì sang một thị trường mới, đâu là những điều chị cho rằng phải giữ để không mất đi bản sắc Việt, và đâu là những điều cần thay đổi để sản phẩm thực sự phù hợp với thị trường quốc tế?

Hà Lâm Tú Quỳnh: Cảm ơn Diệp và cảm ơn VOV đã cho Quỳnh cũng như Banh Mi Society cơ hội chia sẻ câu chuyện của mình với độc giả và khán giả VOV.

Với hiểu biết cũng như quan sát của Quỳnh, để đưa một món ăn Việt Nam ra thị trường quốc tế thì điều Quỳnh ưu tiên nhất là giữ được bản sắc. Ở đây, bản sắc là cái vị của món ăn. Nó phải gần với cái vị truyền thống hoặc cái vị nguyên bản của Việt Nam nhất có thể. Đó là điều Quỳnh ưu tiên hàng đầu và tập trung để xử lý.

Cái thứ hai đó là trải nghiệm. Đối với Quỳnh, không nhất thiết phải đặt một sản phẩm Việt Nam trong một không gian trải nghiệm rất, rất Việt Nam ở thị trường quốc tế. Bài toán của Banh Mi Society là làm sao có thể phát triển thành mô hình chuỗi, thì một mô hình chuỗi phải có thể phát triển ở mọi điều kiện, hoàn cảnh cũng như không gian quốc tế.

Để một mô hình chuỗi có thể phát triển được với một hương vị, một thương hiệu Việt Nam, thì mình có thể phải compromise, tức là phải nhân nhượng, làm sao để việc phát triển chuỗi dễ dàng hơn, để ở bất kỳ một không gian nào cũng có thể mở một quán bán bánh mì, không nhất thiết phải là ngồi trên vỉa hè hay lề đường.

Phóng viên: Từ chính câu chuyện của Banh Mi Society, có thể thấy để một sản phẩm Việt Nam đi xa,“ngon” thôi có lẽ chưa đủ. Sản phẩm còn phải có chất lượng ổn định, tiêu chuẩn, quy trình, thương hiệu và hiểu được người tiêu dùng sở tại. Theo chị, đâu là bài học quan trọng nhất đối với những doanh nghiệp Việt Nam muốn đưa sản phẩm ra thế giới?

Hà Lâm Tú Quỳnh: Mình nghĩ cái tiên quyết và quan trọng nhất, không chỉ của doanh nghiệp Việt, đặc biệt là doanh nghiệp trong lĩnh vực kinh doanh thực phẩm, ăn uống, đó là vệ sinh an toàn thực phẩm. Và cái đó phải tiên quyết là đi theo đúng luật và quy định của nước sở tại. Cái đó là cái đầu tiên.

Cái thứ hai là sự nhận diện dễ dàng. Làm sao mà người ta có thể nhìn từ xa hoặc nhìn qua là có thể nhận diện được sự đồng nhất, nhất quán. 

Và cái thứ ba Quỳnh nghĩ, đây là cái cũng quan trọng không kém mà tất cả các thương hiệu thành công hay thất bại khi phát triển thành chuỗi, đó là sự ổn định. Sự ổn định và nhất quán trong chất lượng phục vụ cũng như hương vị của món ăn.

Phóng viên: Một điều thú vị là nhiều người nước ngoài có thể biết phở, bánh mì hay cà phê Việt Nam, nhưng từ việc biết một món ăn đến việc hiểu hơn về đất nước, văn hóa và con người phía sau món ăn ấy là một câu chuyện khác. Từ trải nghiệm ở Singapore, chị có thấy một ổ bánh mì có thể trở thành điểm bắt đầu cho những kết nối như vậy? Và nếu nhìn rộng hơn, đây có phải cũng là một cách người Việt Nam ở nước ngoài góp phần lan tỏa hình ảnh và sức mạnh mềm của Việt Nam?

Hà Lâm Tú Quỳnh: Mình nghĩ đối với ẩm thực, kinh doanh ẩm thực cũng như trong văn hóa của bất kỳ một quốc gia nào thì ẩm thực đóng vai trò rất quan trọng. Chúng ta nhìn vào một cửa hàng bán đồ ăn Việt Nam, nó sẽ rộng hơn là một cửa hàng buôn bán, kiếm ăn qua ngày. Thật sự đó là một nét văn hóa của Việt Nam được thể hiện ở một quốc gia khác.

Đối với Quỳnh, một tiệm bán bánh mì hay phở, hay thậm chí là cơm tấm, nó không dừng ở câu chuyện là người ta giải quyết một bữa ăn. Thật sự là tất cả khách nước ngoài hoặc với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài khi người ta đến với một quán ăn Việt Nam không phải là giải quyết một bữa ăn, mà là giải quyết một nhu cầu được tìm hiểu về một văn hóa khác, hoặc là nhu cầu gợi nhớ cái hương vị xưa, hương vị quê nhà đối với những người Việt Nam ở nước ngoài. Đối với người nước ngoài, khi muốn giải quyết vấn đề một bữa ăn họ có rất nhiều lựa chọn. Nhưng một khi họ đã bước vào một quán Việt Nam, thì luôn luôn có một nhu cầu tìm hiểu sâu hơn về văn hóa của một quốc gia. Trong đó không chỉ dừng lại ở sự tìm hiểu, mà còn có sự yêu thương, một tình yêu được nhen nhóm hoặc được xây dựng với một nền văn hóa khác với văn hóa mà họ đã lớn lên hoặc phát triển cùng.

Phóng viên: Chắc hẳn chị cũng có nghe qua đài báo từ Việt Nam về Nghị quyết 23-NQ/TW của Bộ Chính trị trong đó xác định người Việt Nam ở nước ngoài là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới. Từ trải nghiệm của một doanh nhân Việt Nam đang kinh doanh tại Singapore, chị nghĩ nguồn lực lớn nhất mà cộng đồng người Việt ở nước ngoài có thể mang về cho Việt Nam là gì? Ngoài vốn, họ có thể mang về những giá trị nào khác?

Hà Lâm Tú Quỳnh: Thực ra khi mà tôi được đọc tin về Nghị quyết này trên các thông tin báo đài thì tôi rất là mừng.

Bản thân Quỳnh đã làm hơn 20 năm trong các công ty, tập đoàn quốc tế thì Quỳnh hiểu lý do họ thuê một người Việt Nam là gì. Đó là họ cần có một người hiểu về bản sắc của Việt Nam và hiểu về cách làm việc quốc tế để giúp họ mở cửa một thị trường.

Đặt ngược lại, đối với Việt Nam, chúng ta không nhìn những kiều bào sống ở nước ngoài chỉ đơn giản là những kiều bào có người thân hoặc gửi ngoại hối, hay nguồn lực về tiền bạc. Đó là kiến thức, là kinh nghiệm, là sự am hiểu, và vào đó là sự kết nối quan hệ, là network, là sự kết nối của kiều bào với những đơn vị kinh tế liên quan mà chúng ta có thể tận dụng được.

Ví dụ như những kiều bào ở Mỹ sẽ hiểu rõ một thị trường ở Mỹ cần những gì, những sản phẩm nào sẽ đi vào được những siêu thị lớn ở Mỹ, những sản phẩm nào sẽ đi vào những siêu thị nhỏ hơn, những ngách nhỏ hơn như thế nào. Và đi kèm với những hiểu biết đó là những mối quan hệ làm ăn mà bản thân họ đã phải gây dựng cho cơ sở, doanh nghiệp của họ để phát triển. Với nguồn lực này kết nối cùng với nguồn lực trong nước, chúng tôi nghĩ rằng sẽ có rất nhiều tiềm năng để hỗ trợ cho kinh tế, cũng như cộng đồng doanh nhân ở Việt Nam, cộng đồng phát triển kinh tế Việt Nam.

Muốn đưa sản phẩm Việt Nam đi ra các thị trường nước ngoài thì chúng ta cần rất nhiều kiều bào ở các cơ quan, sở tại ở nước ngoài để hiểu và có nguồn lực, cũng như có những mạng lưới kết nối đúng, chính xác để mở cửa một thị trường mới.

Phóng viên: Vâng. Như chúng ta biết Nghị quyết 23 cũng đặt vấn đề chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu là vận động, tập hợp, chăm lo sang đồng hành, kiến tạo cơ chế và huy động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài. Từ góc độ một người đang trực tiếp làm kinh doanh ở nước ngoài, chị mong muốn điều gì để những nguồn lực về tri thức, kinh nghiệm, thị trường và kết nối của cộng đồng doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài được kết nối hiệu quả hơn với trong nước? Và nếu nhìn về 10 năm tới, chị muốn người tiêu dùng quốc tế nhớ đến điều gì về Việt Nam qua một ổ bánh mì?

Hà Lâm Tú Quỳnh: Theo Quỳnh, sự kết nối đó cần có sự đồng lòng và làm ra những sự kiện có quy mô lớn hơn. Tại vì chúng ta hiểu là những cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, họ cũng có thể giống như bản thân Banh Mi Society, chỉ là một doanh nghiệp rất nhỏ, mới có một cửa hàng thôi. Những việc để quảng bá hoặc chia sẻ về Việt Nam chúng tôi làm trong một quy mô rất nhỏ, có thể nhìn trong một bức tranh rộng hơn thì nó còn rất manh mún và nhỏ lẻ, ở đây một chút, ở kia một chút.

Ví dụ như ở Singapore, Quỳnh ở Singapore hơn 10 năm thì lần đầu tiên năm 2025 có một sự kiện Phở Festival Việt Nam do Đại sứ quán Việt Nam phối hợp cùng với một cơ quan báo đài ở trong nước Việt Nam và một số cơ quan trong nước tổ chức Ngày Phở Festival ở Singapore, thu hút hơn 70.000 người tham gia. Những sự kiện với quy mô lớn đó sẽ có tác động rất lớn, tạo một tiếng vang rất lớn hơn những việc làm rất manh mún, nhỏ lẻ của các cá nhân hoặc các doanh nghiệp nhỏ của Việt Nam.

Chúng tôi nghĩ rằng đó là cái chúng tôi rất cần ở trong nước cũng như ở cộng đồng bên đây có thể kết nối tốt hơn với nhau và tạo ra những sự kiện mang tính quy mô lớn như vậy. Và không chỉ một sự kiện một năm, vì khi tham dự một sự kiện một năm thì người ta sẽ không nhớ đâu. Mình sẽ phải có nhiều sự kiện hơn, và không chỉ phở. Tại sao không có Ngày Cà phê Việt Nam, Bánh mì Việt Nam? Rất là nhiều sự kiện mà chúng ta có thể làm lớn hơn và thu hút được rất nhiều khách ở các nước, các thị trường mới, người ta đến tham dự và có một dấu ấn đậm về Việt Nam.

Về Banh Mi Society, cũng như chuyện chiếc bánh mì trong 10 năm nữa sẽ như thế nào, cái đó là ước mơ của tôi. Làm sao khi mình nói đến một món ăn ngon lành, healthy, tốt cho sức khỏe và tiện lợi, người ta sẽ nghĩ ngay đến bánh mì Việt Nam.

Nói chuyện dưới góc độ người làm thương hiệu, người xây dựng thương hiệu, người làm marketing, thì thật sự Việt Nam đã hưởng lợi rất nhiều từ việc không cần phải xây thương hiệu bánh mì nữa. Ở đây, tất cả người nước ngoài khi nói đến bánh mì, người ta có thể hình dung được bánh mì là gì rồi. Chúng ta đã tận dụng được điều này rất nhiều. Vậy thì từ thương hiệu, từ bánh mì hoặc là phở, chúng ta có thể làm mạnh hơn để bánh mì và phở gắn liền với ý thức là đồ ăn ngon, lành mạnh và tiện lợi. Cái đó khi làm được, tôi nghĩ sẽ giúp rất nhiều.

Chúng ta không nghĩ đến một chiếc bánh mì. Mà phía sau một cái bánh mì, phía sau một tô phở đó là cả một nền nông nghiệp sản xuất, cả một nền công nghiệp sản xuất sản phẩm. Đó là cơ hội cho những doanh nghiệp làm trong lĩnh vực chế biến đồ ăn sẵn. Ví dụ như phở đóng gói, bánh mì đóng gói, làm sao có thể tiện lợi để người ta có thể mua về nhà. Khi chúng ta làm được điều đó thì thị trường bán đồ ăn của Việt Nam sẽ mở rộng rất nhiều. Phía sau chiếc bánh mì này là cả một ngành nông nghiệp Việt Nam, sản xuất nông sản, sản xuất bột mì, bột lúa gạo và ngành công nghiệp chế biến đồ ăn sẵn. Đó là cái mà chúng tôi mong sau này: khi đi vào các cửa hàng tiện lợi ở nước ngoài, chúng ta có thể thấy những sản phẩm tiện lợi của Việt Nam ở trên đó.

Phóng viên: Xin cảm ơn chị Quỳnh đã chia sẻ cùng VOV. Chúc chị và gia đình nhiều sức khỏe, chúc Banh Mi Society tiếp tục phát triển, góp phần đưa thương hiệu Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Nghị quyết 23 mở thêm cơ hội để kiều bào New Zealand góp sức xây dựng đất nước

VOV.VN - Với khoảng 6,5 triệu người đang sinh sống ở nước ngoài, cộng đồng kiều bào luôn là bộ phận gắn bó mật thiết với quê hương. Nghị quyết 23 tiếp tục khẳng định vai trò của kiều bào, tạo thêm điều kiện để bà con đóng góp vào công cuộc xây dựng đất nước.