Cảnh báo “bẫy” lừa đảo người làm lý lịch tư pháp online
VOV.VN - Ngày 24/9, Công an Hà Nội phát đi cảnh báo các đối tượng đang lợi dụng nhu cầu làm Phiếu lý lịch tư pháp trực tuyến để giả danh cơ quan chức năng, quảng cáo dịch vụ “cấp tốc”, dụ người dân chuyển tiền, cung cấp căn cước và dữ liệu cá nhân.
Đánh vào tâm lý cần hồ sơ gấp
Phiếu lý lịch tư pháp là giấy tờ được nhiều người sử dụng khi xin việc, hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu lao động, định cư ở nước ngoài hoặc thực hiện các thủ tục hành chính khác. Lợi dụng nhu cầu này, các đối tượng xấu đang triển khai nhiều thủ đoạn nhằm tiếp cận người dân.
Công an Hà Nội cho biết, một trong những kịch bản phổ biến là gọi điện từ số lạ, tự xưng cán bộ Công an hoặc cơ quan chức năng, sau đó thông báo hồ sơ cấp Phiếu lý lịch tư pháp đang gặp vấn đề. Đối tượng có thể viện lý do hồ sơ sai thông tin, thiếu dữ liệu, “bị lỗi” trên hệ thống hoặc cần bổ sung gấp để kịp thời hạn. Khi nạn nhân lo lắng, chúng yêu cầu chuyển tiền để “xử lý hồ sơ”.
Có trường hợp, đối tượng thông báo Phiếu lý lịch tư pháp đã được cấp nhưng bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển, từ đó yêu cầu người dân thanh toán thêm phí để cấp lại hoặc gửi lại giấy tờ.
Điểm chung của các kịch bản này là tạo áp lực về thời gian. Nạn nhân có thể được cảnh báo rằng nếu không thực hiện ngay, hồ sơ sẽ bị chậm, bị hủy hoặc phải làm lại từ đầu. Tâm lý lo lắng khiến người dân dễ bỏ qua bước kiểm chứng thông tin.
Công an Hà Nội cho biết, trên mạng xã hội, nhiều tài khoản, Fanpage, nhóm Zalo hoặc TikTok cũng quảng cáo các dịch vụ như “làm lý lịch tư pháp nhanh”, “hỗ trợ lý lịch tư pháp toàn quốc”, “cấp tốc trong ngày”. Để tạo lòng tin, các tài khoản này có thể sử dụng hình ảnh, tên gọi hoặc thông tin liên quan đến cơ quan nhà nước, khiến người dân tưởng đây là dịch vụ hợp pháp. Sau đó, đối tượng yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, ảnh Căn cước và chuyển tiền để làm hồ sơ.
Sau khi nhận tiền, đối tượng có thể cắt liên lạc. Một số trường hợp, chúng tiếp tục viện lý do hồ sơ cần xác minh, bổ sung thông tin, phát sinh phí vận chuyển hoặc phí xử lý để yêu cầu nạn nhân chuyển thêm tiền.
Dữ liệu cá nhân có thể trở thành “mồi” cho các vụ lừa đảo khác
Cơ quan chức năng cho biết, không chỉ nguy cơ mất tiền, việc cung cấp thông tin cho các dịch vụ không rõ nguồn gốc còn tiềm ẩn rủi ro lộ lọt dữ liệu cá nhân. Để lập hồ sơ, đối tượng có thể yêu cầu ảnh Căn cước, họ tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ cư trú, thông tin cha mẹ, số điện thoại và nhiều dữ liệu khác.
Khi được tập hợp, những thông tin này có thể bị sử dụng cho các kịch bản giả mạo, lừa đảo tiếp theo. Đối tượng có thể tiếp tục giả danh Công an, ngân hàng, cơ quan thuế hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ để liên hệ với nạn nhân.
Việc nắm được nhiều thông tin cá nhân cũng giúp nội dung cuộc gọi hoặc tin nhắn được xây dựng sát với hoàn cảnh thực tế, qua đó dễ tạo lòng tin hơn.
Một thủ đoạn khác là thiết kế website có giao diện tương tự các hệ thống chính thức như Cổng dịch vụ công, hệ thống cấp Phiếu lý lịch tư pháp hoặc trang tra cứu hồ sơ. Khi truy cập, người dân có thể bị yêu cầu nhập thông tin cá nhân, tài khoản, mật khẩu, mã xác thực hoặc thông tin tài khoản ngân hàng. Chỉ một thao tác nhập dữ liệu trên website giả mạo cũng có thể khiến thông tin bị chuyển cho kẻ gian.
Không cung cấp OTP, không cài ứng dụng lạ
Đáng chú ý, một số đối tượng còn hướng dẫn nạn nhân cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc với lý do “hỗ trợ xác thực”, “kiểm tra hồ sơ” hoặc “cập nhật thông tin”. Nếu người dùng cấp các quyền nhạy cảm cho ứng dụng độc hại, thiết bị có thể bị chiếm quyền kiểm soát, kéo theo nguy cơ đánh cắp thông tin đăng nhập và tài sản trong tài khoản ngân hàng.
Trước tình trạng trên, cơ quan Công an Hà Nội khuyến cáo người dân khi có nhu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp cần thực hiện qua các kênh chính thức, trong đó có ứng dụng VNeID; không tìm đến các dịch vụ “làm nhanh”, “cấp tốc” được quảng cáo trên mạng xã hội.
Người dân tuyệt đối không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân theo yêu cầu của người lạ; không cung cấp ảnh Căn cước, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP, mã xác thực; không truy cập đường link hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Khi nhận cuộc gọi, tin nhắn thông báo hồ sơ có sai sót, yêu cầu bổ sung thông tin hoặc chuyển thêm tiền, người dân cần chủ động kiểm chứng với cơ quan chức năng trước khi thực hiện.
Trường hợp phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc đã chuyển tiền, cần lưu giữ thông tin, chứng từ liên quan và nhanh chóng trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, xử lý.
Cụ ông tỉnh táo trước thủ đoạn giả danh công an để lừa đảo
VOV.VN - Nhận điện thoại từ người lạ xưng công an, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng để phục vụ việc “xác minh” vụ ma túy và khoản vay 6 tỷ đồng, cụ ông tỉnh táo đến công an trình báo và được hỗ trợ kịp thời trước thủ đoạn lừa đảo.
