Vì sao xe cũ dùng chế hòa khí cần thận trọng với xăng E10?

Từ 1/6, Bộ Công Thương yêu cầu hệ thống kinh doanh xăng dầu phải đảm bảo nguồn cung xăng E5, E10. Cụ thể, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành phải được phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Đồng thời, xăng E5RON92 tiếp tục được phối trộn, pha chế và cung ứng để sử dụng cho động cơ xăng đến hết ngày 31/12/2030.

Tuy nhiên, trước việc chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng E10 khiến nhiều người vẫn băn khoăn không biết xe của mình có phù hợp với thay đổi này hay không? Tuy nhiên, theo công bố từ các hãng xe và Hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy tại Việt Nam, hầu như các phương tiện đều đáp ứng và tương thích với xăng E10. Nhưng, một số mẫu xe được sản xuất từ nhưng năm 2000 trở về trước được trang bị bộ chế hòa khí và có bình xăng con thì được Bộ Công thương khuyến nghị thận trọng hơn khi chuyển sang nhiên liệu chứa 10% ethanol.

Vì vậy, những chủ xe cũ có sử dụng bình xăng con (chế hoà khí), khi chuyển sang E10 thì cần lưu ý hơn so với các dòng xe khác. Vì trước đây, để tăng chỉ số octan (là thước đo tiêu chuẩn về khả năng chống kích nổ của nhiên liệu, đặc biệt là xăng trong động cơ đốt trong), người ta sử dụng xăng pha chì.

Ở Việt Nam, xăng pha chì chấm dứt hoàn toàn vào năm 2001 và những xe trước đó chưa được thiết kế để tương thích với xăng E10. Giai đoạn này có thể bỏ qua xe ô tô, vì thời đó xe ô tô ở Việt Nam chưa nhiều, tuy nhiên không phải là không có. Và đến hiện tại, một bộ phận nhỏ người dân vẫn còn sử dụng những mẫu xe này như Toyota Zace, Mitsubishi Jolie… Đa phần, những dòng xe này sử dụng chế hoà khí, chỉ một số xe đời cuối là chuyển sang phun xăng điện tử. Ngoài ra, còn một số lượng lớn xe máy, xe cổ sử dụng chế hoà khí vẫn đang được sử dụng.

Đáng chú ý, chế hoà khí trên xe có nhiều bộ phận được làm bằng nhựa, thậm chí là nhựa mềm như: Phao xăng, nắp che, các ống dẫn nhỏ bên trong và màng chân không, đặc biệt là chi tiết bông tu (kim chế hoà khí) – bông tu có lớp nhựa để đảm bảo độ kín khi đóng.

Tất cả các chi tiết này đều rất nhạy cảm với Ethanol và có khả năng bị hư hỏng khi tiếp xúc với Ethanol. Việc này không xảy ra ngay, mà Ethanol sẽ làm cứng hoặc làm mềm các chi tiết nhựa này từ từ. Với màng ga chân không, sau một khoảng thời gian sử dụng đã bắt đầu chai cứng, với sự hỗ trợ của Ethanol có thể làm rách hoặc rã màng này. Chi tiết rủi ro cao nhất là bông tu, cao su của bông tu có thể bị rã dẫn đến chảy xăng ra ngoài. Đó là với chế hoà khí.

Ngoài ra, đường ống nhiên liệu trên các mẫu xe đời cũ có khả năng bị ảnh hưởng khi tiếp xúc với Ethanol. Các ống nhiên liệu đời cũ sử dụng vật liệu neoprene (hay vải cao su tổng hợp - là chất liệu được làm từ bọt cao su polychloroprene, thường được kẹp hoặc phủ thêm các lớp vải dệt ở bên ngoài), có khả năng bị “trương” khi tiếp xúc với Ethanol lâu dài. Ống trương ra dẫn tới lỏng các đai – vòng chặn và gây rò rỉ nhiên liệu. Sau một khoảng thời gian dài hơn tính bằng năm thì các ống này sẽ chai cứng ở các vị trí gần nguồn nhiệt cao như gần động cơ, và chỉ cần một vài lần rung lắc sẽ có nguy cơ chảy nhiên liệu ra ngoài, gây mất an toàn.

Đồng thời, xe sử dụng bình xăng con thì áp suất trong đường ống nhiên liệu thấp hơn xe FI (phun xăng điện tử), nên trước đây các nhà sản xuất trang bị những đường ống nhiên liệu chịu áp suất thấp và vật liệu mềm.

Lời khuyên của chuyên gia để thích ứng với xăng E10

Vì vậy, lời khuyên đối với những chủ xe đang sử dụng xe cũ (dùng chế hòa khí và có bình xăng con) thì nên thay đường ống nhiên liệu bằng loại ống có tiêu chuẩn SAE J30R9 được ghi trên thân ống. Tiêu chuẩn này đảm bảo ống chịu được Ethanol lâu dài. Thật ra Ethanol không phải là nguyên nhân trực tiếp, mà là nguyên nhân đi kèm. Sau nhiều chục năm sử dụng, đường ống của những xe đời cũ đã chai cứng, sau khi đổ xăng có pha Ethanol vào, sẽ xúc tác để khiến những dấu hiệu bệnh bộc phát ra.

Riêng với bộ chế hoà khí thì có thể thay bằng loại vật liệu chịu Ethanol trong các bộ kit được bán trên thế giới. Tất nhiên là việc này chỉ làm với những xe có giá trị cao và mang tính sưu tầm. Còn với những xe phổ thông, xe máy, điều cần làm là vệ sinh lại bình xăng con, bình xăng, thay thế các sin, phốt, ron lão hoá, sau một khoảng thời gian sử dụng nếu phát hiện có dung dịch chảy như nhớt ở bình xăng con thì tiếp tục thay thế, hoặc khi nghe mùi xăng thì lại tiến hành việc thay thế.

Cách đơn giản xác định xem xe của bạn có phù hợp với xăng E10 hay không

VOV.VN - Từ ngày 1/6/2026, toàn bộ xăng không chì trên thị trường Việt Nam chuyển sang xăng sinh học E10 theo Thông tư 50/2025/TT-BCT. Tuy nhiên, đến hiện nay, nhiều người vẫn băn khoăn không biết xe của mình có phù hợp với loại xăng này không.