Robot Ukraine tiến vào "tử địa", mở ra học thuyết tác chiến mới

Dọc theo mặt trận phía Đông Ukraine tồn tại một khu vực mà UAV và pháo binh có thể phá hủy bất kỳ thứ gì di chuyển. Binh lính Ukraine gọi nơi này là "tử địa" và hiện nay ngày càng nhiều phương tiện di chuyển tại đây đang thay thế con người. Theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, đến tháng 6/2026, các phương tiện mặt đất không người lái (UGV) đã thực hiện hơn 50.000 nhiệm vụ.

Ukraine cũng đi từ chỗ không có doanh nghiệp nào sản xuất robot mặt đất vào đầu năm 2022 lên khoảng 280 công ty chỉ sau 4 năm - một tốc độ huy động năng lực công nghiệp được đánh giá là tương đương, thậm chí sánh ngang với tốc độ phát triển của các chương trình tên lửa siêu vượt âm. Đây không đơn thuần là câu chuyện về một loại vũ khí mới, mà là sự thay đổi trong học thuyết tác chiến.

Từ các xưởng chế tạo nhỏ đến những đơn vị robot trên chiến trường

Quá trình huy động năng lực công nghiệp để sản xuất robot mặt đất của Ukraine được đánh giá là đã vượt quy mô của mọi chương trình phát triển tương tự tại các quân đội phương Tây cộng lại. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Ukraine đã ký hợp đồng mua 25.000 robot mặt đất, cao hơn gấp đôi tổng số của cả năm 2025.

Tổng thống Zelensky đặt mục tiêu sản xuất 50.000 UGV trong năm 2026. Một trong những nhà sản xuất lớn là Tencore, đã bàn giao hơn 2.000 robot trong năm 2025, nhiều hơn tổng số robot mà quân đội Mỹ triển khai trong toàn bộ giai đoạn đầu của chương trình Replicator, TechTimes tiết lộ. Giám đốc Tencore - ông Maksym Vasylchenko dự báo, nhu cầu trong năm 2026 có thể đạt khoảng 40.000 robot.

Các UGV của Ukraine hiện được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ khác nhau như hậu cần, trong đó có vận chuyển đạn dược, lương thực, nước uống, mìn và vật liệu xây dựng công sự qua những khu vực nguy hiểm với con người. Bên cạnh đó, chúng còn được sử dụng để sơ tán thương binh khi một số đơn vị quân y đã sử dụng robot để đưa người bị thương ra khỏi chiến trường ở khoảng cách lên tới 34 km, ngay cả ở khu vực vẫn bị UAV đối phương giám sát. Lực lượng công binh cũng sử dụng các UGV để rà phá bom mìn, mở đường và dọn dẹp chướng ngại vật. Đối với nhiệm vụ yểm trợ hỏa lực, khoảng 10-15% robot được trang bị vũ khí như súng máy, súng phun lửa hoặc được thiết kế để tự phát nổ khi tiếp cận mục tiêu.

Tháng 12/2024, Quân đoàn Khartiia của Ukraine được cho là đã tiến hành cuộc tấn công đầu tiên hoàn toàn bằng robot, trong đó các robot chiến đấu mặt đất phối hợp với UAV đánh chiếm một vị trí của Nga mà không cần triển khai bộ binh. Đến tháng 4/2026, Tổng thống Zelenskyy tuyên bố UGV và UAV đã chiếm được một cứ điểm kiên cố của Moscow hoàn toàn bằng các phương tiện không người lái, đồng thời không có binh sĩ Ukraine nào thương vong.

Nhà phân tích David Kirichenko nhận định: "Đội quân robot của Ukraine không nên được xem là sự thay thế cho bộ binh, mà là công cụ giúp những người lính còn lại sống sót đủ lâu để giữ vững phòng tuyến".

Mỹ mang "công thức Ukraine" vào chiến trường Iran với xuồng không người lái cảm tử

VOV.VN - Mỹ lần đầu xác nhận sử dụng xuồng không người lái cảm tử để tập kích các mục tiêu quân sự của Iran. Động thái này được xem là dấu mốc mới của tác chiến hải quân, đồng thời cho thấy những "công thức Ukraine" với xuồng Magura đang ảnh hưởng ngày càng rõ đến cách triển khai vũ khí của Washington.

Robot vẫn chưa thể thay thế con người

Dù đạt nhiều kết quả đáng chú ý, các chỉ huy Ukraine khẳng định robot vẫn chưa thể thay thế bộ binh. Một robot chiến đấu Droid TW 12.7, được trang bị súng máy cỡ nòng 12,7 mm được cho là đã giữ vững một vị trí tiền tuyến trong 45 ngày, đẩy lùi nhiều đợt tấn công của Nga trong khi binh sĩ Ukraine hoạt động ở nơi khác. Tuy nhiên, các UGV hiện vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Chúng không thể leo cầu thang, đột kích và làm chủ các tòa nhà hay ứng biến linh hoạt dưới hỏa lực như con người.

Phần lớn robot vẫn cần có người điều khiển chuyên trách và đường truyền liên lạc ổn định để hoạt động hiệu quả. Mỗi robot có giá khoảng 24.000 USD, cao gần gấp đôi so với một UAV vận tải hạng nặng.

Forbes dẫn lời ông Samuel Bendett, chuyên gia của Trung tâm An ninh Mỹ Mới (CNAS) cho biết, Ukraine đang dẫn đầu nhờ sáng kiến BRAVE1, đồng thời không ngừng mở rộng năng lực sản xuất robot quân sự. Các quân đội phương Tây hiện đang theo dõi và nghiên cứu rất kỹ mô hình của Ukraine. Tuy nhiên, họ vẫn tụt hậu đáng kể về kinh nghiệm tác chiến thực tế, quy mô triển khai nhiệm vụ và mức độ tích hợp robot vào học thuyết quân sự.

Đối với Ukraine, chiến trường đồng thời cũng là phòng thí nghiệm nghiên cứu và phát triển - nơi các thiết kế mới được thử nghiệm, điều chỉnh và cải tiến chỉ trong vài tuần, thay vì phải trải qua các chu kỳ mua sắm, đánh giá và phê duyệt kéo dài như ở nhiều nước phương Tây. Theo giới quan sát, vấn đề hiện nay không phải là liệu robot mặt đất có làm thay đổi bản chất của các cuộc chiến trong tương lai hay không, mà là quốc gia nào sẽ bước vào cuộc xung đột tiếp theo với sự chuẩn bị đầy đủ nhất cho kỷ nguyên chiến tranh bằng robot.

Ukraine viết lại cách vận hành lá chắn thép Patriot, Nga ra đòn hiểm hóc

VOV.VN - Ukraine tái định hình cách vận hành hệ thống phòng không, nhưng Nga cũng đã thay đổi phương thức tấn công.