Mỹ tung lá chắn SGT STOUT phá “chuỗi săn mồi” của UAV

Trong cuộc tập trận Saber Junction 26 tại Đức đầu tháng 9/2026, các kíp vận hành SGT STOUT của Mỹ đã bảo vệ trận địa pháo trước những hệ thống bay không người lái giả định. Hoạt động này cho thấy các hệ thống phòng không chống UAV có thể giúp pháo binh duy trì nhịp độ hỏa lực, đồng thời giảm nhu cầu liên tục thay đổi vị trí.

SGT STOUT giúp che chắn trận địa pháo trước hoạt động trinh sát và tấn công từ trên không, qua đó cho các kíp pháo thêm thời gian để hoàn thành nhiệm vụ, cơ động và tiếp tục duy trì hỏa lực yểm trợ. Cách triển khai này phản ánh xu hướng ngày càng rõ trên chiến trường hiện đại: đưa các hệ thống phòng không chống UAV cơ động vào đội hình của những đơn vị tiền tuyến, trong bối cảnh UAV trinh sát và chỉ thị mục tiêu ngày càng đe dọa khả năng sống sót của pháo binh.

Pháo binh đối mặt “chuỗi săn mồi” của UAV

Vai trò của SGT STOUT đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh UAV đang làm thay đổi phương thức tác chiến hiện đại. Pháo binh có thể rơi vào tình thế nguy hiểm dù không phải là mục tiêu trực tiếp của UAV mới.

Một UAV trinh sát cỡ nhỏ có thể phát hiện vị trí khai hỏa, truyền tọa độ vào mạng lưới tác chiến và giúp đối phương nhanh chóng điều pháo binh, đạn tuần kích hoặc vũ khí tấn công chính xác tới khu vực này. Quá trình chuyển dữ liệu từ trinh sát sang chỉ thị mục tiêu diễn ra càng nhanh, thời gian để kíp pháo hoàn thành nhiệm vụ rồi cơ động càng ngắn.

Kinh nghiệm từ chiến trường Ukraine cho thấy pháo binh phải kết hợp với chiến thuật cơ động, ngụy trang, nghi binh và phòng thủ chủ động để duy trì khả năng sống sót trước UAV. Trong bối cảnh đó, Saber Junction 26 thử nghiệm SGT STOUT một lớp bảo vệ giúp phá vỡ chuỗi “trinh sát - tấn công” trước khi đối phương buộc các khẩu đội pháo phải rời trận địa.

Thay vì yêu cầu binh sĩ pháo binh tạm dừng nhiệm vụ để tự phát hiện và đối phó UAV bằng súng bộ binh, súng hoa cải hoặc thiết bị chống UAV cầm tay, các kíp phòng không chuyên trách có thể đảm nhận nhiệm vụ này. Họ phát hiện sớm mối đe dọa trên không, sau đó tiêu diệt mục tiêu hoặc cảnh báo cho chỉ huy.

Khả năng này ảnh hưởng trực tiếp đến sức chiến đấu của pháo binh. Một khẩu đội liên tục phải rời trận địa mỗi khi UAV xuất hiện có thể bảo toàn khí tài, nhưng đồng thời đánh mất khả năng duy trì hỏa lực khi lực lượng mặt đất cần yểm trợ.

Nếu SGT STOUT có thể tiêu diệt, ngăn chặn hoặc làm gián đoạn hoạt động của UAV trinh sát, chỉ huy pháo binh sẽ có thêm thời gian hoàn thành nhiệm vụ, duy trì hỏa lực yểm trợ cho lực lượng mặt đất và hạn chế những lần cơ động không cần thiết.

SGT STOUT mang pháo 30 mm, tên lửa Stinger

SGT STOUT là hệ thống phòng không tầm ngắn cơ động (M-SHORAD) của Quân đội Mỹ, được phát triển trên khung gầm Stryker A1 8 bánh. Phương tiện kết hợp khả năng cơ động và bảo vệ của xe Stryker với các cảm biến, vũ khí chuyên dụng để đối phó trực thăng, máy bay cánh cố định và UAV, đồng thời có thể cơ động cùng các đội hình lục quân.

Hệ thống vũ khí của SGT STOUT gồm pháo tự động XM914 30 mm, tên lửa đất đối không FIM-92 Stinger và súng máy đồng trục M240 7,62 mm. Xe cũng được trang bị bốn radar đa hướng Multi-Hemispheric Radar, giúp giám sát không phận xung quanh và phát hiện, bám bắt các mục tiêu trên không.

Các cảm biến quang-điện và hồng ngoại hỗ trợ kíp chiến đấu nhận diện, theo dõi và tấn công mục tiêu. SGT STOUT đồng thời có thể tiếp nhận cảnh báo cùng dữ liệu mục tiêu từ mạng lưới phòng không rộng hơn, giúp kíp xe có thêm thông tin trước khi đối phó với mối đe dọa.

Sự kết hợp giữa cảm biến và vũ khí cho phép SGT STOUT lựa chọn phương án phù hợp với từng loại mục tiêu. Tên lửa Stinger đảm nhiệm các mục tiêu trên không ở khoảng cách xa hơn, trong khi pháo 30 mm cung cấp phương án đánh chặn bằng hỏa lực động năng đối với những UAV phù hợp ở cự ly gần.

Hệ thống radar và cảm biến quang-điện cũng giúp kíp xe chủ động tìm kiếm, phát hiện và phân loại mục tiêu, thay vì phụ thuộc vào quan sát bằng mắt thường của binh sĩ pháo binh.

Giúp pháo binh có thêm thời gian quyết định

Đối với các đơn vị pháo binh, hiệu quả của hệ thống phòng không không chỉ nằm ở số lượng UAV bị tiêu diệt. Cảnh báo sớm cũng có giá trị đặc biệt quan trọng, bởi nó giúp chỉ huy có thêm thời gian đánh giá tình hình và lựa chọn phương án ứng phó.

Khi phát hiện UAV, chỉ huy có thể xác định liệu mục tiêu đang tiếp cận trận địa, hệ thống phòng không có thể đánh chặn hay không và khẩu đội có cần lập tức cơ động sang vị trí mới hay không.

Khoảng thời gian bổ sung để đưa ra quyết định có thể mang ý nghĩa sống còn trên chiến trường, nơi đối phương đôi khi chỉ mất vài phút từ lúc phát hiện mục tiêu đến khi tiến hành đòn tấn công.

Trong điều kiện UAV liên tục giám sát, các đơn vị pháo binh phải hạn chế số lượng đạn bắn từ mỗi vị trí, rút ngắn thời gian triển khai và nhanh chóng cơ động trước khi đối phương hoàn tất chu trình phát hiện - xác định mục tiêu - tấn công.

Vì vậy, một hệ thống như SGT STOUT không chỉ có nhiệm vụ bắn hạ UAV, mà còn giúp pháo binh kéo dài thời gian hoạt động tại trận địa và có thêm thời gian phản ứng trước khi đối phương chuyển dữ liệu trinh sát thành đòn tấn công.

Mỹ tung vũ khí laser “diệt” UAV thay tên lửa 4 triệu USD

VOV.VN - Trước sự gia tăng nhanh chóng của các loại máy bay không người lái (UAV) giá rẻ, quân đội Mỹ đang đẩy mạnh sử dụng vũ khí laser nhằm giảm đáng kể chi phí đánh chặn, từ hàng triệu USD cho mỗi lần khai hỏa xuống chỉ còn vài USD.