Điều gì xảy ra với tàu ngầm khi sóng thần quét qua đại dương?

Nếu xảy ra sóng thần, nhiều người có thể nghĩ rằng nơi an toàn nhất là một khu vực cao trên đất liền. Nhưng liệu một chiếc tàu ngầm đang hoạt động dưới lòng đại dương có thể trở thành nơi trú ẩn an toàn?

Nguy cơ đối với tàu ngầm

Về lý thuyết, tàu ngầm có lợi thế đáng kể khi ở vùng biển sâu. Được thiết kế để hoạt động dưới áp suất lớn, tàu ngầm có thể di chuyển ở độ sâu hàng trăm mét, trong khi sóng thần ở ngoài khơi thường không tạo ra những bức tường nước khổng lồ như hình ảnh thường thấy khi chúng tiến vào bờ.

Ở vùng biển sâu, sóng thần thường có chiều cao tương đối thấp nhưng bước sóng rất dài. Vì vậy, tàu thuyền trên mặt biển có thể chỉ nhận thấy những thay đổi không đáng kể khi sóng đi qua. Với tàu ngầm hoạt động ở độ sâu lớn, tác động trực tiếp của sóng thần nhìn chung còn hạn chế hơn.

Nguy hiểm tăng lên khi sóng thần tiến vào vùng nước nông. Khi độ sâu giảm, tốc độ truyền sóng chậm lại, trong khi chiều cao sóng tăng đáng kể. Đây là nguyên nhân khiến sóng thần có thể gây thiệt hại nghiêm trọng tại các khu vực ven biển. Do đó, một tàu ngầm đang hoạt động ở vùng biển sâu thường ít chịu tác động trực tiếp từ sóng thần hơn so với tàu thuyền trên mặt nước hoặc các công trình ven bờ. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa tàu ngầm hoàn toàn miễn nhiễm trước mọi tác động.

Rủi ro đối với tàu ngầm tăng lên đáng kể khi hoạt động gần mặt nước hoặc tại vùng biển nông. Sóng thần có thể tạo ra những dòng chảy mạnh, thay đổi đột ngột về mực nước và điều kiện thủy động lực, gây khó khăn cho việc duy trì trạng thái ổn định của tàu. Đặc biệt, khu vực ven bờ có địa hình đáy biển phức tạp có thể xuất hiện những dòng chảy mạnh và xoáy. Tàu ngầm hoạt động trong điều kiện này có thể phải đối mặt với những thay đổi bất thường về lực nổi và khả năng điều khiển.

Một mối nguy hiểm khác là sạt lở đáy biển. Động đất dưới đáy đại dương, vốn là một trong những nguyên nhân phổ biến gây sóng thần, cũng có thể kích hoạt các vụ sạt lở dưới nước. Khối lượng lớn đất đá và trầm tích dịch chuyển có thể tạo ra những dòng chảy mạnh, gây nguy hiểm cho tàu ngầm nếu hoạt động gần khu vực xảy ra sự cố.

Mức độ tác động phụ thuộc nhiều yếu tố

Mức độ tác động của sóng thần đối với tàu ngầm phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có độ sâu, khoảng cách tới nguồn phát sinh, địa hình đáy biển và đặc điểm của sự kiện địa chất.

Trong một số kịch bản cực đoan, những biến động dưới biển có thể tác động đến các tầng nước sâu hơn. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng cụ thể đối với tàu ngầm phụ thuộc vào từng tình huống và không thể đánh đồng với tác động của sóng thần tại bờ.

Một số nghiên cứu về khả năng chịu đựng của tàu ngầm trước các hiện tượng thủy động lực cực đoan cũng đã xem xét những kịch bản có cường độ rất lớn. Các mô hình này cho thấy độ sâu hoạt động là một trong những yếu tố quan trọng quyết định mức độ ảnh hưởng của các xung động truyền qua nước. Tuy nhiên, những kịch bản như vậy thường mang tính mô phỏng và không nên được xem là bằng chứng cho thấy tàu ngầm có thể an toàn trước mọi dạng sóng hoặc xung động dưới nước.

Những tàu ngầm có khả năng lặn rất sâu

Một số tàu ngầm đặc biệt của Nga được biết đến với khả năng hoạt động ở độ sâu lớn. Trong đó có tàu ngầm K-278 Komsomolets, từng lập kỷ lục lặn sâu khoảng 1.000 m trong các cuộc thử nghiệm.

Nga cũng phát triển tàu ngầm chuyên dụng AS-31 Losharik, được thiết kế cho các nhiệm vụ hoạt động ở độ sâu lớn. Các thông tin cụ thể về giới hạn hoạt động của loại tàu này vẫn được bảo mật và nhiều con số được công bố trong các nguồn mở chưa được xác nhận độc lập.

Khả năng hoạt động ở độ sâu lớn mang lại lợi thế trong việc giảm tác động của những hiện tượng xảy ra chủ yếu ở tầng nước phía trên. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa một tàu ngầm có thể hoàn toàn tránh được mọi nguy cơ liên quan đến động đất, sạt lở đáy biển hoặc những biến động bất thường dưới nước.

Nhìn chung, nếu một tàu ngầm đang hoạt động ở vùng biển sâu ngoài khơi, tác động trực tiếp của một cơn sóng thần thường thấp hơn đáng kể so với những gì xảy ra tại vùng ven bờ. Ngược lại, khi tàu hoạt động ở vùng nước nông hoặc gần khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp của động đất và sạt lở đáy biển, rủi ro có thể tăng lên.

Vì vậy, câu trả lời cho việc tàu ngầm có an toàn trước sóng thần hay không phụ thuộc chủ yếu vào vị trí, độ sâu và đặc điểm của sự kiện. Tàu ngầm ở vùng biển sâu có thể ít chịu ảnh hưởng hơn nhiều so với các phương tiện trên mặt nước, nhưng không có nghĩa chúng nằm ngoài mọi tác động của một thảm họa dưới biển.

Ukraine thử nghiệm xe buggy điều khiển từ xa, tham vọng “robot hóa” tiền tuyến

VOV.VN - Ukraine thông báo lần đầu tiên thử nghiệm các mẫu xe địa hình (buggy) có khả năng điều khiển từ xa do chính nước này sản xuất.