"2 phút vàng" khi khám bệnh có thể quyết định việc phát hiện ca nghi Ebola
VOV.VN - Chỉ trong “2 phút đầu tiên” tại khu vực tiếp nhận, việc khai thác đúng yếu tố dịch tễ có thể quyết định khả năng phát hiện sớm và ngăn chặn nguy cơ lây lan của bệnh do virus Ebola.
Trong bối cảnh dịch do virus Ebola tại một số quốc gia châu Phi tiếp tục diễn biến phức tạp với số ca mắc và tử vong gia tăng, ngành y tế Việt Nam đã được đặt trong trạng thái chủ động ứng phó.
Dù Bộ Y tế đánh giá nguy cơ dịch xâm nhập vào Việt Nam hiện ở mức thấp và chưa ghi nhận ca bệnh, các cơ sở khám chữa bệnh vẫn được yêu cầu tăng cường giám sát, sàng lọc và chuẩn bị phương án tiếp nhận các trường hợp nghi ngờ.
Thách thức lớn nhất không nằm ở số lượng ca bệnh mà ở nguy cơ bỏ sót ngay từ những khâu đầu tiên. Bởi Ebola thường khởi phát với các biểu hiện khá phổ biến như sốt, đau đầu, mệt mỏi, đau cơ, nôn hoặc tiêu chảy - những triệu chứng dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý thường gặp như cúm, sốt xuất huyết Dengue, sốt rét, nhiễm khuẩn huyết hoặc các bệnh lý tiêu hóa cấp.
Theo TS Đoàn Thu Trà, Quyền Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai, cho biết Ebola có thời gian ủ bệnh từ 2-21 ngày. Virus không lây khi người bệnh chưa xuất hiện triệu chứng nhưng có thể lây truyền qua máu và các dịch cơ thể khi bệnh khởi phát.
“Người bệnh Ebola giai đoạn đầu thường chỉ sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi hoặc tiêu chảy. Nếu không khai thác kỹ yếu tố dịch tễ, ca bệnh hoàn toàn có thể bị bỏ sót ngay từ khâu tiếp nhận”, TS Trà nhấn mạnh.
Theo bà, nhân viên y tế nước nhà cần hình thành phản xạ hỏi về lịch sử đi lại, tiếp xúc với vùng dịch hoặc các yếu tố nguy cơ ngay từ thời điểm tiếp nhận người bệnh. “Đối với Ebola, đôi khi một câu hỏi đúng còn quan trọng hơn nhiều xét nghiệm được thực hiện sau đó”, TS Trà chia sẻ.
Từ các nhận định trên, các chuyên gia cho rằng "cửa ngõ" quan trọng nhất để ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh không phải ở phòng xét nghiệm mà nằm ngay tại khu vực sàng lọc ban đầu của bệnh viện.
Cũng theo ThS Nguyễn Quốc Thái, Phó Trưởng khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai, cho biết “2 phút đầu tiên” tại khu vực sàng lọc có ý nghĩa quyết định trong việc nhận diện ca bệnh nghi ngờ.
Chỉ cần đặt đúng câu hỏi về triệu chứng và yếu tố dịch tễ trong vòng 21 ngày trước đó, nhân viên y tế có thể nhanh chóng nhận diện nguy cơ, kích hoạt các biện pháp bảo vệ và hạn chế lây nhiễm.
Người mắc Ebola không phải lúc nào cũng có biểu hiện xuất huyết. Nhiều trường hợp chỉ xuất hiện sốt, đau đầu, mệt mỏi hoặc tiêu chảy trong những ngày đầu.
Các chuyên gia khẳng định Ebola là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm, cách ly kịp thời và thực hiện nghiêm các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn.
Đối với người dân, điều quan trọng nhất là theo dõi thông tin từ các nguồn chính thống, chủ động khai báo yếu tố dịch tễ khi đi khám bệnh và không che giấu tiền sử đi lại hoặc tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ.
Các chuyên gia khuyến cáo nguyên tắc "2 - 5 - 30" cần được áp dụng ngay khi xuất hiện ca nghi ngờ:
- 2 phút khai thác triệu chứng và yếu tố dịch tễ.
- 5 phút cách ly tạm thời.
- 30 phút đầu kích hoạt hệ thống ứng phó, kiểm soát nhiễm khuẩn và báo cáo theo quy định.
Đây được xem là “khoảng thời gian vàng” giúp ngăn chặn nguy cơ lây lan ngay từ cửa bệnh viện. Nếu bỏ lỡ giai đoạn này, nguy cơ phơi nhiễm đối với nhân viên y tế và người bệnh khác sẽ tăng lên đáng kể.
Bên cạnh đó, nhân viên y tế phải tuân thủ nghiêm quy trình sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân (PPE), xử lý chất thải, khử khuẩn môi trường và vận chuyển người bệnh an toàn nhằm hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm chéo trong bệnh viện.
Ca mắc Ebola tiếp tục tăng tại châu Phi, Việt Nam siết phòng dịch từ cửa khẩu
VOV.VN - Bộ Y tế cảnh báo dịch Ebola tại Congo và Uganda đang diễn biến phức tạp, song nguy cơ xâm nhập Việt Nam hiện ở mức thấp.
