5 sai lầm khiến chế độ ăn lành mạnh chưa chắc đã hợp lý
VOV.VN - Kiêng khem quá mức, loại bỏ hoàn toàn tinh bột, lạm dụng thực phẩm “healthy” hay thường xuyên uống nước ép thay trái cây nguyên quả có thể khiến chế độ ăn mất cân đối. Ăn uống lành mạnh cần bảo đảm đủ chất, đa dạng, cân bằng và phù hợp với nhu cầu của mỗi người.
Quá khắt khe khi lựa chọn thực phẩm
Kiêng khem quá mức, loại bỏ hoàn toàn những thực phẩm bị xem là “không tốt” có thể khiến khẩu phần đơn điệu, thiếu cân bằng. Thay vì cắt bỏ tuyệt đối, nên chú trọng chất lượng, tần suất và khẩu phần, đồng thời kết hợp đa dạng rau củ, trái cây, ngũ cốc, đậu, nguồn đạm và chất béo phù hợp. Người mắc bệnh hoặc có nhu cầu dinh dưỡng đặc biệt nên tham khảo bác sĩ trước khi loại bỏ một nhóm thực phẩm trong thời gian dài.
Cắt hoàn toàn tinh bột để kiểm soát cân nặng
Loại bỏ hoàn toàn cơm, bánh mì hay khoai vì cho rằng tinh bột gây tăng cân là quan niệm chưa phù hợp. Carbohydrate vẫn là nguồn năng lượng quan trọng, trong đó ngũ cốc nguyên hạt, rau củ, trái cây và các loại đậu còn cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất. Vì vậy, nên kiểm soát loại thực phẩm, khẩu phần và tổng năng lượng thay vì kiêng tuyệt đối; đồng thời hạn chế đường bổ sung và carbohydrate tinh chế. Lượng carbohydrate cần thiết tùy mức độ vận động, sức khỏe và mục tiêu dinh dưỡng của mỗi người.
Ăn quá nhiều thực phẩm dù được xem là “healthy”
Ngay cả thực phẩm giàu dinh dưỡng như các loại hạt, bơ, dầu thực vật, bơ đậu phộng hay yến mạch cũng có thể khiến tổng năng lượng vượt nhu cầu nếu ăn quá nhiều. Vì vậy, không chỉ quan tâm thực phẩm có “lành mạnh” hay không, cần chú ý khẩu phần và cân đối rau củ, đạm, tinh bột, chất béo trong từng bữa. Thay vì loại bỏ, nên sử dụng đa dạng và điều chỉnh lượng ăn phù hợp với nhu cầu.
Uống nước ép thay cho trái cây nguyên quả
Nước ép tiện lợi nhưng không nên thay thế hoàn toàn trái cây nguyên quả, bởi khi ăn trực tiếp, cơ thể nhận được nhiều chất xơ hơn, giúp tăng cảm giác no. Một ly nước ép cũng có thể sử dụng lượng trái cây lớn hơn so với một lần ăn nguyên quả, dễ khiến tổng lượng đường và năng lượng nạp vào tăng. Nếu uống, nên chọn nước ép không thêm đường và dùng với lượng vừa phải; không nên xem nước ép là cách “thanh lọc cơ thể” hay thay thế các bữa ăn cân đối.
Chỉ tập trung vào cân nặng
Giảm cân không đồng nghĩa với việc cơ thể đã được cung cấp đủ dưỡng chất. Thay vì chỉ quan tâm con số trên cân, cần chú ý chất lượng thực phẩm, khẩu phần, sự đa dạng và khả năng duy trì chế độ ăn lâu dài; tránh nhịn ăn hoặc loại bỏ nhiều nhóm thực phẩm để giảm cân nhanh. Người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai, trẻ em, người cao tuổi hoặc có nhu cầu dinh dưỡng đặc biệt nên tham khảo bác sĩ trước khi áp dụng chế độ ăn hạn chế. Nhìn chung, chế độ ăn hợp lý cần bảo đảm cân bằng, đa dạng và điều độ.